Parfumadvies op maat: je bent hoe je ruikt

Beeld thinkstock

Parfumadvies op maat zorgt er niet alleen voor dat je lekker ruikt, maar je leert ook jezelf kennen. Jeannine Julen maakte een geurenreis door haar herinneringen.

Phine van Eijks heldergroene ogen speuren over mijn haast lege formulier. "Ik dacht eerst dat je iets vergeten was, maar je draagt dus geen parfum?", vraagt mijn consultant. Ik schud mijn hoofd. Meestal hebben haar klanten wel enig idee van welk parfummerk ze wel of niet houden of wie hun aankoop beïnvloedt. Bij mij zijn al die antwoordvelden blanco. "Dat maak ik niet vaak mee", zegt ze verbaasd. Parfum, vertel ik Phine, is zeg maar niet mijn ding. Ze kijkt verheugd. Vastberaden om me tijdens dit parfumconsult aan het juiste geurtje te helpen.

"Heb je thuis toch niet ergens een flesje staan?" probeert Phine weer. Eentje, geef ik toe. Op een plankje in mijn kamer tussen een stapel ongelezen boeken en een rieten mandje vol verwassen sjaaltjes. Of ik het weleens op doe? "Ehm, nee... Een verjaardagscadeau, je weet hoe dat gaat." Hoe het flesje heet? "Ehm, ja... Een verjaardagscadeau, je weet hoe dat gaat", zeg ik weer. Ietwat gegeneerd deze keer.

Wegslikken
Die lichte aversie jegens parfum moet ergens vandaan komen, zegt Phine met een zekere stelligheid. En na even graven weet ik het: mijn moeder. "Niet in mijn mohooond", riep ik als 8-jarige als ze weelderig een van haar zware geurtjes in mijn gezicht spoot. En terwijl ik met een zuur gezicht de bittere smaak van parfum - ja, ik weet hoe het proeft - wegslikte, suste mijn moeder: "Stel je niet zo aan. We gaan naar een feestje, dan wil je toch wel lekker ruiken?"

In de zonovergoten serre van de Amsterdamse Perfume Lounge Annindriya legt Phine uit hoe het komt dat ik na bijna twintig jaar, weliswaar onbewust, nog steeds die vieze smaak in mijn mond heb als ik aan parfum denk. "Reuk", begint ze met een licht Engels accent, "is het enige zintuig dat direct verbonden is aan ons limbisch systeem; een van de oudste gedeeltes van onze hersenen die betrokken zijn bij emoties, herinneringen, lusten en motivaties. Als je ruikt, koppel je dat aan een stemming of een emotie. Je voelt meteen. En al die gevoelens worden opgeslagen als herinnering in onze geurenbibliotheek."

De geur van onze moeder, van ons potlood op school, ons eerste vriendje of van die tante met sterke parfum op. We slaan het allemaal op, de positieve én negatieve associaties, en creëren zo onze geurvoorkeuren.

Beeld thinkstock

Citroen en limoen
Met potjes vol parfumingrediënten tussen ons in beginnen Phine en ik na dit korte college aan een anderhalf uur durende zoektocht naar míjn voorkeuren. Het doel: een parfumadvies op maat. En bij Phine, zo blijkt snel, ben ik wat geur betreft in goede handen. Deze deftige dame van achter in de veertig, gok ik, is een zelfbenoemde geurennerd. Ze onderscheidt met gemak de geuren van citroen en limoen van elkaar, weet van vriendinnen welk parfum ze twintig jaar geleden droegen en snuffelt het liefst aan alles. "Een rare tic", zegt ze terwijl ze verlegen haar ogen neerslaat.

Maar door die 'rare' tic zitten de 90 minuten vol weetjes en leuke anekdotes. Over Madonna's sterk ruikende parfumfavoriet Fracas, over potvissen die in hun darmen kostbare parfumingrediënten meedragen en over Cleopatra. Die was helemaal niet zo mooi als we denken, vertelt Phine. Maar toen ze haar schip had doordrenkt met jasmijn viel Marcus Antonius als een blok voor haar. "Jasmijn, weet je hoe dat ruikt?", vraagt Phine.

Ik sla een paar seconden lang een monotoon 'eehhh' uit en stamel dat ik het alleen van naam ken. "En de sauna? Weet je hoe de sauna ruikt?" Ook daarover tast ik in het duister. "Eucalyptus misschien? Dat lijkt er een beetje op", poogt Phine weer. "Is dat net als in de apotheek? Want dan ken ik het wel. Of nou ja..." Ik slaak een diepe zucht en begin steeds zachter te praten. "Phine, ik ben hier niet zo goed in. Ik ruik niets."

Onderschatting
Het is een antwoord dat hun klanten vaker geven, vertelt haar collega Tanja Deurloo, tevens eigenaar van Annindriya, me op een later moment. "We ruiken wel, maar we zijn ons er niet van bewust of kunnen het geen naam geven." Enerzijds omdat ons limbisch systeem zich los van onze spraak ontwikkeld heeft. Anderzijds vanwege de onderschatting van ons reukvermogen, zegt Tanja die ook scheikundige is. "Dat merk je aan ons vocabulaire. De Nederlandse taal is arm op het gebied van geur. We hebben alleen het woordje 'muf'. Terwijl er Afrikaanse talen zijn waar je een woord hebt voor de geur van de warme huid waar de zon net op heeft geschenen."

Beeld thinkstock

Wetenschappers, legt Tanja uit, zagen geur lang als een dierlijk, laag zintuig. Een die weinig aandacht behoeft. Pas sinds kort wordt ons reukvermogen verder ontrafeld. De perfume profiling met Phine voelt eveneens als een ontrafeling. Maar dan een persoonlijke. Met bijna wetenschappelijke precisie gaat ze te werk en schotelt me een palet van 22 geurenfamilies voor.

"Niet denken, gewoon ja of nee zeggen", zegt ze streng. Ze houdt extracten van onder andere citrus, hout, gras en oriëntaalse kruiden onder mijn neus en pent alle spontane reacties neer. 'Moeder', staat er bij citrus. Waarschijnlijk vanwege mijn moeders niet te stoppen schoonmaakwoede. 'Te zoet', krabbelt ze naast gourmand. Omdat het me doet denken aan mijn 11-jarige nichtje. 'Mannelijk', staat er bij hout, 'hooikoorts' bij gras. Die laatste associatie benadrukt ze met twee ferme minnetjes. "Gras, da's niets voor jou", concludeert Phine.

Out of the box
Toch heeft deze geurennerd nog meer informatie nodig. Mijn hart gaat sneller kloppen van tonkabonen en de zachtzoete geur van pudding, weten we. Maar veel vind ik ook niet lekker. "Omschrijf jezelf eens." Weer gestamel. "Ehm verstrooid", begin ik, "en creatief en ehm, verstrooid."

Phine vist verder en vat mijn half afgemaakte zinnen samen: ik wil out of the box zijn, maar niet in your face. Meisjesachtig zoet, maar wel volwassen. "Heb je daar wat aan?", vraag ik nog voor de zekerheid. Ze knikt en verdwijnt in de ruimte vol parfumflesjes. Ik mag niet mee. Voor het geval ik mijn keuze laat beïnvloeden door de bijna architectonische creaties. "Straks zeg je: 'Wat een flauw flesje.' Dan vind je de geur ook ineens niet lekker."

Als ze terugkomt met zes potentieel voor mij geschikte parfums, wil ik nog één ding weten. "Als ik er straks één heb uitgekozen, zegt dat ook iets over mij als persoon?" Nee, zegt Phine. "Dat is van veel dingen afhankelijk. Je voorkeuren, van hoe het op je huid ruikt, maar ook van wat je over wilt brengen. Parfum kan karaktereigenschappen versterken en verzwakken."

Ik snuffel aan de zes witte strookjes. "Neem je tijd", maant Phine. "Laat de geur op je inwerken." Mijn neus valt op de '1270', een cognacgeur van het Franse merk Frapin. Gevuld met cognac, fruit, nootjes, specerijen en vanille. Subtiel zoet. Een bescheiden geur eigenlijk. Op de fiets besluit ik: dat ben ik gewoon. Een bourgondiër die er niet voor uit wil komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden