'Papoea's hebben geen eerlijke kansen gehad'

De bevolking van voormalig Nieuw-Guinea heeft in 1969 geen eerlijke kans gehad om zich uit te spreken over aansluiting bij Indonesië.

Van onze verslaggevers

Dat stelt prof. P. Drooglever in zijn studie 'Een daad van vrije keuze'. Het onderzoek, dat vandaag wordt gepresenteerd, is op aandringen van de Tweede Kamer verricht in opdracht van het ministerie van buitenlandse zaken. Minister Bot heeft echter al eerder gezegd dat hij er geen aanleiding in ziet om bij Indonesië aan te kloppen. Bot vindt het voldoende als Indonesië werk maakt van de toegezegde 'speciale autonomie' voor de provincie Papua. Indonesië is mordicus tegen afscheiding van Papua.

Het Papua-presidium, dat zich inzet voor zelfbeschikking, ziet wel aanknopingspunten in het rapport-Drooglever. ,,We merken dat er groeiend begrip is voor onze rechten. Daar kan het rapport van Drooglever een belangrijke bijdrage aan zijn“, zegt W. Mandowen van het Presidium Dewan Papua.

De volksraadpleging van 1969 was een 'volledig gemanipuleerde affaire', stelt Drooglever. Zijn conclusie sluit aan bij een door Indonesië fel bestreden wetsontwerp dat het Amerikaanse Huis van afgevaardigden heeft aangenomen. Daarin wordt gesproken over 'zowel openlijke als verborgen manipulatie' bij het uitvoeren van de zogenoemde Act of Free choice, waarover Indonesië en Nederland in 1962 een akkoord sloten.

De Indonesische president Soeharto was in 1969 alleen tot medewerking bereid als de uitslag voor Indonesië gunstig zou uitvallen. Een groep van 1025 geselecteerde kiesmannen koos unaniem voor aansluiting bij Indonesië. De Verenigde Naties speelden bij de raadpleging slechts een marginale rol. Toenmalig VN-waarnemer M. Pelletier: ,,Als zo'n raadpleging nu in West-Europa zou plaatsvinden, dan zou er een opstand uitbreken. De bevolking zou het niet accepteren.“ Nederland hield zich goeddeels afzijdig van de raadpleging omdat het volgens toenmalig minister van buitenlandse zaken Luns formeel niet bevoegd was om in te grijpen. Volgens onderzoeker Drooglever was ,,in Den Haag intussen het tij gekeerd en alle hoop gevestigd op een goede samenwerking met Indonesië.“DE VERDIEPINGHoe de Papoea's Indonesiërs werden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden