Pardon, de strijd is nog niet voorbij

Een vredesakkoord tussen Syrië en Israël betekent nog niet dat alle conflicten tussen Arabieren en Israëli's zijn opgelost. Syrië vergeet voor het gemak dat kwesties als Jeruzalem en de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen ook nog geregeld moeten worden.

Abd Al-Bari Atwan

De toespraak van Syrische minister van buitenlandse zaken Faroek Al-Sjara vorige week bij de opening van de vredesonderhandelingen tussen Syrië en Israël, bevatte kernbeginselen die de toekomstige kijk van Syrië op de regio definiëren.

De heer Al-Sjara verzekerde dat de teruggave van de bezette Syrische en Libanese gebieden het einde betekent ,,van de geschiedenis van de oorlogen en de conflicten, die misschien zal veranderen in een dialoog van beschavingen en een politieke, culturele, wetenschappelijke en economische concurrentiestrijd''.

Hij ging zover te zeggen dat vrede voor Syrië de teruggave betekent van al zijn gebieden. En dat vrede ,,voor Israël het einde betekent van de angst waarin de Israëliërs hebben geleefd, en die het resultaat is van deze bezetting die de bron is van de vijandschappen en oorlogen''.

Hier verschillen wij van mening met de heer Al-Sjara, vanuit onze positie van een Arabisch burger die is opgegroeid in de nationalistische Syrische en Arabische moraal ten aanzien van de wortels van het Arabisch-Israëlische conflict. Wij noemen deze punten:

1. De ondertekening van een Syrisch-Israëlisch en een Israëlisch-Libanees vredesverdrag kan geen einde maken aan het Arabisch-Israëlische conflict, omdat het vertrek van Israël uit de Golan en het zuiden van Libanon niet de terugtrekking betekent uit alle bezette Arabische gebieden.

2. De heer Al-Sjara sprak niet over het bezette Jeruzalem, en repte met geen woord over Palestina. Hij beperkte zich tot de Syrische gebieden.

3. Door over de dialoog van de beschavingen en de concurrentie in wetenschap, economie en cultuur te spreken, erkent de heer Al-Sjara dat er een Israëlische beschaving bestaat die de evenknie is van de Arabische. Dat behoeft verduidelijking van de chef van de Syrische diplomatie. Wij hopen dat die economische, wetenschappelijke en culturele concurrentie een goede voorbereiding zal krijgen, zodat het haar beter zal vergaan dan het ,,militair strategisch evenwicht'', dat de hoeksteen was van de Syrische politiek in de afgelopen dertig jaar.

4. De angst van de Israëliërs is niet afgelopen met de teruggave van de Golan, maar met de terugkeer van alle Palestijnse vluchtelingen naar hun woongebieden volgens een rechtvaardige en alomvattende vrede. Onder hen ook de 400 000 vluchtelingen in Syrië, en de bijna 400 000 in Libanon.

5. Het einde van de oorlogstoestand tussen de Arabische regeringen en Israël is niet het einde van de oorlogstoestand tussen de Arabische volkeren en de Hebreeuwse staat. Want alle regeringen die de vredesverdragen hebben ondertekend, zijn niet vrij en democratisch gekozen, noch hebben zij hun burgers in referenda hun mening gevraagd over deze vredespolitiek.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de Syrische onderhandelingen de gemakkelijkste zijn. Ze gaan niet over ingewikkelde kwesties zoals Jeruzalem, de vluchtelingen en de ontmanteling van de nederzettingen. Israël ontleent geen rechten vanuit de Thora op de Golan. Ze gebruikt dat gebied als een onderhandelingskaart om Syrië uit de strijd te dwingen, zoals het dat vroeger deed met Egypte.

De Hebreeuwse staat zal door het vredesverdrag met Syrië grote winsten boeken. Zoals de officiële beëindiging van de oorlogstoestand met de Arabieren, een zeeverbinding met de Perzische Golf, officiële betrekkingen met de meeste Arabische regeringen, en de overheveling van miljarden dollars van nationale veiligheid naar wetenschappen en economie. De prijs, de terugtrekking uit de Golan, lijkt laag.

Sommige Arabische media schilderen de weigering van de heer Al-Sjara om voor de tv-camera's in het Witte Huis de hand te drukken van de Israëlische premier Barak, af als een grote overwinning. Maar bij alle eerdere vredes kwam het handenschudden pas na het bereiken van overeenkomsten, en niet bij het begin van de onderhandelingen. Zo was het in Camp David, in Oslo en in Wadi Araba. Niet het handenschudden telt, maar het resultaat.

Nu de Syrische leiding op dit niveau met Ehoed Barak onderhandelt, moet zij haar hoogmoed laten varen en haar veto opheffen tegen Arabische ontmoetingen om de verschillende vredesprocessen te coördineren. Die coördinatie is zelfs nog eerder in het belang van de Syriërs zelf dan van de Palestijnen, Egyptenaren of Jordaniërs. Er spelen onder andere de kwesties van het water, de vluchtelingen, en de regionale samenwerking.

Als de Arabisch-Israëlische strijd overgaat in wetenschappelijke, economische en culturele concurrentie, dan wijzen wij de Syrische leiding erop dat die concurrentiestrijd onmogelijk is zonder een snelle toepassing van het abc ervan: democratie, het recht op vrije meningsuiting en economische liberalisering. Syrië kan niet wetenschappelijk met Israël concurreren zolang toegang tot het internet slechts is voorbehouden aan de zonen van de groten en zolang het gebruik van een draagbare telefoon toestemming behoeft van de geheime dienst.

Dat de heer Al-Sjara naast Barak heeft gestaan in het Witte Huis betekent het begin van een tijdperk en het einde van een ander tijdperk. Het betekent dat het zinloos is geworden om tienduizenden mensen in de gevangenissen te laten zitten op beschuldiging van 'gematigde' of 'reactionaire' of 'capitulationistische' opvattingen. Althans, dat geloven wij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden