Palestijnen tussen twee vuren in Syrië

Partij kiezen riskant voor vluchtelingen

Mannen in halve uniformen en kalasjnikovs staan op de hoeken van de straat. Op het eerste gezicht is er geen verschil met het straatbeeld van de rest van de Syrische hoofdstad. Maar in het Palestijnse 'Kamp Jarmoek' zijn de gewapende mannen geen Syrische politieagenten, maar leden van de aan het Syrische regime gelieerde militie PFLP.

"Ze zijn ons eigen mini-regime in Jarmoek", grapt Mohsen, een Palestijnse communist, wrang. "Ze doen het vuile werk voor Assad." Hoewel volgens hem de inwoners van het kamp graag neutraal wilden blijven, raakt de politiek zeer verdeelde Palestijnse gemeenschap steeds meer betrokken bij het conflict in Syrië.

En dat is niet zonder risico voor de ongeveer 500.000 Palestijnse 'vluchtelingen' in Syrië. Palestijnse betrokkenheid bij andere conflicten in de regio kwam hen duur te staan. Sinds de burgeroorlog in Libanon, waarvan Palestijnen vaak de schuld krijgen, worden zij daar beschouwd als tweederangs burgers. In Irak en Koeweit werden ze na de val van Saddam, wiens kant ze hadden gekozen, massaal het land uitgezet.

Ook in Syrië zitten de Palestijnen midden in een intern conflict, dat verder wordt gecompliceerd door de onderlinge rivaliteit tussen de verschillende Palestijnse facties. Zo is de Palestijns-islamitische Hamas, die tot eind vorig jaar kantoor hield in Damascus, stilletjes overgelopen naar Katar, dat met Saoedi-Arabië de voornaamste Arabische vijand van het Syrische regime is.

Vorige week ging ook Fatah overstag, althans volgens het Syrische regime, dat de factie ervan beschuldigde anti-regime-demonstraties te steunen. Andere groepen, zoals de PFLP in Kamp Jarmoek, staan pal achter het Syrische regime.

Volgens Mohsen, die meermaals door het regime gevangen is gezet, aarzelen veel Palestijnen een kant te kiezen doordat ze het 'niet slecht' hebben in Syrië. Volgens de pan-Arabische ideologie van het regime hebben Palestijnen dezelfde rechten als Syriërs. In tegenstelling tot bijvoorbeeld in Libanon hebben Palestijnen in Syrië daardoor de mogelijkheid grond te bezitten en zijn ze vrij hun beroep uit te oefenen.

"Daarnaast zijn veel Palestijnen het regime dankbaar voor zijn onbuigzame houding tegenover Israël", vertelt Mohsen. Om die reden geloofden veel Palestijnen het regime, en de aan het regime gelieerde Palestijnse facties, dat ze bescherming zouden genieten tijdens een 'mars naar Palestina' in juni vorig jaar. Het evenement, ter herdenking van de nakba, de verdrijving van Palestijnen uit het huidige Israël, liep echter uit op een bloedbad.

"We werden door de Joden als konijnen in het veld neergeschoten", vertelt Mohamed, een jonge Palestijnse activist die deelnam aan de mars. "En de facties die de mars hadden georganiseerd waren nergens te bekennen."

Bij terugkomst in Jarmoek demonstreerden de activisten voor het kantoor van de PFLP. "Ook in onze eigen buurt werden we toen beschoten", vertelt Mohamed verontwaardigd. "Door Palestijnen. Ik kan het nauwelijks geloven." Er vielen enkele tientallen doden, het kantoor van de PFLP werd in brand gestoken.

Sindsdien patrouilleren de door het Syrische regime bewapende PFLP-leden in de straten van Jarmoek en zijn de inwoners van het kamp, net als de rest van het land, verdeeld in twee groepen: voor en tegen het regime. "Als het regime valt, wordt ook afgerekend met de PFLP", stelt Amir. De blonde rechtenstudent is sinds vorig jaar actief in de oppositie. Met drie Palestijnse medestudenten levert hij waar hij kan logistieke en medische hulp aan 'het verzet'.

Verder wil Amir niet gaan. Want eigenlijk is dit een strijd die de zijne niet is. "Uiteindelijk komt het voor Palestijnen op één ding neer", zegt hij: de mogelijkheid om terug te keren naar Palestina. Volgens Amir is een groeiende groep Palestijnse jongeren ervan overtuigd dat dit regime hen nooit 'thuis' gaat brengen. Maar de burgeroorlog gaat hen ook niet helpen. "De droom van elke Palestijn is verder weg dan ooit."

VANDAAG 4 Aanslag in Aleppo

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden