Pakistan gaat zonder geestdrift stemmen

AMSTERDAM - De Pakistaanse bevolking gaat vandaag voor de derde keer in vijf jaar naar de stembus. Enthousiast zijn de 52 miljoen stemgerechtigden niet, want ze associeren politici voornamelijk met corruptie en ander wangedrag.

Stamoudsten in de Pakistaanse regio Khyber Pas begonnen met de verkoop van hun stemmen. Nog voor dat het zover was, liepen de prijzen gisteren al op naar de 600 gulden. Vandaag zullen ze waarschijnlijk zelfs verdubbelen. Deze uitverkoop, waarbij zowel geld als lammeren een geliefd ruilmiddel vormen, begon het afgelopen weekend. De stamoudsten in dit gebied, die gemachtigd zijn om te stemmen voor acht personen (leden van de stam), zijn niet vies van dergelijke transacties, zolang het maar wat oplevert. Hoewel het formeel niet is toegestaan in Pakistan om stemmen te verkopen of te kopen, is deze praktijk tijdens verkiezingen heel gewoon. In de Khyber regio, die grenst aan Afghanistan, vloeit het geld rijkelijk, als gevolg van de produktie van en de handel in drugs. Stemmen kopen vormt dan ook geen enkel probleem.

Van alle kanten wordt er hevig gespeculeerd over de uitkomsten van de parlementsverkiezingen. Verwacht wordt dat het een nek-aannek race wordt tussen de twee belangrijkste partijen, de Pakistaanse Volkspartij (PPP) en de Pakistaanse Moslimliga (PML). Hoewel Benazir Bhutto (PPP) voordeel heeft bij Sharifs (PML) recente optreden als premier, is een overwinning niet vanzelfsprekend. Sharif werd in juli samen met president Ishaq Khan afgezet door de generaals, nadat ze voortdurend met elkaar in de clinch hadden gelegen.

Feministen

Zowel Bhutto als Sharif zijn betrokken geweest bij corruptieschandalen, waarvan het land er zoveel kent. Mocht haar partij winnen, dan is het nog lang niet zeker dat de Volkspartij een absolute meerderheid zal behalen. Bhutto kreeg tijdens haar campagne stevige kritiek van Pakistaanse feministen. Zij vinden dat ze te weinig heeft gedaan voor de rechten van moslim-vrouwen tijdens haar twintig maanden durende bewind dat in 1988 begon. Nashreen Azhur van het Vrouwenactieforum, heeft geen goed woord over voor Bhutto: “Ze is een politica. Politici zeggen tegen alles ja, maar doen? ho maar.” Nu belooft Bhutto, wanneer ze aan de macht komt, de uitbuiting en onderdrukking van vrouwen uit te roeien. Bovendien streeft ze een gelijke rol voor vrouwen na. Hierbij denkt ze aan speciale vrouwelijke politiemachten, vrouwelijke rechters en meer vrouwen in de politiek.

In haar retoriek ontpopt ze zich als een ware Gro Harlem Brundtland, de Noorse premier die veel voor gelijke rechten van vrouwen heeft gedaan in Noorwegen. Het zal echter niet eenvoudig zijn om dergelijke emancipatorische maatregelen door te voeren in de islamitische mannenmaatschappij. Duizenden supporters stonden maadagavond nog met vlaggen te zwaaien en schreeuwden de longen leeg, toen de twee rivalen, Bhuttto en Sharif, hun campagne in de belangrijste provincie, Punjab, tot een hoogtepunt voerden. Deze provincie staat garant voor 115 van 217 zetels in het parlement en is daarom van cruciaal belang voor een overwinning. In Lahore, de hoofdstad van Punjab, gaven de leiders her en der speeches.

Politieke partijen moeten 48 uur voor de stemlokalen opengaan, hun campagnes beeindigen. Nadat deze deadline maandagnacht twee minuten was verstreken, knalden bij de Mauchi Poort, in Lahore, het vuurwerk de lucht in. “Druk je stempel op de pijl”, schreeuwde Bhutto. Zo maakte zij duidelijk aan de toehoorders, voornamelijk analfabeten, te stemmen op haar partij, die een pijl als symbool heeft.

Sharif van de Moslim Liga, sloot zijn campagne af in Rawalpindi. Voor enkele duizenden luisteraars zei hij: “Op zes oktober krijgt Bhutto haar ticket voor Europa. Verliezen is haar enige lot, en wij zullen overwinnen.” Toch is de stemming onder de Pakistanen veel minder opgewekt in vergelijking met de verkiezingen van drie jaar geleden. Vijf jaar democratie betekende vooral een machtspel tussen de premier, president en militairen. Macht en geld verdwenen binnen deze bermuda driekhoek. Alleen de drie hoofdrolspelers hadden invloed en zicht op het reilen en zeilen van Pakistan, de kiezer kon slechts machteloos toekijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden