Paardestaarten boven het roodzwart van AFC

reportage | AFC, de oudste voetbalvereniging van Amsterdam, staat bekend als een nette, traditierijke herenclub. Voor vrouwen was geen plaats. Tot nu. 'Het is voor mij een droom die uitkomt.'

Verbaasde blikken bij de jongens van AFC B1. Het is dinsdagavond, tien over acht, als zestien jonge vrouwen het trainingsveld van de Amsterdamsche Football Club betreden. Is het echt wat ze zien? AFC, van 18 januari 1895, is de oudste voetbalvereniging van Amsterdam. En misschien ook wel de meest chique.

AFC-bestuursleden kunnen alleen met een speciaal pasje het parkeerterrein opkomen, de witte wijn is er in alle soorten en maten verkrijgbaar en elk jaar schuiven de leden in smoking aan voor het herenjaardiner, een copieus maal in één van de betere horeca-etablissementen in de hoofdstad. AFC is de club van presentator Jack van Gelder en talloze oud-voetballers, onder wie Ruud Gullit, John van 't Schip en Ronald de Boer.

Maar AFC was ook één van de laatste Amsterdamse voetbalverenigingen zonder vrouwenafdeling. Tot nu dan. Vorig seizoen, tijdens een buitengewone ledenvergadering, werd ingestemd om vanaf dit seizoen ook vrouwen de gelegenheid te geven een balletje te trappen. Drie vrouwenteams zullen dit seizoen de roodzwarte kleuren van AFC verdedigen. Het eerste vrouwenelftal, met spelers in de leeftijd van 16 tot en met 32 jaar, zal uitkomen in de vierde klasse.

"Vrouwenvoetbal zat niet echt in de traditie van onze club", zegt AFC-voorzitter Ad Westerhof. "Maar belangrijker nog was ons ruimtegebrek. AFC heeft maar zeven velden - dat worden er straks vijf - en liefst 119 teams die competitie spelen. Momenteel hebben we een wachtlijst van 937 mensen. We konden die meiden gewoon niet goed kwijt."

Deze dinsdagavond staat de selectie voor het eerst onder leiding van trainer Laura du Ry (22), tevens keepster van Ajax Vrouwen. Zij is net terug van een interland met Zuid-Afrika - haar moeder is Zuid-Afrikaanse - en heeft slechts twee trainingen om 'haar meiden' klaar te stomen voor de eerste wedstrijd, zondag uit tegen VVC in Nieuw-Vennep. Wat ze precies verwacht van haar eerste trainersklus? Du Ry, student marketing aan de Johan Cruyff University, haalt haar schouders op. Ze heeft geen flauw idee. "Laten we eerst maar eens kijken wat het niveau is", zegt ze vlak voor haar eerste training in het clubhuis van AFC. "Ik denk dat het plezier voorop moet staan. En hopelijk kan ik ze nog iets leren."

De speelsters kwamen uit alle richtingen naar AFC. Sommigen hebben nog nooit in clubverband gespeeld, anderen voetbalden jaren voor Buitenveldert, één van de toonaangevende clubs met een vrouwenafdeling in Amsterdam. AFC (ongeveer 1900 leden) wil klein beginnen. Twintig senioren konden zich aanmelden, en die waren er zo. Ondanks de contributie van 380 euro per seizoen.

Toen Loraine Parsser (19) hoorde dat AFC eindelijk vrouwenteams zou toelaten, meldde ze zich gelijk aan. De Amsterdamse ging als klein meisje elk weekend aan de hand van haar vader en broers mee naar AFC. Van voetbal werd ze gelukkig. Alleen: zelf voetballen mocht niet, hoewel ze een paar keer 'stiekem' meedeed op een toernooitje.

"Ik geloof dat ik vroeger wel eens heb gevraagd waarom ik niet mee mocht doen", vertelt Parsser voor haar training. "Ik weet het antwoord niet meer precies, maar het mocht niet of kon niet. Ik accepteerde dat, maar vond het wel een beetje gek. Waarom mocht ik niet meespelen bij AFC?" Uiteindelijk ging Parsser maar zaalvoetballen bij Maccabi in Amsterdam-Zuid.

Argusogen

Haar broer Michael Parsser (28), al zijn leven lang lid van AFC, vond een jaar geleden dat zijn club niet langer kon achterblijven. Het vrouwenvoetbal is, zeker na het succes van het Nederlands elftal op het EK 2009, waar de Oranje Leeuwinnen verrassend de halve finale haalden, ongekend populair. Het is de snelst groeiende teamsport van Nederland (zie kader). Maar bij AFC lag het thema nogal gevoelig. Het is een club van traditie en statuur, waar elke verandering met argusogen wordt bekeken. "Ik zat na afloop van een wedstrijd met een groepje vrienden een biertje te drinken toen we eigenlijk concludeerden dat AFC wel wat sfeer kon gebruiken", herinnert Parsser. "Er kwamen bijna geen vrouwen op AFC. En dat ze hier niet horen, is natuurlijk een middeleeuwse gedachte."

Parsser stapte naar het bestuur van AFC. Dat reageerde enthousiast en vervolgens werd er een plan gemaakt, waar vorig seizoen over werd gestemd tijdens een speciaal belegde ledenvergadering. Van de 250 stemgerechtigde leden waren er slechts twee tegen. Prominent lid Jack van Gelder, die niet bij de bijeenkomst aanwezig kon zijn, schreef zelfs een brief naar het bestuur waarin hij zich hard maakte voor een vrouwenafdeling bij AFC. "Er waren tijdens de vergadering wel wat kritische vragen", herinnert Parsser zich. "Vooral de oudere leden wilden er het fijne van weten, zoals: komen er dan ook vrouwen in het bestuur? En hoe zit het met vrouwen op het herenjaardiner? Nou, op beide vragen is het antwoord 'nee'. Maar de meeste leden hebben een omslag in hun denken al gemaakt. AFC is klaar voor vrouwen, vond iedereen."

Op dinsdagavond wordt eerst een positiespel gespeeld onder leiding van Du Ry. Dat gaat lang niet altijd goed, maar het plezier spat ervan af. De speelsters vertegenwoordigen diverse nationaliteiten. Ze zijn Turks, Marokkaans, Surinaams en Nederlands. En allemaal wilden ze voetballen bij AFC. "Eigenlijk is dit een droom die uitkomt", vertelt Loraine Parsser. "Dit heb ik altijd zo graag gewild. Dat het nu eindelijk kan, voelt als een overwinning."

Du Ry onderschrijft het gevoel van haar aanvoerder. "Ik kom zelf ook uit een echt AFC-gezin. Ik vond het vroeger stom dat ik niet mee mocht doen. Waarom dan niet? Nee, het mocht niet. Dat was het. En daar moest ik het maar mee doen." Du Ry ging vervolgens, tussen de jongens, voetballen bij Sporting Martinus in haar woonplaats Amstelveen. Mooie tijd hoor, maar liever had ze net als haar vader en broer gespeeld bij AFC. Du Ry: "Ik kan best begrijpen dat het moeite heeft gekost voor AFC. Het is een nette, traditierijke club, en dat maakt de club ook zo mooi. Maar je moet natuurlijk wel willen en durven veranderen."

AFC is nu met haar tijd meegegaan. Op één van de duurste stukjes grond van Nederland, tussen de torenhoge optrekjes van banken en verzekeraars in Amsterdam-Zuid, trappen de AFC-vrouwen de bal naar elkaar. Het is nog even wennen, maar aan de teamgeest wordt gewerkt.

Na de eerste training wordt meteen een groepsapp in het leven geroepen. Michael Parsser juicht dergelijke initiatieven toe. Nu wordt hij om de haverklap gebeld voor de meest onbenullige zaken. "Vandaag belde nog een ouder", vertelt hij: "Of haar dochter in plaats van lange sokken ook korte sokken mocht dragen op de training. Dat soort dingen." Gelukkig bellen er ook mensen die hem willen helpen met de opstartfase van de vrouwentak van AFC. Hij excuseert zich als een welwillende ouder zich aandient als elftalleider van AFC. "Even wat dingen doornemen", zegt hij, waarna het duo zich richting het clubhuis begeeft.

Eerste wedstrijd

Zondag 31 augustus is het zover: de AFC-vrouwen spelen hun eerste officiële wedstrijd, een bekerduel bij VVC in Nieuw-Vennep. Het sportcomplex ligt er deze ochtend verlaten bij en donkere wolken voorspellen weinig goeds. Vlak voor het aanvangstijdstip van de wedstrijd, twaalf uur, komt de regen met bakken uit de hemel. Omdat VVC-AFC deze zondag het enige ingeplande duel is, wordt in overleg met de scheidsrechter besloten iets later te beginnen, om kwart over twaalf. Iris (keeper), Daniel (linksback), Klaartje (rechtsback), Janneke (centraal links), Tamar (centraal rechts), Mary-Ann (links midden), Loraine (centraal midden), Ouafae (rechts midden), Leontine (linksvoor), Ikram (spits) en Quiny (rechtsvoor) beginnen in de basis.

"Ze zijn best een beetje gespannen", merkt elftalleider Patricia Boerenstam, die de wissels coördineert omdat trainer Laura du Ry verplichtingen heeft bij Ajax. "Ze beseffen goed dat dit de eerste keer wordt." Boerenstam hoefde niet lang na te denken toen ze hoorde dat er vrijwilligers gezocht werden voor de AFC Vrouwen. "Ik vind het wel een eer om een bijdrage te mogen leveren", zegt ze, vlak voor de aftrap. Haar dochter, Mary-Ann, speelt ook in het elftal. "Het kost tijd en moeite om dit goed op te zetten, want er is geen blauwdruk bij AFC", weet Boerenstam. "Maar dat is niet erg. Dat maakt het een mooie uitdaging."

AFC begint, na een uitbundige groepsyell, goed aan de wedstrijd tegen VVC. Het lijkt alsof ze al veel langer met elkaar samenspelen. Een handjevol ouders ziet dat de druk meteen wordt opgevoerd, de tegenstander naar achteren gedreven en er ontstaan direct al een aantal grote kansen.

Maar dan is er tegenslag. Ikram, de razendsnelle spits van AFC, krijgt een trap op haar kuit en moet geblesseerd het veld verlaten. AFC speelt verder zonder haar. Maar in de rust, na verzorgd te zijn met een ijszak, wil Ikram het toch weer proberen. En met succes: de spits van AFC scoort twee keer. VVC ook. Uitslag 2-2. Maar voor de AFC-vrouwen voelt deze dag als één grote overwinning.

Groeiende populariteit

Vrouwenvoetbal is de snelst groeiende teamsport in Nederland. Vorig seizoen stonden 136.062 vrouwelijke leden ingeschreven bij voetbalbond KNVB, een stijging van ruim drie procent ten opzichte van het jaar ervoor. Gemeten over de laatste tien jaar is het aantal voetballende vrouwen met 78 procent toegenomen. Een verklaring voor de populariteit van het vrouwenvoetbal ligt deels besloten in het EK 2009, waar Nederland verrassend de halve finale bereikte. Dat duel, live uitgezonden op Nederland 1, trok ruim 1,7 miljoen Nederlandse tv-kijkers. Momenteel hebben 1729 van de 3219 amateurvoetbalverenigingen in Nederland een damesafdeling. En dat worden er alsmaar meer.

De KNVB, tevreden met de ledengroei bij de vrouwen, gaat zich kandidaat stellen voor het EK 2017, liet directeur Bert van Oostveen begin dit jaar weten. Het 'bidbook', waarin de plannen voor de organisatie nader toegelicht worden, moet uiterlijk 14 oktober op het bureau van de UEFA liggen, waarna de Europese voetbalbond twee maanden later een besluit neemt. Naast Nederland hebben zich nog zes landen kandidaat gesteld voor de organisatie van het EK 2017: Frankrijk, Israël, Polen, Oostenrijk, Schotland en Zwitserland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden