Padvinder Gore verliest onkreukbare imago

AMSTERDAM - De Cheyennes en de Arapaho's zijn twee indianenstammen die in stoffige gehuchten leven op de prairies van noordelijk Oklahoma. De ongeveer 11 000 'native Americans' hebben een armzalig bestaan, want tachtig procent van hen zit zonder werk. Maar de Cheyennes en de Arapaho's hebben een droom, die ze al tientallen jaren koesteren: eens de vijfduizend bunder grond te zullen terugkrijgen, die de federale overheid in 1869 van hen afnam om er een militair fort op te kunnen neerzetten.

Fort Reno is allang opgeheven en op het terrein heeft het Amerikaanse ministerie van landbouw een klein onderzoekscentrum gevestigd. Tientallen jaren al dromen de hoofden van de twee groepen ervan hun leefomstandigheden te verbeteren door hun oude grond te exploiteren, bijvoorbeeld door er een pleisterplaats voor vrachtwagenchauffeurs en een aantal winkels neer te zetten. En door van Fort Reno een toeristische attractie te maken.

In een poging de Democratische regering gunstig te stemmen zodat die bereidwilliger wordt om de grond terug te geven hebben de Cheyennes en de Arapaho's vorig jaar bijna twee ton bij elkaar gesprokkeld voor het Democratische partijbestuur, het Democratic National Committee (DNC) en zijn campagnekas voor de herverkiezing van president Bill Clinton en vice-president Al Gore.

Niet alleen is het gulle gebaar van Washington uitgebleven, de leiders van de twee groepen beschuldigen de Democraten er nu van dat ze worden geprest nog meer geld te geven en dure adviseurs in de arm te nemen die hechte banden hebben met het Witte Huis. Een van die adviseurs en een goede vriend van Gore, Nathan Landow zou de leiders hebben gedreigd dat als ze niet hun handtekening onder een contract met hem zouden zetten, hij ervoor zou zorgen dat de Cheyennes en de Arapaho's naar hun land kunnen fluiten. Landow ontkent het dreigement te hebben geuit en ook andere adviseurs en fondsenwervers zeggen zich van geen kwaad bewust te zijn of doen de druk op de native Americans als een bagatel af.

Trouwens, mocht men daar in Oklahoma de hoop hebben dat de vice-president zich voor hen zal inzetten dan dient er wel rekening mee te worden gehouden dat Gore voor elk optreden dat niet bij zijn baan hoort, vier ton opstrijkt. Dus of ze dat maar even bij elkaar willen harken. Want de fondsenwerving voor de campagne 'Gore for president', die in 2000 moet leiden tot de verkiezing van de vice-president tot opvolger van Clinton, is al in volle gang.

In twintig jaar politiek bedrijven heeft Al Gore zich een imago verworven van integriteit. En sinds januari 1993 ook een man van stavast naast een als glibberig en grillig gekarakteriseerde Clinton. De president is het hoofd van de strijdkrachten, Gore het hoofd van de padvinderij.

Dat beeld is vorige week danig aangetast door onthullingen dat de vice-president zijn kantoor en de telefoonapparatuur daarin heeft gebruikt om fondsen te werven voor de Democraten en de verkiezingskas. En een wet uit het eind van de vorige eeuw verbiedt uitdrukkelijk iedere financiële activiteit voor een politieke partij in een overheidsgebouw, zoals het Witte Huis, en op kosten van de overheid.

Tijdens een persconferentie verweerde Gore zich met de stelling dat hij de gesprekken heeft bekostigd met een telefoonkaart van het Democratische partijbestuur. En dat is niet in strijd met de wet. De president voegde er vrijdag aan toe dat voor een illegale handeling het bovendien nodig is dat degene bij wie het geld wordt geworven, zich in een overheidsgebouw bevindt. En dat was niet het geval. Clinton gaf toe dat hijzelf mogelijk ook wel eens vanuit het Witte Huis om geld had gebedeld.

Ook de stafchef van zijn vrouw Hillary was haar boekje niet te buiten gegaan. Margaret Williams had een cheque van 90 000 ten gunste van de Democraten in ontvangst genomen van de Californische zakenman Johnny Chung. Ze was “volledig passief” geweest. “Ze heeft niemand gevraagd om binnen te komen en haar een cheque te geven”, aldus Clinton.

De twee 'affaires' zijn de laatste in een lange reeks incidenten met illegale, half illegale of in elk geval suspecte manieren van fondsenwerving door beide politieke partijen, de Republikeinen en de Democraten vooraf aan de presidentsverkiezingen van vorig najaar. De Democraten hebben een keur aan donaties moeten retourneren omdat er een luchtje aan het geld zat.

Daarnaast heeft het Witte Huis de afgelopen jaren tal van particuliere en politieke vrienden laten overnachten in de zogeheten Licoln Bedroom van het Witte Huis. Natuurlijk kreeg de familie Hillbilly uit Little Rock of cineast Steven Spielberg geen rekening voor verleende logies, maar het Democratische bestuursapparaat pakte het handiger aan. De logeerpartij was een 'beloning' voor een forse bijdrage aan de kas. Op eenzelfde manier kon er koffie worden gedronken in het Witte Huis: eerst storten, dan drinken.

Tijdens zijn persconferentie rechtvaardigde Clinton het geldgraaien en het exploiteren van het Witte Huis met de opmerking dat het niet minder was dan een reddingsoperatie van Amerika. “We moesten vechten, niet slechts voor onze herverkiezing, maar ook voor de richting die het land de komende jaren opgaat. Het was de belangrijkste filosofische strijd in lange tijd”, zei de president.

En waartegen vochten Clinton en Gore uit naam van jonkvrouwe Liberty? Tegen het Republikeinse Congres dat nog steeds het Contract met Amerika wilde uitvoeren en tegen de strijdlustige Republikeinse presidentskandidaat Bob Dole.

In een bijdrage aan de Washington Post van afgelopen zondag schrijft Roger Simon, de auteur van een eind dit jaar verschijnend boek over de campagne van 1996 dat dit nu een voorbeeld was hoe je iets verkeerds kunt verdedigen op een nog meer verkeerde wijze. “Ik heb in 1996 veel met Dole gereisd, maar ik moet die strijdlust over het hoofd hebben gezien. Wanneer zette hij die in? Toen hij zich voor moordwapens uitsprak of zei dat melk drinken misschien nog wel schadelijker voor de gezondheid is dan roken?”, sneert Simon.

De federale wetten, die de werving van campagnefondsen regelen, vertonen massa's mazen, waar beide politieke kampen driftig en handig gebruik van maken. Beloften dat ze de mazen zullen gaan dichten moeten daarom voorlopig met een handvol zout worden genomen. Het onderzoek, waartoe de Senaat gisternacht unaniem besloot zal waarschijnlijk wel leiden tot een fraai rapport over ontsporingen bij het fondsenwerven, maar niet tot echte hervormingen. Het hele Congres is, net als alle kandidaten voor het presidentschap, afhankelijk van de fondsen en zolang er geen goed alternatief is gevonden om de miljoenen vretende campagnes te financieren zal een meerderheid van de politici er niet over peinzen om de kip met de gouden eieren te slachten.

Dat het niettemin geen overbodige luxe is om in elk geval actie te ondernemen tegen bijdragen door het buitenland - personen, bedrijven en regering - bewijst de waarschuwing die de FBI, de federale politie, aan het adres van zes leden van het Congres heeft gericht: de Chinese regering zou van plan zijn hun verkiezingskas te spekken met illegale donaties om zo in de gunst bij de zes te komen, vooral met het oog op de handelsakkoorden tussen China en de VS. Peking ontkent in alle toonaarden te willen beïnvloeden.

Drie van de zes doelwitten zijn vertegenwoordigers van Californië, verreweg de belangrijkste en invloedrijkste van de vijftig staten van de VS. En met de grootste groep Amerikanen van Chinese afkomst. Een van de zes, senator Dianne Feinstein riep het afgelopen weekeinde uit dat ze iedere gelddonor al een formulier laat tekenen, waarin deze verklaart Amerikaans staatsburger te zijn en alleen geld te geven dat van hem of haar zelf is. En vertwijfeld zei ze: “Ik weet echt niet wat ik meer kan doen. Moet ik dan iedere Chinese naam gaan controleren? Dat vind ik weerzinwekkend.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden