Pareltjes te zien in een leeggeruimd Soestdijk

door George Marlet

De sporen van de laatste bewoners van paleis Soestdijk zijn bijna volledig uitgewist. Subtiele details moeten de rondleiding aantrekkelijk maken.

De werkkamer van prins Bernhard is pijnlijk leeg. De bezoeker moet het doen met een grote foto waarop de prins aan zijn volgeladen bureau zit, omringd door olifantenbeeldjes en ingelijste foto’s.

Net als de teleurstelling al te hevig toeslaat, schuift de gids als een volleerd goochelaar het gordijn naast het grote raam een stukje opzij. Op het door tabaksrook vergeelde behang is duidelijk de afdruk te zien van het stuur dat prins Bernhard naast zijn bureau had hangen, een souvenir van het auto-ongeluk in 1937 bij Diemen. „Persoonlijke archeologie’’, zegt de gids opgetogen.

Subtiele details die herinneren aan prinses Juliana en prins Bernhard, van hun bruiloft in 1937 tot hun overlijden in 2004 de hoofdbewoners van paleis Soestdijk. Aan het bellentableau in de pantry is de indeling van het paleis af te lezen ’zitkamer HKH’, ’zitkamer ZKH’, zoals Juliana en Bernhard door het personeel kortweg werden aangeduid.

De gids heeft nog een merkwaardige verrassing. Volgens de huismeester van paleis Soestdijk is het een ’mythe’ dat Juliana en Bernhard ieder in een apart gedeelte (de Soester- en Baarnse vleugel) hun eigen leven leidden. Het bewijs voor deze stelling: de werkkamers grenzen aan elkaar.

De twee werkkamers en de familie-eetkamer zijn de enige privévertrekken die het publiek te zien krijgt. Dat heeft volgens de Rijksgebouwendienst zowel te maken met de privacy van de familie als met praktische beperkingen van het relatief kleine paleis. De Oranjes hebben alle persoonlijke spullen van Juliana en Bernhard laten weghalen. Wat er nog in het paleis staat, zijn museumstukken van het Rijk of het Koninklijk Huis-archief.

De – deels apocriefe – verhalen en anekdotes moeten het paleis iets van zijn vroegere kleur geven. De monumentale Stuczaal gaat pas leven, als de gids vertelt dat koningin Juliana hier het kerstevangelie voorlas en na afloop de paleismedewerkers warme chocolademelk inschonk. Een formele kamer aan de voorkant van het paleis wordt pas persoonlijk, als de twee paneeldeuren open gaan, waarachter vanaf 1820 groeistreepjes van de Oranjes zijn bijgehouden. Links torent de naam van Friso anno 2005 boven zijn familieleden uit, rechts anno 1945 ’Bernilo’, het koosnaampje van Juliana voor Bernhard.

In de vestibule – met prachtig uitzicht tot aan de gedenknaald ter ere van Willem II – klinkt uit een tv-monitor gejuich van een van de vele defilé’s. Aan de andere kant van de deuren is het voorterrein van het paleis stil en leeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden