Parallellen met dader Oklahoma

Ook Timothy McVeigh haatte overheid

Anders Behring Breivik is niet de eerste extreemrechtse, autochtone eenling die uit verzet tegen de overheid een groot aantal van zijn landgenoten doodt.

Op 19 april 1995 liet de Amerikaan Timothy McVeigh een zelfgemaakte bom afgaan bij een overheidsgebouw in Oklahoma. De aanslag die 168 levens kostte, was tot 11 september 2001 de dodelijkste terreuractie op Amerikaanse bodem. De dubbele aanslag in Noorwegen toont parallellen met het Amerikaanse bloedbad, al zijn er ook duidelijke verschillen.

McVeigh was een ex-militair met radicaal-rechtse sympathieën. Net als Breivik had hij felle kritiek op de overheid.

De Noorse aanslag is naar Breiviks eigen zeggen deel van zijn plan om de Noorse samenleving grondig te hervormen. Hij beschuldigt de regerende Arbeiderspartij van 'verraad' door bij te dragen aan de 'massa-import van moslims'. Breivik, die zich anti-multiculturalist en anti-marxist noemt, wil met zijn optreden de islamisering van Europa tegengaan.

McVeigh was niet bang voor een islamitische overheersing, maar wel voor een internationaal samenzweringsverband, de 'New World Order' genaamd, dat de macht van de nationale regeringen over zal nemen. McVeigh beschouwde de Amerikaanse overheid als een marionet van dit samenzweringsverband. Met de aanslag wilde hij de bevolking aanmoedigen om in opstand te komen tegen de Amerikaanse regering.

Beide daders omschrijven zichzelf als 'gematigd christen' en beiden verloren in de loop van de tijd hun vertrouwen in reguliere politieke middelen. McVeigh was van oorsprong Republikein en Breivik was jarenlang lid van de conservatieve Fremskrittspartiet (Vooruitgangspartij). Naarmate hun ideeën radicaler werden, vereenzaamden de daders; beiden handelden grotendeels alleen.

McVeigh was net als Breivik wapenliefhebber. Ze knutselden hun bommen van kunstmest zelf in elkaar. De aanslag van McVeigh was, net als die van Breivik, bedoeld om het land te 'bevrijden van verraders' en om dit doel te bereiken vond hij het noodzakelijk om onschuldige burgers, onder wie kinderen, te vermoorden.

McVeigh was geïnspireerd door het boek 'The Turner Diaries', waarin een fictieve aanslag op het Capitool in Washington wordt gepleegd. In tegenstelling tot Breivik zette hij zijn visie niet op papier. Voor de Noor waren de aanvallen een 'publiciteitsstunt' om aandacht te trekken voor zijn uiteindelijke doel: de verspreiding van zijn politieke visie. Beiden lieten zich oppakken.

McVeigh bleef tot aan zijn executie in juni 2001 trots op zijn gruweldaad. Breivik noemde zijn daad 'afschuwelijk, maar noodzakelijk'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden