Panama Papers gaan niet om pijn maar om openheid

Het was gisteren een klein maar betekenisvol bericht op pagina 3 van deze krant. 'Beroepsvereniging van belastingadviseurs royeert leden', stond er boven. Het bericht betrof twee leden van wie de namen waren opgedoken in de Panama Papers, het wereldwijde journalistieke project over geld in belastingparadijzen. Zij waren geroyeerd, omdat zij hun onafhankelijkheid als belastingadviseur in gevaar hadden gebracht, meende de beroepsvereniging.

Trouw en Het Financieele Dagblad berichtten uitgebreid over het trustkantoor Infintax, waarbij de twee heren betrokken waren. Zo nu en dan trof ik een geïrriteerd mailtje van het kantoor in mijn postvak aan, waarin overigens vooral werd gevraagd om extra tijd om te reageren op onze bevindingen.

Ook Solidaridad, de ontwikkelingsorganisatie van wie de naam ook opdook in de Panama Papers, reageerde geërgerd. We schreven dat de goede doelen-organisatie via Panama een internationale financiële constructie had opgezet voor betalingsverkeer. Gevraagd naar de reden legde directeur Roozen uit dat dit onder meer was om belastingheffing over geldstromen in het buitenland te voorkomen: "Solidaridad hoeft immers geen belasting te betalen over ontvangst en inzet van ontvangen donaties door de Belastingdienst op basis van een erkenning als 'goede doelen organisatie'. Door het ontwikkelen van een zorgvuldige juridische en bestuurlijke structuur kan dit voordeel behouden blijven ten dienste van de maatschappelijke doelen die Solidaridad probeert te bereiken."

We schreven niet dat het illegaal was. Wel vonden we het gebrek aan transparantie erover in jaarverslagen en op de website opmerkelijk. Met Solidaridad is voorafgaand aan publicatie uitgebreid contact geweest. Daar zijn gespreksverslagen van. We hebben een fors dossier.

Volgens Solidaridad lijden de redacties van Trouw en Het Financieele Dagblad aan tunnelvisie, omdat ze in hun onderzoek naar de Panama Papers hebben gewerkt vanuit het perspectief van misbruik en verhulling. "De missie om dit te bewijzen heeft een zorgvuldige journalistieke norm doen verbleken", aldus Solidaridad.

Ik vind het jammer dat Solidaridad dit zo benadert, want Trouw en het FD hebben helemaal niet willen bewijzen dat er sprake is van misbruik of verhulling door Solidaridad. We hebben geconstateerd dat er in Panama een stichting is opgezet waar weinigen iets van wisten en waarbij het voorkomen van belastinginning als argument wordt genoemd. Het is aan anderen - donateurs, brancheorganisatie, keurmerk - om te beoordelen of het hebben van zo'n stichting als deel van de juridische en bestuurlijke structuur van een goede doelenorganisatie wenselijk is.

Trouw en het FD hebben in het afgelopen half jaar uitgebreid onderzoek gedaan naar de Panama Papers. Met de personen, ondernemingen en organisaties waarover we schrijven zoeken we contact. Partijen krijgen ruim de gelegenheid tot uitleg en wederhoor. In de artikelen beschrijven we de feiten en nemen we het wederhoor op.

Die feiten kunnen pijnlijk zijn voor betrokkenen, zo is inmiddels wel gebleken. Dat is niet het doel, het kan de uitkomst zijn van een zorgvuldig journalistiek proces.

Er is door de Panama Papers wereldwijd discussie of zulke financiële constructies politiek en maatschappelijk wenselijk zijn. Ik mag hopen dat er ook bij Solidaridad, bij de donateurs, bij toezichthoudende instanties, een discussie op gang komt of deze financiële structuur past bij een goededoelenorganisatie. De uitkomst kan best zijn dat dit kan, maar wees er dan ook transparant over. Die transparantie kwam nu pas na de publicaties.

Cees van der Laan

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden