Pagano liet de bal uit de radio rollen

Zijn voetbalverslagen brachten nog enige kleur in het schrale naoorlogs bestaan. 'Ongelooflijk luisteraars!', riep Leo Pagano over de radio. ,,Wat hier gebeurt is ongelooflijk!'' En iedereen veerde gespannen op.

Pagano, de man van de rappe woorden, overleed in de nacht van donderdag op vrijdag, op 79-jarige leeftijd. ,,Hij hoort tot het rijtje Dick van Rijn, Dick de Vree, Wim Hoogendoorn en Jan Cottaar'', herinnert Herman Kuiphof zich, zelf ooit begonnen als sportredacteur bij de Haagsche Courant, later sportverslaggever bij de NOS. ,,Het is de generatie die het voetbal populariseerde.''

Leo Pagano - of eigenlijk: Leonardus Joseph Stephanus Pagano - studeerde in de oorlogsjaren in het geniep staatsinrichting bij Beel, de latere 'onderkoning' van Nederland en katholiek staatsman.

Maar veel heeft Pagano niet gedaan met die kennis: hij belandde al in 1945 achter de microfoon van Radio Herrijzend Nederland. Nieuwslezer. Daar leerde hij ook dui-de-lijk, maar wel snel, praten. Een kwaliteit die hem twee jaar later goed van pas zou komen.

Vanuit het Olympisch Stadion in Amsterdam deed Pagano, toen achter de KRO-microfoon, live verslag van zijn eerste interland, Nederland-Zwitserland. Een legendarische wedstrijd. Pagano beleefde een 'daverend debuut', volgens kranten. Hij sprak zo snel dat de luisteraars thuis de bal uit hun radio zagen rollen. En Oranje won met 6-2. ,,Pagano denkt nog altijd aan zijn eerste reportage'', kopte dagblad Kennemerland in 1959 dan ook boven een interview met de radioheld. ,,Het is mijn mooiste voetbalherinnering'', liet de verslaggever zich bescheiden ontfutselen.

Ook om een andere reden was die eerste interland met Pagano een bijzondere wedstrijd. De KRO had speciaal voor de gelegenheid sneldichter/huisarts Jan de Cler ingehuurd. Om de pauze te vullen met het toen nog onbekende stadionlied 'Hup Holland Hup'. Een succesvol KRO-duo was daarmee geboren: Jan de Cler in de studio, Leo Pagano op het veld. Zeventien jaar lang hielden ze het samen uit.

,,Pagano was natuurlijk wel katholiek. Maar droeg dat niet echt uit'', herinnert Kuiphof zich. Geen rijk roomsch leven. Eerder sappelen. Naast het radiowerk ook schrijven voor de Maasbode en De Sportkroniek. En als je katholiek was, dan had dat zo zijn voordelen. Kuiphof: ,,Ik herinner mij nog dat wij beiden werkten voor een katholiek sportblad. Ik kwam er achter dat Pagano vijf gulden meer verdiende dan ik. Terwijl wij hetzelfde werk deden. Maar ja, hij was katholiek hè.''

In feite heeft Kuiphof zijn latere Hilversumse carrière te danken aan Pagano. ,,Ik heb hem ergens aan het eind van de jaren veertig nog mogen vervangen, toen hij voor drie maanden naar Indië ging om daar voor onze jongens toespraken te houden over sport. Pagano had geregeld dat ik, toen nog eenvoudige, onbekende verslaggever van de Haagsche, zijn plaatsje mocht overnemen.'' Heel aardig. Of niet? Ach, zegt Kuiphof. ,,Het diende ook zijn eigen belang. Kijk, ik was natuurlijk een protestant. Dus Pagano wist zeker dat ik nooit door de KRO aangenomen zou worden. Begrijpt u wel?''

Pagano zou nog tot halverwege de jaren zestig verslag doen van sportwedstrijden. Soms voor de tv. Maar radio is zijn passie. In die jaren hangt de verandering in de lucht. KRO-voorzitter Harry van Doorn stapt over naar de PPR. En Pagano houdt zijn omroepwerk voor gezien. Onduidelijk is of, zoals sportverslaggever Henk Terlingen later beweert, tussen deze twee feiten een verband bestaat. Pagano stapt over naar de directie van de Centrale Kamer voor Handelsbevordering, die het exporterend bedrijfsleven subsidies verstrekt. Daar houdt hij het tien jaar uit: een ambtenarenbestaan voor een man die ooit de wereld in gloedvolle betogen kond deed van de prestatie van onze jongens.

,,Dat Pagano vervolgens de moed had terug te keren in het vak, tekent de man. Daar is moed voor nodig'', zegt Hans Prakke, die jarenlang met Pagano als parlementair redacteur aan het Binnenhof werkte. Pagano presenteerde onder andere de politieke rubriek De slag bij Nieuwspoort. Voor de Avro. Verrassend, een overstap naar de Avro? Ach, Wim Bosboom wisselde in 1980 de Vara in voor de Tros. Het Nederlands publiek was in die dagen al gewend aan transacties in omroepland. Bovendien was Leo Pagano, wiens zoon Ralph volop carrière maakte bij de Tros, meegegaan met de tijd. ,,Iedereen maakt een evolutie door. Ik zou mij niet meer thuisvoelen bij de KRO van nu'', zei hij in 1982 in een interview.

,,Pagano had natuurlijk een ongelooflijke naam. Hij was toch een beetje de Mart Smeets van zijn tijd'', zegt Hans Prakke, tegenwoordig directeur voorlichting van de Ser. ,,Daarom vond ik het toch heel erg goed dat hij zich weer stortte op het gewone handwerk. Wachten op persconferenties, vaak tegen beter weten in, tot diep in de nacht. Terwijl iedereen toch wel wist wat eruit zou komen.'' Zo veroverde de sportverslaggever van weleer langzaam maar zeker een plekje aan het Binnenhof.

Prakke: ,,Hij liet zich ook niet gemakkelijk opzijzetten. Zeurde wekenlang, om Van Agt thuis in Nijmegen te kunnen interviewen. En dat leverde uiteindelijk wel een mooi verhaal op, tijdens de formatie van het kabinet Van Agt II. Dries schroefde voor Leo's microfoon doodleuk zijn eisen op. In plaats van dat hij dat deed aan de tafel van de informateur, dacht hij kennelijk: 'Ach, waarom zou ik dat niet doen bij Leo? Da's toch een aardige man?''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden