palestijnse gebieden / ’Fatah en Hamas laten gewoon de hele zaak ontploffen’

„We staan op de drempel van een burgeroorlog”, meent de Palestijnse politicoloog Ali Jarbawi. „Dat gebeurt niet, dat wil niemand”, zegt wethouder Salman van Bethlehem.

In een tent op het plein van de Onbekende Soldaat in Gazastad houden prominente Palestijnen een hongerstaking. Hun eis: stop de strijd tussen Fatah en Hamas, voorkom een Palestijnse burgeroorlog.

Ontvoeringen en beschietingen zijn aan de orde van de dag in de Palestijnse gebieden. In een maand tijd zijn er in die onderlinge strijd minstens dertig Palestijnen gedood.

De cartoon in de Palestine Times vatte het gisteren samen. Op de tekening is een oude bebaarde man te zien, meneer Historie die met zijn veer in een dik boek de gebeurtenissen optekent. ’Een zwarte pagina in de Palestijnse geschiedenis’ luidt het opschrift, en in het wolkje dat de pagina weergeeft staat: ontvoering, dood, chaos, moord, geweld.

Het oplaaien van het geweld, dat inmiddels is overgeslagen van de Gazastrook naar de Westelijke Jordaanoever is niets meer en niets minder dan een strijd om de macht tussen de eens almachtige Fatah, die vorig jaar de parlementsverkiezingen verloor en de winnaar van die stembusstrijd, de islamitische Hamas. „Daarachter gaat een ideologische strijd schuil”, zegt Anton Salman, wethouder in Bethlehem namens Fatah. „President Abbas (Fatah) wil het vredesoverleg hervatten. Hamas, dat in maart een regering vormde, weigert daarentegen het bestaansrecht van Israël te erkennen.” Die weigering heeft geleid tot een internationale boycot en tot groeiende economische nood, vooral ook omdat Israël honderden miljoenen aan Palestijnse douanegelden achterhoudt.

Fatah, dat bij de verkiezingen door de bevolking naar huis is gestuurd vanwege haar corruptie, speelt nu in op de onhoudbare situatie en geeft de Hamasregering de schuld van alle ellende.

Salman: „De Hamasregering heeft gefaald en het is toch normaal dat een regering die heeft gefaald het veld ruimt? Volgens de wethouder heeft Hamas verleden jaar niet echt de verkiezingen gewonnen, maar slechts geprofiteerd van de verdeeldheid binnen Fatahgelederen. „Dat gebeurt niet weer”, belooft hij. Salman heeft zijn hoop gevestigd op een nieuwe regering van nationale eenheid. In het uitbreken van een burgeroorlog gelooft hij niet: „Dat wil niemand.”

Politicoloog Ali Jarbawi verwerpt die alom heersende these dat de Palestijnen als het ware immuun zijn voor burgeroorlog en alle partijen daarvoor terugdeinzen. „We bevinden ons al op de drempel van een burgeroorlog”, meent de professor van de universiteit van Bir Zeit. „Tot nu toe is het een strijd tussen fracties die elkaar beschieten. Maar daarnaast zijn er de clans en als een clan geraakt wordt, schieten alle familieleden terug.”

Jarbawi sluit daarbij geen enkele mogelijkheid uit. „Zo’n strijd kan resulteren in een verbrokkelen van de Palestijnse gebieden, waarbij de Westoever terugkeert naar Jordanië en de Gazastrook weer onder Egyptisch bestuur komt. De chaos kan tot buitenlandse interventie leiden, of tot een terugkeer van Israël als bezetter. De meest waarschijnlijke uitkomst is volgens Jarbawi dat de partijen uiteindelijk een akkoord bereiken, maar pas nadat ze elkaar hebben bestreden. „Op dit moment zijn beide partijen het spoor bijster, in hun strijd om de macht – want dat is het en niets anders. Ze laten gewoon de hele zaak ontploffen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden