Paaltjesguerrilla in het Otterlose bos

Als wandelaar merk je er niet veel van, maar er wordt flink ruzie gemaakt over het stuk natuur waar deze wandelroute doorheen loopt. Nu staat er nog geen hek omheen.

TEKST EN FOTO'S JOOP BOUMA

Een waarschuwing vooraf is op zijn plaats: deze mooie, afwisselende route over zandverstuivingen, langs stuwwallen en door bossen, voert de wandelaar over betwiste grond. Dit is een bewijzerde wandeling, maar het kan zomaar gebeuren dat onderweg routepaaltjes ontbreken. Vooral nabij het mysterieuze, eeuwenoude jeneverbessenbos, halverwege de route. Uit de grond gerukt. Wie doet dat?

Afgelopen zomer stonden er ineens bordjes met 'verboden toegang' op plekken die helemaal niet verboden waren. Plots waren paden afgesloten met houten obstakels. Boze tongen beweren dat de actie het werk is van de directeur van het nationale park De Hoge Veluwe, Seger baron Van Voorst tot Voorst. Dezelfde boze tongen beweren dat de baron ook de blauwe paaltjes naar het jeneverbessenbos heeft weggehaald.

Het Otterlose bos en het jeneverbessenbos zijn namelijk eigendom van De Hoge Veluwe en de stichting wil beide natuurgebieden toevoegen aan het nationale park. De inwoners van Otterlo en de bestuurders in Ede zijn daar faliekant tegen. De serene rust is dus schijn, er is sprake van een hooglopend bodemgeschil in dit fraaie natuurgebied. Van Voorst tot Voorst wil liever niet dat we met een roestige spijker gaan poeren in een etterende wond. "De zaak ligt nu bij Gedeputeerde Staten van Gelderland. Zolang de kwestie min of meer onder de rechter is, is het beter dat ik er niets over zeg."

Van Voorst tot Voorst ontkent niet dat hij de verbodsbordjes en de obstakels heeft laten plaatsen. Maar van de vermiste paaltjes zegt hij niets te weten. "Hoewel, ik kan me niet herinneren dat iemand mij ooit toestemming heeft gevraagd om paaltjes te zetten in ons gebied voor die route naar het jeneverbessenbos. Dus het kan best zijn dat wij die paaltjes hebben verwijderd."

Op doordeweekse dagen kan het zijn dat in de verte vuurwapenexplosies klinken. Dat heeft niks te maken met de paaltjesguerrilla in het Otterlose bos. Het zijn Nederlandse militairen die oefenen op het nabijgelegen Infanterie Schietkamp Harskamp. Stipt om twaalf uur 's middags stopt het schieten: dan gaan de manschappen schaften.

Wat de routepaaltjes betreft: de paaltjes met rode driehoekjes die bij deze wandeling horen, staan er allemaal. Maar we dreigden het jeneverbessenbos te missen. De blauwe paaltjes die ons naar dit bijzondere, oude bos zouden brengen waren dus foetsie.

De jeneverbessen hebben we uiteindelijk gevonden, door na terugkeer op het beginpunt met de auto ongeveer anderhalve kilometer de N310 richting Arnhem af te rijden. Bij de zendmast is een zandig parkeerplaatsje, met een klaphek. Loop na het hek langs de afrastering van De Hoge Veluwe. Na een kilometer doemt het fraaie jeneverbossenbos op, met z'n smalle wandelpaadjes.

Volgens De Hoge Veluwe zijn er goede redenen om het natuurgebied binnen de hekken van het park te brengen. Volgens Van Voorst tot Voorst is het 'een regelrechte puinhoop' in het bos. "Mensen laten er hun honden loslopen. Er rijden buiten de paden mountainbikers door stuifduinen. Er raggen zelfs lieden op crossbrommers rond. De openstellingsregels worden massaal overtreden. Wij willen onze eigen grond beschermen. Het is een prachtig gebied waar buitengewoon ruw mee wordt omgegaan. Voor de natuur is het beter dat dit gebied onderdeel wordt van het park. Wij willen niets afsluiten. Iedereen mag straks het gebied in, maar dan via de poort van het park. En dan moet je toegang betalen, dat wel."

Maar voordat Van Voorst de hekken van het nationale park kan opschuiven richting provinciale weg N310, moest er eerst een besluit worden genomen over een openbare weg die dwars door het Otterlose Bos loopt, de Boveneindseweg. Weg is in dit verband een groot woord, het is een vrij smal pad, maar in een ver verleden was dit onmiskenbaar een belangrijke verbindingsroute. Aan het eind van de twintigste eeuw werd de Boveneindseweg weliswaar afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, maar een openbare weg mag je niet zomaar even dichtgooien.

Dus moest De Hoge Veluwe vorig jaar de gemeente Ede verzoeken de weg aan de openbaarheid te ontrekken. Dat weigerde Ede. Er was geen enkele reden om de oude weg af te sluiten en ook geen enkele reden om een hek te zetten om het Otterlose bos, vond het gemeentebestuur. De bevolking van Ede zou benadeeld worden, meenden burgemeester en wethouders, en de toeristen ook. Otterlo profileert zich als 'het wandeldorp' van de Veluwe. Om dan een hek te zetten om ruim 200 hectare wandelgebied, ging het college te ver. De raad bleek het er hartgrondig mee eens en verwierp het verzoek van De Hoge Veluwe.

De kwestie ligt inmiddels bij Gedeputeerde staten van Gelderland. Eén dezer dagen wordt de uitspraak van de provincie verwacht. Als GS het nationale park ook niet ter wille zijn, staat de weg naar de rechter nog open. "Maar ik heb er een goed gevoel bij. Ik denk dat wij dit gaan winnen", zegt baron Van Voorst tot Voorst. "Ik snap de gevoelens van de bevolking ook heus wel. We winnen hier niet de populariteitsprijs mee. Maar wij dienen hier het maatschappelijk belang. Wij komen op voor de natuurwaarden van het gebied."

Otterlo route

Startpunt
De route is te downloaden op de website eropuitinede.nl (zoek op 'jeneverbessenbos'). Het startpunt is op de parkeerplaats bij hotel-restaurant Carnegie's Cottage aan Onderlangs 35 in Otterlo. De route begint op de hei tegenover dit horecabedrijf. Volg de rode paaltjes (vaak met rode driehoek erop). Halverwege, bijna op het punt waar de Arnhemseweg kruist met de Boveneindseweg (niet meer dan een pad), buigt de route af richting het jeneverbessenbos.

Openbaar vervoer
Vanaf NS station Ede-Centrum rijdt vanaf halte Doelenstraat (op 3 minuten lopen van het treinstation) bus 108 (richting Apeldoorn) in krap een kwartiertje naar de halte Rotonde bij Otterlo. Vandaar is het nog minstens een kwartier lopen naar het beginpunt van de route. Maar die wandeling kan worden bekort door op de Rotonde, bus 105 richting Arnhem te nemen. Deze stopt na enkele minuten bij halte Onderlangs.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden