'Panamaroute Solidaridad niet slim, maar vies zaakje is het niet'

Beeld anp

Paul Hoebink benadrukt het een paar keer. Nee, dit zaakje stinkt niet, stelt de hoogleraar ontwikkelingssamenwerking aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Dat Solidaridad vanuit een stichting in belastingparadijs Panama dochterondernemingen in Midden- Zuid-Amerika betaalt, noemt Hoebink niet slim. "Maar dit is een keurige organisatie waar de directeuren en stafleden niet te veel verdienen en waar iedereen keihard werkt om hun doelen te halen."

Afgelopen zaterdag brachten Trouw en het Financieel Dagblad naar buiten dat Solidaridad gebruik maakt van stichtingen en trusts in Panama, Zuid-Afrika en Hongkong. Het Centraal Bureau voor de Fondsenwerving was niet op de hoogte van de constructie en stelt een onderzoek in. Niet alleen naar Solidaridad, maar naar alle goede doelenorganisaties.

Solidaridad stelt dat er geen sprake is van belastingontwijking. Op de website spreekt de ontwikkelingsorganisatie voor duurzame handel van onjuiste beweringen in de media. Panama is gekozen vanwege een 'zo kostenefficiënt mogelijke financiële en administratieve structuur'.

'Labyrint'
Mede daardoor is de organisatie zo ingewikkeld geworden dat Roozen zelf spreek van 'een labyrint' waarvan hij 'de enige is die het nog kan overzien.' Het was die uitspraak waar ontwikkelingsdeskundige aan de Radboud Universiteit in Nijmegen Sara Kinsbergen zich het meest over verwonderde. "Dat roept veel vragen op. Als je zoiets zegt, moet je vervolgens wel openheid van zaken geven."

Dat vindt Hoebink ook. "Ze hebben een constructie gezocht om betalingen te doen die niet erg transparant is en via een verkeerd luik loopt." Achter dat verkeerde luik zit Mossack Fonseca, het omstreden adviesbureau waar alle gelekte documenten van de Panama Papers vandaan komen.

Morele grens over gegaan
Dat Solidaridad uitkomt bij een Panamese juridische dienstverlener "heeft alles te maken met de manier waarop Solidaridad verandert". De organisatie die tot 2009 uit één Nederlandse stichting bestond, wil meer invloed krijgen door kantoren in andere werelddelen te openen. "Solidaridad transformeert tot een particuliere ontwikkelingsorganisatie die actief is op de zakelijke markt. Daar hoort ook de slimheid van de zakelijke markt bij, iets waarbij je heel goed moet uitkijken. Dat is in dit geval niet gedaan. Deze constructie is niet transparant. Daarmee is Solidaridad een morele grens over gegaan."

Zelf schrijft Solidaridad op haar website overigens dat het wel transparant is. Zij verwijst daarbij naar het jaarverslag. De stichting in Panama wordt daarin weliswaar genoemd, maar alleen met het adres.

'Misschien kost het donateurs'
Voor een goede doelenorganisatie als Solidaridad zijn berichten over complexe betalingsconstructies erg vervelend. Zij zijn onder meer afhankelijk van donaties van Nederlandse burgers. Zij zijn gevoelig voor negatieve berichtgeving, weet bijvoorbeeld de Hartstichting. Deze charitatieve instelling verloor in 2004 miljoenen aan donaties nadat het salaris van de directeur uitlekte.

Kinsbergen herinnert zich ook het schandaal rond Foster Parents Plan waar een schandaal losbrak rond de bestedingen van donaties. De adoptieorganisatie veranderde zelfs de naam in Plan omdat de oude naam te veel was besmeurd. "Misschien kost het Solidaridad ook donateurs", zegt Kinsbergen. "Daar kom je wel overheen als je maar duidelijk vertelt hoe alles in elkaar zit."

"Even pek en veren", vult Hoebink aan, "en zeggen dat dit de eerste en allerlaatste keer is."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden