Palau vertroetelt Guantánamo-Oeigoeren

Drie van de zes door Palau opgenomen Oeigoeren in de keuken van hun nieuwe onderkomen. (FOTO AFP)

De zes Oeigoeren die zijn vrijgelaten uit het gevangenenkamp Guantánamo Bay kwamen zaterdag aan in het eilandstaatje Palau. Daar worden ze heel gastvrij opgevangen.

De Oeigoeren voelen zich hartelijk opgenomen in Palau. Het eilandstaatje met bijna 20.000 inwoners ten oosten van de Filippijnen, zorgt goed voor de ex-gevangen van Guantánamo Bay. Naast onderdak krijgen ze medische zorg, lessen Engels en hulp bij het zoeken naar werk. En president Johnson Toribiong zal hen later deze week nog begeleiden bij een toeristische rondleiding over het tropische eiland in de Stille Oceaan, waarbij ze ook zullen gaan duiken.

De Oeigoeren mogen het eiland ook verlaten, als ze een land kunnen vinden dat hen toe wil laten. Maar de mannen voelen zich toch nog niet helemaal vrij. Ze willen hun familie laten weten dat ze in leven zijn. „Maar we kunnen nog steeds geen contact hebben met ons eigen volk”, zei Anwar Hasan, één van de Oeigoeren, tegen Radio Free Asia. Hij denkt dat de Chinese overheid communicatie via internet en telefoon met de Oeigoeren in China controleert en tegenwerkt.

De zes mannen kijken met pijn terug op de afgelopen jaren. „We hebben daar acht jaar voor niets gezeten. Er was geen enkele reden voor de behandeling die we daar hebben gehad”, vertelt Hasan. „Maar ik ben blij dat we nu hier zijn en dat de VS ons niet hebben overgeleverd aan de Chinese overheid.” De Oeigoeren, moslims afkomstig uit de regio Xinjiang in het verre westen van China, zeggen al tijden te worden onderdrukt door de Chinese overheid. Die onvrede ontaardde afgelopen juli in grote rellen.

Palau is slechts een tijdelijk thuis voor de mannen. Volgens president Toribiong zullen ze maanden of zelfs een aantal jaren in zijn eilandstaatje vertoeven. De VS betaalden Palau circa 100.000 dollar voor elke Oeigoer die het land onderdak biedt.

De mannen werden in 2001 in Afghanistan opgepakt, waar ze een eigen kamp hadden opgericht. Verdacht van terrorisme zaten ze acht jaar gevangen in Guantánamo Bay. Vorig jaar concludeerde het Pentagon dat ze geen ’vijandelijke strijders’ zijn.

Vervolgens ontstond het probleem waar de vrijgelaten mannen naartoe moesten. President Obama wil de gevangenis op Cuba sluiten, maar heeft moeite de vrijgelatenen kwijt te raken aan andere landen. Zo ook de Oeigoeren. Veel landen vrezen dat hun relatie met Peking schade oploopt als ze de Oeigoeren verwelkomen, omdat China de Oeigoeren zelf terug wil. Het land verdenkt de mannen ervan een separatistische moslimbeweging te leiden. De VS weigerden hen echter aan China uit te leveren, onder andere omdat ze daar de doodstraf kunnen krijgen.

De VS zijn Palau, een van de 23 landen die Taiwan erkennen, dankbaar. Ian Kelly, woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken, noemt de opvang ’een enorme stap’ richting de sluiting van Guantánamo. President Obama wil de gevangenis in januari sluiten, maar op dit moment zitten er nog 215 gevangenen.

Onder hen zijn nog zeven Oeigoeren. Palau heeft al aangeboden zes van die zeven op te nemen. Eén Oeigoer is niet welkom, omdat die psychische problemen zou hebben. In 2006 verwelkomde Albanië al vijf Oeigoeren en in juni gingen er vier naar Bermuda.

(Trouw)Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden