Panty's van hergebruikte polyamide

Elk jaar worden twee miljard paar panty's gemaakt. De meeste worden maar één keer gedragen en weggegooid. Dat moet anders, vonden de Zweedse Linn Frisinger en Nadja Forsberg. Zij maken panty's van hergebruikt polyamide.

ROBIN VAN WECHEM

Panty's bestaan meestal uit een mengsel van polyamide (waarvan nylon één soort is) en elastaan. Polyamide is gemaakt van aardolie en de productie ervan is erg milieuonvriendelijk, zegt Forsberg, medeoprichtster van pantybedrijf Swedish Stockings. Tegelijkertijd is het een sterk materiaal dat als het goed wordt verwerkt een panty oplevert die heel lang meegaat.

Swedish Stockings gebruikt voor 90 tot 98 procent gerecycled polyamide. Dat komt van ongebruikte restanten in de kledingindustrie. De verf voor de panty's is milieuvriendelijk en het water wordt na het verfprocedé gezuiverd voordat het teruggaat richting de buitenwereld. De fabriek werkt op zonne-energie en produceert geen afval.

Op termijn willen de Zweedse dames van oude panty's nieuwe panty's maken. Zo ver is de techniek nog niet. Het is nu nog niet mogelijk om de polyamide en het elastaan te scheiden en opnieuw te verwerken. Om mensen alvast te laten wennen aan de toekomst neemt Swedish Stockings wel oude panty's in. Enveloppen met minstens drie versleten paren - al dan niet met ladders en gaten - zijn welkom. Ze worden verwerkt in jerrycans. Niet de meest glamoureuze toepassing, maar het is een begin.

Lynsey Dubbeld, trendanalist en auteur van het boek 'Mode voor Morgen', vindt nylon op zich een duurzaam materiaal voor panty's. De praktijk is echter anders, benadrukt ze. "De nylon panty is bij uitstek een voorbeeld van het mechanisme van 'ingebouwde slijtage'. De uitvinder ontwierp panty's die ijzersterk waren. Maar toen chemieconcern Du Pont het productieproces patenteerde, werd het zo aangepast dat ze sneller stukgingen, zodat vrouwen vaker nieuwe moesten kopen."

Het innemen van oude panty's om ze te verwerken tot jerrycans is niet ideaal, zegt ze. "Het beste is om zo lang mogelijk met een kledingstuk te doen. Als nylons naar de textielbak worden gebracht, komen ze in veel gevallen toch in de afvalverbranding terecht, of er worden laagwaardige isolatiematerialen van gemaakt."

Onderzoeker Jappe Zijlstra van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal ziet een ander bezwaar. "Als een consument drie panty's in een envelop naar Swedisch Stockings stuurt, dan moeten de envelop en het vervoer daarvan worden verrekend met de milieuwinst van het verwerken van die panty's tot een nieuw materiaal. Met lichtgewicht-panty's zal daar niet veel van overblijven."

Anton Luiken, oprichter van adviesbureau Alcon Advies en expert op het gebied van hoogwaardige textielrecycling, verwacht juist niet dat het opsturen van panty's naar Zweden zoveel extra energie kost. Hij vindt het terugsturen of naar de textielbak brengen van afgedankte panty's vanuit duurzaamheidsoogpunt gelijkwaardige oplossingen.

Luiken weet hoe Swedish Stockings polyamide recyclet. "Ze verwerken industrieel afval van polyamide 6,6 via extrusie, waarbij een materiaal door een mal wordt gedrukt. Dat is minder milieubelastend dan chemische recycling. Het bedrijf Aquafil hergebruikt afval uit tapijtgarens en visnetten op deze manier. Het nadeel van de methode van Swedish Stockings is dat ze de polyamide bijmengen met elastaan, waardoor de panty's na gebruik niet meer chemisch kunnen worden gerecycled. Ze zijn dus niet ontworpen voor hergebruik."

Dubbeld kent het Italiaanse bedrijf Aquafil ook. "Onder de merknaam Econyl brengen ze een vezel op de markt die van oude visnetten is gemaakt. Lingeriemerk La Perla en surfmerk Finisterre maken er zwemkleding van. Een vergelijkbaar initiatief is van Parley for the Oceans. Zij zijn al jaren bezig met het verwerken van plastic afval uit zee in hoogwaardige toepassingen, zoals de 640.000 ton afgedankte visnetten die de oceanen vervuilen. Actiegroep Sea Shepherd vist die netten op, waarna er garen van wordt gemaakt. Adidas gebruikte die garens dit jaar in een speciale sneakercollectie, met de belofte dat ze in de toekomst ook in de reguliere collectie worden verwerkt."

Forsberg van Swedish Stockings ziet de toekomst dan ook zonnig in. "Het scheiden van polyamide en elastaan is onderdeel van het Mistra Future Fashion programma, dat de Zweedse mode-industrie wil verduurzamen. Daar doen wij aan mee. Het is moeilijk om een jaartal te noemen, maar ik verwacht dat dit binnen twee jaar kan."

Dat lijkt Michiel van Yperen, projectmanager textiel bij MVO Nederland, wel realistisch. Zijn organisatie begint volgend jaar met een proef om van oude polyester sportshirts nieuwe te maken, met behulp van nieuwe scheidingstechnieken. "De belangrijkste voorwaarde voor een gesloten systeem waarin grondstoffen opnieuw worden gebruikt is een goed en sluitend retoursysteem. Daar ontbreekt het vaak aan."

Dubbeld is het daarmee eens: "De heilige graal voor duurzame modemerken is om circulair te werken. Dat betekent nieuwe producten verkopen (of leasen), afgedankte exemplaren inzamelen en daar weer nieuwe producten van maken. En dat alles in een systeem waarbij zo min mogelijk nieuwe grondstoffen worden gebruikt en afval ontstaat."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden