Pakistanen als ratten in val bij fabrieksbrand

Ruim 300 doden bij twee branden

Nasir Mansoor, voorzitter van de Pakistaanse vakbond, is woedend over de dood van meer dan driehonderd arbeiders. Zij kwamen om toen twee fabrieken uitbrandden; het personeel zat als ratten in de val. "Regels voor het welzijn en veiligheid van werknemers worden stelselmatig genegeerd. De situatie voor fabriekswerkers is barbaars", aldus Mansoor.

Op dinsdag brandden een illegale schoenenfabriek in Lahore en een kledingfabriek in Karachi, de commerciële hoofdstad, tot de grond toe af. De lijst van genegeerde veiligheidsmaatregelen is lang. In de fabriek in Karachi waren geen nooduitgangen. Werknemers moesten de tralies voor de ramen, bedoeld om diefstal tegen te gaan, met zwaar materieel slopen om te vluchten. "Mensen schreeuwden voor hun leven", zei de 20-jarige Mohammad Asif. "Iedereen ging naar het raam. Ik sprong van de derde verdieping."

De fabriek in Lahore had maar één in- en uitgang. "De hekken zaten dicht. We konden niet naar buiten", zegt Liaqat Hussain (29), die het drama overleefde. In Lahore kwamen 25 mensen om, in Karachi 289, de meesten door verstikking en verbranding. Terwijl er in Karachi nog lijken onder het puin vandaan worden gehaald, noemen Pakistaanse commentatoren deze ramp al de ergste in 's lands geschiedenis.

De slachtoffers komen uit de onderste sociale laag van de Pakistaanse samenleving. Op papier bestaan ze niet eens als werknemers, zegt Mansoor. Geen van hen, in Lahore noch Karachi, had een contract. Volgens Mansoor heeft 94 procent van de fabrieksmedewerkers in Pakistan geen contract. "Juridisch gezien kunnen we niets voor ze doen, omdat er geen contracten zijn", zegt Mansoor, refererend aan schadevergoeding.

Werknemers verdienen ook ver beneden het minimumloon van 8000 roepies (65 euro), zegt Niaz Khan, algemeen secretaris van de vakbond in de provincie Punjab, waar Lahore ligt. Werknemers verdienen vaak zo'n 5000 of 6000 roepies.

Mansoor kende de kledingfabriek in Karachi al. Zijn vakbond had geëist dat het de regels van de fabriekswet ondertekende. Daarin staat staat dat de fabriekseigenaar zich aan de wet zal houden en bijvoorbeeld aan de veilighiedseisen zal voldoen. De eigenaar weigerde.

In de provincie Punjab bestaat sinds 2003 zelfs een verbod op arbeidsinspecties. Er waren te veel klachten over corrupte arbeidsinspecteurs, zo verklaarde de toenmalige provinciale overheid haar beslissing. Maar Mansoor denkt dat het meer te maken heeft met andersoortige corruptie. "De fabriekseigenaren hebben goede relaties met politie en parlementariërs."

De overheid beloofde eerder dit jaar het verbod op te heffen. Dat kwam nadat een boiler ontplofte in een farmaceutisch bedrijf, waarna het gebouw van drie verdiepingen instortte. Daarbij kwamen twintig mensen om het leven. Maar het verbod bestaat nog steeds, zegt Mansoor. Een gemeentelijke arbeidsambtenaar mag een inspectie toestaan, maar in de praktijk gebeurt dat niet, zegt de vakbondsvoorzitter.

In de provincie Sindh, waar Karachi ligt, bestaat geen verbod op inspecties, maar de praktijk is volgens Mansoor identiek.

Nadeem Akhtar, vicedirecteur arbeidswelzijn in Lahore, erkent dat fabriekseigenaren druk uitoefenen om inspecties te voorkomen. "Inspecteurs hebben te maken met fabriekseigenaren die hen de toegang weigeren. Dan moeten we ze aanklagen, maar het juridische proces is erg langdurig."

De provinciale overheid van Punjab heeft aangekondigd in alle fabrieken binnen 48 uur inspecties uit te voeren. Mansoor verwacht er weinig van: "Nu er een groot incident is stelt iedereen vragen, maar normaliter hoort niemand ons. Na drie dagen is iedereen deze ramp vergeten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden