P.s.

FRANS DIJKSTRA

p.s.

Een scheikundige en gentlemen die via wonderbaarlijke wegen 37 Oscars mogelijk maakte
Pas op zijn 33ste ontdekte hij zijn passie: film. Dat zou een drastische wending geven aan zijn leven. De Canadees Jack Eberts, die op 6 september op 71-jarige leeftijd overleed, nadat een zeldzame oogkanker was doorgedrongen tot zijn lever, produceerde ruim vijftig films die samen goed waren voor maar liefst 37 Oscars.

'Chariots of Fire', 'Gandhi', 'The Killing Fields', 'Dances With Wolves', 'A River Runs Through It' en de animatiefilm 'Chicken Run' waren succesvolle, grote producties die dankzij zijn zakelijk talent en volharding in de bioscoop kwamen. Zonder hem was er waarschijnlijk niets van terecht gekomen.

Vrijwel iedereen die met hem in aanraking kwam, omschreef hem als een 'gentleman', een uitzondering onder de gehaaide filmproducenten met grote ego's.

Aanvankelijk zocht hij zijn toekomst in de chemie. In Canada werd hij opgeleid tot scheikundig ingenieur. Drie jaar werkte hij in Europa voor een Frans bedrijf in industriële gassen. Dat was geen succes. Hij keerde terug naar Canada en probeerde dieselmotoren te verkopen. "Daar was ik heel slecht in", zei hij later. "Ik heb er in twee jaar geen enkele verkocht."

Hij ging naar de Verenigde Staten om er de Harvard Business School te volgen. Vervolgens werkte hij in Wall Street en in Londen bij investeringsbanken.

Als financiële man kwam hij in contact met mensen die een animatiefilm wilden maken naar het populaire boek 'Watership Down', een fantasie over een wondere wereld van konijnen. Ook al was hij eerder nooit geïnteresseerd geweest in het filmbedrijf, toch nam hij de zakelijke leiding van het miljoenenproject. De film werd eind jaren zeventig een succes.

"Ik was toevallig op de juiste plaats op de juiste tijd", zei hij. "Ik woonde in Londen en daar was toen een explosie van talent. Dat was een buitenkans voor mij."

Een volgend project werd een mislukking en hij verloor 750.000 dollar van zijn eigen geld. Het heeft hem tien jaar gekost om daar bovenop te komen. Dat was leergeld voor hem.

Geld alleen was nooit doorslaggevend. Hij wilde films produceren die hem in zijn hart raakten. Het standaardrecept van seks, achtervolgingen en geweld boeide hem niet. Hij ging op zijn gevoel af. Zoals bij een ontmoeting met Richard Attenborough, die al twintig jaar liep te leuren met zijn plan voor 'Gandhi', het levensverhaal van de spirituele en politieke leider van de onafhankelijkheidsbeweging in India. Eberts was de eerste producent die daar wat in zag. De groots opgezette film, die in 1982 uitkwam, vond een groot publiek.

Een ander onwaarschijnlijk succes was in 1984 'The Killing Fields', over het ongekende communistische terreurbewind in Cambodja. Het was lang niet allemaal politiek en historisch. Hij was ook enthousiast voor 'De reuzenperzik' (1996) naar een boek van Roald Dahl.

De laatste jaren richtte hij zich op documentaires, in samenwerking met National Geographic.

"Mensen kunnen zich moeilijk voorstellen dat iemand met een achtergrond als scheikundig ingenieur terechtkomt in de filmwereld", schreef hij in zijn autobiografie 'My Indecision Is Final'. "Maar het leven brengt je op wonderbaarlijke wegen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden