Palinckx: voor wie zich te durft te geven

LEEUWARDEN - “You better watch out”, waarschuwt Han Buhrs het publiek in het lied 'The beast formerly known as Catman'. Hij zwaait wild met zijn armen, kijkt even naar Jacques Palinckx die aan de andere kant van het podium de snaren van zijn gitaar bewerkt met voorwerpen die je een-twee-drie niet met het instrument in verband zou brengen, en prevelt het woord “Catman” in zijn microfoon. De andere leden van het kwartet herhalen: “Catman”. Ze schreeuwen het uit.

Als een ding de huidige muziek van de groep Palinckx kenmerkt, dan is dat wel het enorme verschil in dynamiek, van fluisterzacht tot orkaangeweld. En alles daar tussenin. Palinckx, zo liet de groep zondag in Theater Romein in Leeuwarden horen, is gegroeid. Een half jaar geleden leek het alsof de nieuwe koers van de Tilburgse formatie meer te maken had met rock'n roll dan met improvisatiemuziek. Vergeleken met toen stond er nu een formatie die alle kinderziekten had overwonnen.

De 'songs' - want die werden nog wel degelijk gespeeld - hadden nog steeds veel te maken met rock'n roll, maar net als vroeger speelde de improvisatiemuziek weer een overheersende rol. Het grote verschil zat hem in de wijze waarop de musici zich het repertoire hadden toegeeigend. In Amsterdam, waar ik ze hoorde in het BIM-huis, zaten ze vast aan de noten, in Leeuwarden zetten zij ze als vanouds naar hun eigen hand. De 'songs' waren geen keurslijf, maar dienden als uitgangspunt voor spontane muzikale avonturen.

Natuurlijk had Palinckx in het BIM-huis het excuus dat het een van de eerste concerten was van de groep in een nieuwe bezetting. De communicatie tussen de nieuwe vocalist Han Buhrs en gitarist/componist Jacques Palinckx verliep nogal stroef en slagwerker Jim Meneses verkoos in die nieuwe context de veiligheid van hoekige, weinig swingende rock-ritmes. Tegenwoordig kloppen alle komische onderonsjes tussen Buhrs en Palinckx en botst de inbreng van de vocalist niet meer met die van de gitarist. Ook Meneses drumt lichter en soepeler dan ooit. Een rasimprovisator zal hij nooit worden, maar in Theater Romein kwam hij een eind.

Het optreden stond aangekondigd als een combinatie van 'hard-edge collages, slapstick-effecten, psychedelica, muzikale ready-mades, noise, meeslepende melodieen en abstracte klankexploraties.' Dat klopte. Vanuit vaste songstructuren die stevig verankerd waren in de rock'n roll-traditie van artiesten als Captain Beefheart en David Thomas (met Pere Ubu), bracht de groep in spannende improvisaties alles wat het programma beloofde.

De vraag onder wat voor kopje Palinckx' muziek uiteindelijk valt, is met de huidige volgroeide, frisse en vrije opstelling, louter academisch. Wat telt is dat Palinckx' muziek met name bestemd is voor luisteraars die zich durven te geven, luisteraars die, zoals het programma terecht stelde, door muziek verbaasd, verward, ontroerd, tot denken gezet en vrolijk gestemd willen worden. Want dat alles deed Palinckx.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden