Paars en CDA zijn er bijna uit

Na twee jaar steggelen hebben de paarse partijen mét oppositiepartij CDA een akkoord bereikt over het stimuleren van het kopen van een eigen huis door mensen met een laag inkomen.

DEN HAAG - De liberaal Hofstra stelde gisteren tevreden vast dat de PvdA eindelijk ook het eigen-woningbezit wil vergroten. CDA'er Biesheuvel is er net zo content over dat de VVD nu voor een bijdrage is aan kopers met een heel laag inkomen. Kortom: aan het akkoord Wet bevordering eigen-woningbezit ging nogal wat ideologische strijd vooraf. En helem l zijn de partijen er nog niet uit.

Voor de PvdA is 'zelfbeschikking' het woord waar het in de volkshuisvesting om moet draaien. PvdA'er Duyvesteijn, grondlegger van de plannen, vindt dat mensen vrij moeten kunnen kiezen of ze huren of kopen, ongeacht hun inkomen.

Het CDA hecht zwaar aan bezitsvorming, zei fractievoorzitter De Hoop Scheffer ooit in een interview. Dat telt voor CDA'er Biesheuvel nog steeds, maar hij weet als inwoner van Den Haag ook hoe belangrijk het is dat mensen in hun eigen wijk kunnen blijven wonen, juist als ze een huis willen kopen. “Dat is voor de samenstelling van een wijk en de leefbaarheid heel belangrijk.”

VVD en D66 kiezen een andere invalshoek. Zij willen graag het eigen-woningbezit bevorderen, maar benadrukken de individuele verantwoordelijkheid van de burgers. Voor riskante financiële keuzes die mensen maken hoeft de overheid niet op te draaien. Maar huurders die net op de wip zitten, willen de liberalen best een steuntje in de rug geven, al mag dat niet te lang duren. En bureaucratie of ingewikkelde regelingen zijn uit den boze, zegt D66-woordvoerster Van 't Riet.

Gezien die uiteenlopende gezichtspunten, was het CDA eerder de bondgenoot van de PvdA dan de twee coalitiepartners. Duyvesteijn en Biesheuvel maakten dan ook samen een initiatiefwetsvoorstel - waar met name VVD'er Hofstra geweldig kritisch over was. Lastig was dat wel, zo'n hechte samenwerking tussen een regeringspatij en een oppositiepartij. Met een paar stemmen erbij zou het initiatiefwetsvoorstel al gauw worden aangenomen

Het kabinet kwam daarom, zoals in het regeerakkoord was beloofd, een paar weken geleden met een eigen plan. Maar PvdA en CDA gaven zich niet zomaar gewonnen.

Intensief overleg tussen de paarse fracties - en na elk overleg bracht Duyvesteijn verslag uit aan Biesheuvel - resulteerde in een gezamenlijk akkoord. Strikt genomen had het CDA daar niet bij hoeven te worden betrokken; paarse overeenstemming was al prachtig.

Maar een akkoord zonder CDA zou al gauw worden uitgelegd als had de PvdA zich neergelegd bij de wensen van de coalitiepartners. Bovendien was het wel zo hoffelijk tegenover Biesheuvel, met wie Duyvesteijn zolang had samengewerkt, hem erbij te betrekken.

Andersom was het de CDA'er niet te doen om 'een koevoet tussen de coalitiedeur' zoals hij het zelf omschreef. Daar was het onderwerp hem te lief voor.

De partijen verwachten dat het akkoord makkelijk in overeenstemming is te brengen met het plan van het kabinet. Het vangnet voor mensen die toch in de knel komen, is nog niet precies ingevuld. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als de rente extreem stijgt? De partijen deden daar gisteren vrij laconiek over - kennelijk in de verwachting dat dat een technisch en geen ideologisch probleem is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden