Reportage

Pakistan wil groeien en is bereid Chinese woekerrentes te betalen

Aanhangers van Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), de partij van voormalig cricketspeler Imran Khan, tijdens een campagnebijeenkomst in Lahore. Beeld AFP

Na een turbulente verkiezingsstrijd, gaat Pakistan vandaag naar de stembus. Het land hoopt op banen en op groei en vooral ook op Chinese investeringen.

"Toen ik net in Lahore was, heb ik mijn cv wel honderd keer uitgeprint en over de hele stad verspreid", zegt de 26-jarige Mohammed Junaid Zia. Hij studeerde twee jaar geleden af als softwareontwikkelaar, maar werkt nu achter de balie van een klein hotel in het centrum van de stad. "Mijn ouders weten dit niet. Ze hebben behoorlijk in mijn opleiding geïnvesteerd, en zouden teleurgesteld zijn."

Slechts 8 procent van de jongeren in Pakistan is werkloos, aldus de statistieken van de overheid. Maar er zijn veel jongeren zoals Zia die werk hebben onder hun niveau. Economische ontwikkeling en banen op niveau staan prominent op de verkiezingsaffiches van de grootste partijen die vandaag strijden om zetels in het parlement, want het gaat niet goed met de Pakistaanse economie. Het land heeft last van een hoge inflatie en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) moet mogelijk, net als in 2013, te hulp schieten. Pakistaanse politici hebben hun hoop gevestigd op Chinees geld.

Pakistan is sinds 2015 in de ban van de China-Pakistan Economic Corridor (CPEC), het pareltje van China's miljardeninvesteringen in de infrastructuur in de regio. Onder de noemer Belt and Road bouwt China wegen, spoorlijnen, elektriciteitsprojecten en havens in zeventig landen om zo oude handelsroutes in ere te herstellen. 

Voor Pakistan hebben de Chinezen het meeste geld, ruim 60 miljard, beschikbaar gesteld. Dit moet miljoenen banen en jaarlijks 2,5 procent extra economische groei opleveren.

Ingestorte pilaar

"Toen CPEC werd aangekondigd was ik blij en hoopvol", zegt Zia. Hij zat in zijn afstudeerjaar en juist de achtergestelde noordelijke regio waar hij vandaankomt, Khyber Pakhtunkhwa, moest van de plannen profiteren. "Maar tot nu toe heeft het weinig opgeleverd. Geen banen in elk geval." Ook de stroomvoorziening is niet verbeterd in zijn dorp. "We zitten daar gerust vijftien uur per dag zonder stroom."

Een halve kilometer vanaf Zia's hotel razen graafmachines rondom een nieuwe, moderne metrolijn: de Orange Line. Dit moet één van de eerste CPEC-projecten zijn die wordt afgerond: een zichtbaar, stedelijk paradepaardje ter waarde van 2 miljard dollar. Maar vanwege vertragingen en slecht bouwmateriaal - in 2016 stortte een pilaar in - heeft het project de glans verloren.

"Mijn zaak is bijna failliet", zegt Mohammed Faisal. Zijn kledingwinkel ligt pal aan de weg waar aan de metro wordt gebouwd. Door de wegversmalling staat het verkeer vast, en tot een paar maanden geleden was de weg helemaal dicht. "De klanten kunnen ons niet meer bereiken." Hij wijst naar buiten, waar bijna alle andere winkeldeuren op slot zijn. "Dit was een plein vol kledingwinkels. Als dit nog lang gaat duren, weet ik niet of ik zelf open kan blijven."

Mohammed Faisal Beeld Aletta André

Schuld aan China

Azad Choudhary runt een kopieer- en printwinkel naast Faisals kledingzaak. Hij heeft dezelfde ervaring, maar is blij met het project. "We hebben betere infrastructuur en investeringen nodig. Westerse landen willen niet investeren, als de Chinezen dat wel willen, zijn ze welkom, ook al zijn de rentes die ze rekenen hoog."

Choudhary noemt het voornaamste kritiekpunt op de Chinese investeringen: de schuldenlast voor Pakistan. "De vorige regering, die deze contracten met de Chinezen heeft getekend, is niet transparant geweest over de voorwaarden", zegt econoom Qais Aslam. "De meeste leningen zijn verstrekt aan de overheid, dus daar zitten komende generaties mee. Of we ze kunnen terugbetalen, weten we niet."

Pakistan had al een schuldenlast van zo'n 75 procent van het bruto nationaal product en loopt achter met betalingen voor Chinese elektriciteitsprojecten. Toch gelooft Aslam in het potentieel van CPEC. "Er wordt geïnvesteerd in de infrastructuur van onze grensregio's, die decennialang zijn achtergesteld. Dat brengt kansen met zich mee voor nieuwe bedrijven. Maar we moeten die kansen wel grijpen, in de eerste plaats door de jeugd in die regio's op te leiden. CPEC is als een rivier van goud. We kunnen ervan profiteren, maar dan moeten we wel onze hand in die rivier steken."

Spannende strijd

De verkiezingen in Pakistan beloven een nek-aan-nekrace te worden tussen de twee grootste partijen. De regeringspartij, Pakistan Muslim League (Nawaz), maakt een goede kans op winst - ondanks dat oud-premier Nawaz Sharif vorig jaar werd afgezet en deze maand is gearresteerd wegens corruptie. Zij broer Shehbaz is de kandidaat-premier en de familie heeft trouwe volgelingen. De partij prijst zichzelf voor de miljardencontracten met de Chinezen.

Belangrijkste uitdager is de Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) van voormalig cricketster Imran Khan. Hij belooft de contracten met de Chinezen openbaar te maken en te zorgen dat de achtergestelde regio's het meest zullen profiteren.

De aanloop naar de verkiezingen was grimmig. Drie kandidaten zijn omgekomen bij aanslagen, van wie één bij een zelfmoordaanslag waarbij in totaal 128 doden vielen. Militante leiders, zoals de bij de VN als terrorist bekendstaande Hafiz Saeed, hebben bovendien kandidaten naar voren geschoven.

Ook zijn er vraagtekens bij de eerlijkheid van het verkiezingsproces.

Hoewel de PTI dit ontkent, zou de partij worden gesteund door de zogenoemde gevestigde orde: het machtige Pakistaanse leger en de inlichtingendienst. Een rechter van het hooggerechtshof van Islamabad zei zondag dat de inlichtingendienst rechters onder druk heeft gezet om Sharif niet voorafgaand aan de verkiezingen vrij te laten. Ondertussen zegt een dorpsleider in de provincie Punjab dat soldaten, die door heel het land de stembureaus bemannen, hem hebben gevraagd mensen ervan te overtuigen op PTI te stemmen.

Lees ook: 

Als vrouw naar de stembus in Pakistan? 'Een schande'

In Pakistan stemmen maar weinig vrouwen. Dus is er een nieuwe kieswet: komen er in een kiesdistrict minder dan 10 procent vrouwen naar de stembus, dan is de uitslag niet geldig. Maar of dat helpt? "Wij zijn conservatieve mensen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden