Parijs bouwt mooi en duurzaam

Sociale woningbouw in de Marais. De blinde muur is geopend, en voorzien van een raster. (FOTO CHARTIER-CORBASSON ) Beeld
Sociale woningbouw in de Marais. De blinde muur is geopend, en voorzien van een raster. (FOTO CHARTIER-CORBASSON )

Betaalbaar, ecologisch verantwoord en schoonheid gaan samen bij de ontwerpers van nieuwe sociale woningbouw in Parijs.

Meer dan tien jaar stond ze op een wachtlijst. Maar het geduld van Catherine Rormilhac (69) werd uiteindelijk beloond. „Kijk toch eens wat een uitzicht!” Zegt ze terwijl ze een armgebaar maakt vanaf haar terras. Ze woont klein, maar klagen doet ze niet. Wie woont er immers zo goedkoop in de Marais, de Parijse wijk waar je al snel 800 euro per maand voor een studio neertelt?

Rormilhac betaalt daar nog geen derde van. Normaal eigenlijk voor sociale woningbouw. Tegelijk lijkt het appartementencomplex waarin zij woont in niets op de vale woonkazernes die je daar al snel mee associeert. Dat is te danken aan de Parijse woningcorporatie SIEMP, die een concours uitschreef dat werd gewonnen door het architectenduo Chartier-Corbasson.

Dat opperde om de gigantische blinde muur van het reeds bestaande pand in de rue de Turenne als het ware van binnenuit open te vouwen, zodat een tiental extra woningen ontstond. Ervoor plaatsten zij een groot stalen raster in de kleur van de Eiffeltoren.

„De panelen van het raster zijn verschuifbaar”, zegt Karine Chartier in haar atelier. „Op die manier kunnen de bewoners zelf de hoeveelheid zon bepalen, maar ook of zij zin hebben om de overburen te zien of niet.” Anders dan in de meeste Parijse appartementencomplexen is het trappenhuis open en zichtbaar vanaf de straat.

Ook elders in Parijs laat de SIEMP, dat zegt te strijden tegen ’het onwaardige wonen’, sociale woningen bouwen door prominente architecten. In de rue Mont Cenis bijvoorbeeld, in het noordelijk gelegen 18e arrondissement. Hier verrijzen enkele tientallen houten paalwoningen. Even verderop realiseert het architectenduo Jakop-MacFarlane drie energiezuinige flatgebouwen.

Goedkoop, mooi en duurzaam luiden de nieuwe toverwoorden. Niet alleen in Parijs en omgeving, maar door heel Frankrijk. Van Bayonne tot Straatsburg en van Lyon tot Rennes, overal verrijzen ecologisch verantwoorde woningen.

Ook in de grootste architectuurtempel van allemaal, de Cité de l’Architecture, gevestigd in het Palais Chaillot pal tegenover de Eiffeltoren, is die trend te zien. Temidden van de permanente collectie exposeert het prestigieuze museum tien ontwerpen van ’nieuwe sociale woningbouw’, waaronder dat van Chartier-Corbasson.

„Bij het grote publiek leeft nog steeds het idee dat sociale woningbouw per definitie lelijk en naargeestig moet zijn. Maar uit deze ontwerpen blijkt dat betaalbaarheid, duurzaamheid en schoonheid juist prima samen kunnen gaan.” Een sprekend voorbeeld vindt directeur Francis Rambert Cité de l’Architecture de stad Nantes, waar een hele ecologische wijk verrijst: La Bottière-Chénaie.

Daar werden bestaande flats afgebroken en vervangen door een rij bontgekleurde huizen onder één kap, voorzien van gevelhoge glazen puien. „Het aardige van dat project is ook dat het oorspronkelijke idee van een ’gemeenschap’ intact is gebleven. Tegelijk kunnen mensen zich afzonderen wanneer zij dat willen.”

Rambert: „Uiteindelijk komt alles neer op de bereidwilligheid en de energie van woningcorporaties en burgemeesters. Zij moeten een concours organiseren en een jury samenstellen. Zulke dingen vergen tijd en organisatievermogen.”

Wel denkt hij dat er in Frankrijk iets wezenlijks veranderd is in het denken over sociale woningbouw „Voortschrijdend ecologisch besef en de noodzaak compact te bouwen dwingen daartoe. Dat stemt tot optimisme, al ben je nooit gevrijwaard van architecturale catastrofes.”

Sociale woningbouw in de Marais. De blinde muur is geopend, en voorzien van een raster. (Chartier-Corbasson) Beeld
Sociale woningbouw in de Marais. De blinde muur is geopend, en voorzien van een raster. (Chartier-Corbasson)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden