P.S.

Leila Berg veranderde de Britse kinderliteratuur
Pas toen journaliste Leila Berg zelf moeder was, viel haar op hoe erg het met de Britse kinderliteratuur was gesteld. De Tweede Wereldoorlog was voorbij en ze wilde voor haar zoon en dochter een paar goede boeken kopen. Wat ze aantrof, was in haar ogen niets anders dan 'rotzooi en prut'. De verhalen sloten niet aan bij de belevingswereld van kinderen en prikkelden op geen enkele manier hun fantasie.

Dat kon ze zelf beter. Ze besloot de verhalen die ze haar eigen kinderen vertelde daarom op papier te zetten en stuurde deze gelijktijdig naar twee uitgeverijen. Beide toonden zich direct geïnteresseerd.

Ze ging met de uitgever die het eerst reageerde in zee, en zegde de tweede een andere avonturenserie voor jonge lezers toe. In die vertellingen werden haar eigen Joodse jeugd in de buurt van Manchester en de strapatsen van haar zoon en dochter vaak verwerkt.

De op 12 november 1937 geboren Berg was op haar zeventiende geïnspireerd geraakt door de ideeën van psychologe Susan Isaacs, die vond dat kinderen vanaf hun kleutertijd vrij moesten worden gelaten om te lezen, te leren en te onderzoeken. Ze was een groot voorstander van alternatieve schoolsystemen die draaiden om de leerlingen, niet hun cijfers of intellectuele vaardigheden, en die hun ontplooiing vooropstelden.

Toen uitgeverij Macmillan haar in de jaren zestig vroeg een serie leesboekjes voor de lagere school te schrijven, zag ze haar kans schoon om haar ideeën in de praktijk te brengen en boeken te schrijven die 'passen bij het kind en zijn belevingswereld'. Veel leerlingen uit de lagere sociale milieus, redeneerde ze, groeiden op in een huis zonder boeken. Op school werden ze in het diepe gegooid met leesbundels over vaders die het gazon maaiden en burgerlijke gezinnen die keurig gekleed rondom een gedekte ontbijttafel zaten en in gepolijste bewoordingen met elkaar converseerden; allemaal situaties waarin ze zich niet konden herkennen.

In de door haar opgezette Nippers-serie werd fish-and-chips gegeten, gingen gezinnen naar het badhuis, speelden kinderen op vuilnisbelten, waren vaders werkloos en figureerden etnische minderheden, terwijl de verhalen spannend en grappig bleven.

Leila Berg groeide als Leila Goller in Salford op. Haar vader, een arts, weigerde met haar te praten omdat ze het had gewaagd als meisje ter wereld te komen en niet als jongen. Pas toen haar moeder het huis verliet, begon hij met haar te communiceren - omdat hij haar hulp nodig had.

Op instigatie van haar vader volgde ze in 1937 een lerarenopleiding. In plaats van naar de lessen te gaan, organiseerde ze hulpgoederen voor het door een burgeroorlog geteisterde Spanje. Twee van haar vriendjes sneuvelden er aan het front.

Omdat ze vanaf haar zesde schrijfster wilde worden en op die leeftijd zelfs haar eerste gedicht publiceerde, veranderde ze van opleiding en ging in Londen journalistiek studeren. Ze kwam te werken bij de communistische krant Daily Worker, de latere Morning Star. Ze trouwde met Harry Berg, en scheidde van hem toen de kinderen uit huis waren.

Haar laatste werk van de op 16 april overleden Berg, het in 1997 verschenen 'Flickerbook', is een voor volwassenen geschreven 'herbeleving' van haar jeugd en jonge jaren. Het was het eerste boek ooit dat door de boekhandelaren van de Britse boekwinkelketen Waterstones unaniem tot boek van de maand werd verkozen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden