Palestijnse aanslagen zijn nog geen derde intifada

Of het recente geweld van de Palestijnen tegen de Israëlische bezetting een intifada te noemen is, hangt ervan af hoe je die term definieert. Het Arabische woord betekent letterlijk 'afschudden'. Het kan slaan op allerlei vormen van verzet, maar meestal wordt het gebruikt voor twee langdurige opstanden van de Palestijnen tegen de Israëlische bezetting. De eerste intifada - met stakingen, demonstraties en geweld - liep van 1987 tot 1993. De tweede, gedomineerd door zelfmoordaanslagen, duurde van 2000 tot 2005. De opstanden kostten ruim 5000 Palestijnen en meer dan 1100 Israëliërs het leven.

Zoveel slachtoffers lijken er deze keer niet in de maak. De jongste aanslagen zijn opvallend kleinschalig; er sterven één of twee Israëliërs per keer. Meestal komt ook de dader om. De Palestijnen zetten ditmaal geen bommen in, maar primitievere wapens. Zo rijden de daders hun slachtoffers met een auto omver. Of ze hakken met messen op hen in, zoals gisteren in de synagoge.

De Palestijnen grijpen naar eenvoudige middelen omdat ze hun acties als individu opzetten, verklaart Hugh Lovatt, Israël-Palestina-coördinator bij de European Council on Foreign Relations in Londen. "Er zit geen coherente organisatie achter, anders dan bij eerdere intifada's. De aanslagen worden niet van bovenaf aangestuurd, maar bedacht door burgers, al zijn er wel organisaties die de verantwoordelijkheid opeisen." Een duidelijke strategie zit er ook niet achter; de daders willen vooral hun frustratie uiten over de bezetting. Bovendien blijven de meeste aanvallen beperkt tot Jeruzalem. Van een brede intifada kun je al met al niet spreken.

Over het uitbreken van de 'derde intifada' wordt al jaren gespeculeerd. Het begrip heeft een mythische lading gekregen. Maar de Palestijnen lijken er nog niet aan toe. Ze zijn moe van het conflict, en ze twijfelen aan het nut van de eerdere intifada's. Volgens de Israëlische krant Ha'aretz leeft de 'derde intifada' dan ook vooral in de media en op Facebook.

Toch blijkt uit peilingen dat de steun voor gewelddadig verzet onder Palestijnen wel degelijk groeit. Palestijnen hebben nauwelijks vertrouwen in de diplomatieke aanpak van hun president Abbas, die niets lijkt te bereiken. Weliswaar speelt de militante Palestijnse groep Hamas met zijn geweld ook weinig klaar, maar die club weet tenminste af en toe gevangen vrij te krijgen.

Zo blijft de derde intifada boven de markt hangen, helemaal wanneer - zoals de laatste weken - de gemoederen verhit raken over de toegang tot de Tempelberg in Jeruzalem, een plek die voor zowel joden als moslims heilig is.

Juist vanwege de voortdurende dreiging van geweld is het volgens Lovatt goed als westerse landen Palestina erkennen. Want hoewel erkenning vooral symbolisch is, geef je er ook het signaal mee dat diplomatie wel degelijk iets oplevert. Zo bied je een alternatief voor geweld. De Israëlische regering ziet dat anders. Eenzijdige erkenning van Palestina is volgens haar funest voor het vredesproces. De staat Palestina mag alleen worden uitgeroepen via overleg met Israël - een proces dat al twee decennia faalt.

undefined

Wie is deze seculiere Palestijnse club?

De twee daders van de aanslag in Jeruzalem waren lid van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP). Deze kleine organisatie laat slechts zelden van zich horen.

Palestijnen kennen de organisatie vooral onder de naam 'Het Volksfront', een beweging die nooit veel navolging kreeg. Het PFLP is gestoeld op het marxistisch-leninistische gedachtengoed, en veel Palestijnen zien het vooral als een yuppenbeweging van hoogopgeleiden.

De oprichters van het PFLP waren de Grieks-orthodoxe artsen George Habbash en Wadie Haddad. Zij vervulden in de jaren '70 een Bin-Ladenachtige rol. Met vliegtuigkapingen en gijzelingsacties groeide het PFLP uit tot een van de meest gevreesde organisaties ter wereld. Met de val van het communisme, nam de aantrekkingskracht van het PFLP snel af, net als zijn bekendheid.

In oktober 2001 werd de organisatie weer kort wereldnieuws. De Israëlische minister van toerisme werd op klaarlichte dag geliquideerd door PFLP-strijders. Niet eerder was een Palestijnse organisatie erin geslaagd om een minister om te brengen. De aanslag was een vergelding voor de liquidatie van PFLP-leider Abu Ali Mustapha door Israël. De twee daders van de aanslag gisteren hoorden tot de PFLP-brigade die zijn naam droeg.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden