P.s

Fred Turner, de man achter het succes van McDonald's.
Op z'n 23ste gooide hij zijn eerste hamburger op de bakplaat van een nieuw, goedkoop restaurant in een voorstadje van Chicago met de naam McDonald's. Hij zou zijn leven lang bij McDonald's blijven. Toen hij na 44 jaar in 2004 afscheid nam, had hij de keten over de hele wereld verspreid, met 31.500 restaurants in ruim honderd landen. Ook al stond hij in de schaduw van oprichter Ray Kroc, hij was wel de man die Krocs ideeën uitwerkte en aan de man bracht.

Fred Turner, die op 7 januari op z'n 80ste overleed na een longontsteking, was verantwoordelijk voor de Quarter Pounder, de Chicken McNugget en het Happy Meal. Ook de clown Ronald McDonald komt uit zijn koker, want hij wist dat hij de markt het beste via kinderen kon veroveren. Vandaar ook dat er een speelgoedje bij een Happy Meal werd geserveerd.

Toen de jonge Fred Turner uit militaire dienst kwam, was hij eigenlijk van plan geweest zelf een hamburgerzaak te beginnen. Hij zou als zelfstandig filiaalhouder de naam en de formule van McDonald's gebruiken in ruil voor een bescheiden percentage van de omzet. Dat was eind jaren vijftig de gedachte waarmee Kroc een keten van restaurants wilde opzetten. Kroc was gecharmeerd van de jonge Turner. "Het was nog maar een jochie", schreef Kroc in zijn autobiografie. "Hij had een baby face en de meest aanstekelijke glimlach die ik in jaren had gezien." Kroc nam hem in dienst.

Binnen een paar jaar had Turner de handleiding geschreven met de eisen waaraan alle filiaalhouders moesten voldoen, zoals frietjes van maximaal 7 millimeter dik en niet meer dan zes hamburgers tegelijk op de bakplaat. Zijn gedetailleerde instructies leidden in 1961 tot de 'Hamburger Universiteit' waar sindsdien 275.000 mensen zijn 'afgestudeerd'.

Turner had de reputatie dat hij zijn hoofd koel wist te houden als het spannend werd. Zoals in 1970 toen er doden vielen bij een studentendemonstratie tegen de oorlog in Vietnam. Daags erna eisten studenten dat de plaatselijke McDonald's de Amerikaanse vlag halfstok zou hangen. De grote baas Ray Kroc weigerde dat en de studenten dreigden de zaak in de brand te steken. In paniek belde de filiaalhouder met Turner. Die zei: "Als de vrachtwagen met nieuwe voorraad komt, laat hem dan achteruit rijden tegen de vlaggestok zodat die omvalt."

Turner probeerde al tijdens de Koude Oorlog door te dringen in de Sovjet-Unie. Hij probeerde een vergunning te krijgen om hamburgers te verkopen tijdens de Olympische Spelen van 1980 in Moskou. Dat mislukte, maar hij hield vol en in 1990 opende McDonald's zijn eerste filiaal in Moskou, waarvoor de klanten urenlang in de rij stonden. De Russen waren stomverbaasd dat ze niet werden afgeblaft door het personeel, dat de zaak nooit uitverkocht was en dat de wc's schoon waren.

Toen Ray Kroc in 1974 hartproblemen kreeg, volgde zijn beschermeling Fred Turner hem op als hoogste baas van het bedrijf. Ook toen hij na 1997 niet meer de dagelijkse leiding had, bleef hij de zaak scherp in de gaten houden. Toen er klachten kwamen over de hamburgersaus spoorde hij in 2003 het originele recept in Californië op om de 'klassieke' smaak te herstellen.Frans Dijkstra

p.s.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden