Palestijnse vluchtelingen in Libanon vrezen de vrede

Het lot van de Palestijnse vluchtelingen in Libanon is nauw verbonden met dat van de Syrische president Hafiz Al-Assad.

Hij is degene die alle Palestijnse eisen altijd het luidst is blijven ondersteunen. Maar zal Assad nog aan de Palestijnen denken als hij van Israël zijn Golan-hoogten terugkrijgt?

Van alle Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten zitten die in Libanon er het slechtst bij. Omdat de meesten al in 1948 zijn gevlucht vallen ze buiten de besprekingen tussen de Palestijnse leider Jasser Arafat en Israël. Als gastland hebben ze het met Libanon niet getroffen. Palestijnen in Jordanië en Syrië hebben dezelfde rechten als de burgers van die landen. Maar de Libanese wet beschouwt de 350 000 vluchtelingen als gastarbeiders.

Zo'n zeventig beroepen zijn verboden voor hen. Libanon kent geen Palestijnse artsen, verpleegsters, ingenieurs, architecten, tandartsen of kappers. Ze mogen alleen een bedrijf opzetten in een vluchtelingenkamp. Wat overblijft zijn de lagerbetaalde banen: dagarbeiders, schoonmakers en loopjongens. Maar voor die banen is er een leger van nog goedkopere buitenlanders: Egyptenaren, Syriërs en Srilankanen. Ruim zestig procent van de kampbewoners is werkloos. De kampen zijn krottenwijken, waar bouwvallige huisjes zo dicht op elkaar staan dat licht soms enkel via een dakraam binnenkomt. Overbevolkt en onderontwikkeld, en niemand heeft geld.

,,Onze jongeren kunnen niet naar de universiteit'', zegt PLO-kolonel Moenier Makdah. Hij zit in het Ain Al-Hilwa bij Saida, met 90 000 Palestijnen het grootste en meest 'militaire' kamp van Libanon. ,,De PLO betaalt niet meer, het VN-vluchtelingenwerk heeft geen geld, wij mogen niet werken in Libanon. Zij die een universitaire studie kunnen betalen, mogen na afloop in Libanon hun beroep niet uitoefenen.''

Libanon wil er geen 350 000 Palestijnen bij, want het zijn soennitische moslims, en dat brengt het evenwicht tussen de verschillende religieuze groeperingen in de war. De christenen hebben een hekel aan ze, want die zien hen als de oorzaak van de burgeroorlog in Libanon.

En de Palestijnen zelf willen ook niet Libanees worden. Hassan Taha (47), groenteboer in Ain Al-Hilwa: ,,Dat is het ergste wat ons kan overkomen, dan verliezen we onze identiteit.''

Automonteur Hoessein Joesef (31) zit voor een garage met lekkende motorblokken naast de groentewinkel van Taha. Hij wil best vrede, maar verlangt ook terug naar Palestina. ,,Tuurlijk, ik heb mijn hele leven in dit kamp gewoond, ik wil nu wel eens naar huis.'' En dan bedoelt hij Akka in Noord-Israël, waar zijn ouders vandaan komen.

,,Luister, wat er ook beslist wordt, het gaat altijd ten koste van de Palestijnen in Libanon'', zegt Aboe Basjaar (47) in Rasjidia, een pro-Arafat kamp in Zuid-Libanon, gelegen aan de kust, ongeveer tien kilometer ten noorden van de Israëlische grens. ,,Dat is altijd zo geweest.''

Hij is de woordvoerder van Sultan Aboe Al-Ainain, hoofd van de militaire arm van de PLO, die door de Libanese justitie gezocht wordt.

Rasjidia, gelegen aan zee, is een van de kleinere, landelijke kampen. De meeste mensen hebben een klein tuintje waar ze wat groenten verbouwen.

Aboe Basjaar houdt kanariepieten als hobby en hij is bezig met het schoonmaken van de kooien. Hij is blij met de vredesbesprekingen, zegt dat tenminste.

,,Vrede is altijd goed, en vrede tussen Israël en Syrië betekent dat het in deze regio wat rustiger wordt. Maar het lost onze problemen niet op. De besprekingen lopen niet gelijk op. Nu is iedereen weer met de Syriërs bezig, straks weer met de westelijke Jordaanoever, maar wij moeten hier wachten tot het allerlaatst. Wat zal er met ons gebeuren? Krijgen wij een plaats in Palestina? Of wordt het permanente hervestiging in Libanon? Ik hoop het niet.''

,,Wij blijven dromen van terugkeer naar waar we vandaan kwamen. Maar soms denk ik dat de realiteit een andere is, dat we gedwongen zullen worden in Libanon te blijven.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden