Dwepen met voetbalclub

Onschuldige vrijages

Brave Boegbeelden

Topsporters mijden debat over de Spelen in Peking. Voetballer Oeki Hoekema legde vroeger principes vast in zijn contracten.

Redactie: Hans Goslinga, Cees van der Laan, Teun Lagas

Coach Foppe de Haan van het Nederlands Olympisch voetbalelftal verzorgde begin deze week in het Friese Langezwaag een gasttraining voor het Tibetaanse voetbalteam. Dat reist momenteel door Europa om steun te verwerven voor hun zaak. De Friese trainer, sociaal-democraat ’in hart en nieren’, was graag beschikbaar voor de voetballende diplomaten van de Tibetaanse vrijheidsstrijd. Tegelijk probeerde hij dit keer een beetje weg te blijven uit de politieke discussie. Tegenover het persbureau ANP verklaarde De Haan dat hij geen statement wilde maken, maar dat hij de training vooral zag als ontwikkelingshulp.

Sporters en hun trainers die zich in de wereld van de politiek begeven moeten voorzichtig zijn. In de eerste plaats worden ze in de kleedkamer nogal eens sceptisch aangekeken, bovendien lopen ze gevaar misbruikt te worden door de partij van hun keuze. Foppe voelde dat goed aan toen hij als PvdA-aanhanger in 2006 weigerde met Wouter Bos campagne te voeren.

Dwepen met voetbalclub

Andersom is makkelijker. Haagse politici kunnen eenvoudig dwepen met bijvoorbeeld de voetbalclub van hun thuisfront of die het beste past bij het imago dat ze nastreven. Niemand doet moeilijk als Wouter Bos zich gretig hult in het rood-wit van Feyenoord, de club van harde werkers en echter arbeiders.

De samensmelting van sport en politiek levert wisselende beelden op. Wie had verwacht dat Louis van Gaal beschikbaar zou zijn voor een peptalk op het CDA-congres, zoals de AZ-trainer twee jaar geleden deed? Schaatstrainer Leen Pfrommer die actief was voor de VVD, dat beeld klopte wel weer. En dat tennisser/zakenman Richard Kajicek zich inzette voor de VVD lag ook wel voor de hand. Zo klonk het ook niet ongeloofwaardig dat oefenmeester Co Adriaanse zich eens supporter van de SP verklaarde en dat schaatsster Yvonne van Gennip actief werd voor het CDA Haarlem.

Daarnaast waren er talloze lijstduwers in de voetballerij, die hun plaatselijke voorkeurspartij bij gemeenteraadsverkiezingen een zetje gaven, zonder veel risico werkelijk te worden gekozen. Kevin Hofland (thans Feyenoord) hielp zo zijn VVD in Brunssum. Oud AZ-speler José Fortes Rodriguez was bereid op de laatste plaats te staan bij de Onafhankelijke Partij Alkmaar (OPA), al bleef hij bij zijn overtuiging ongeschikt te zijn voor de politiek: „Ik denk niet dat er een politicus in me schuilt. Want ik zal altijd mezelf blijven. Maar dat kan schijnbaar niet in de politiek.”

Onschuldige vrijages

Het zijn allemaal vrij onschuldige vrijages van sporters met politieke partijen. In de aanloop naar de Olympische Spelen ontbreekt het momenteel aan topsportende scherpslijpers die zich actief roeren in het debat of premier Balkenende de openingsceremonie in Peking moet bijwonen. Veilig achter de beschermende sportdiva en sinologe Erica Terpstra van het NOC zwijgen ze over dat lastige probleem.

Nee, dan ooit Oeki Hoekema, de rossige Friese voetballer uit de jaren zeventig van onder meer Cambuur, Wageningen, PSV en FC Den Haag. Die liet in zijn contracten altijd de heel speciale bepaling opnemen dat hij nimmer zou spelen tegen een team uit een dictatoriaal land. „Ik heb een principiële opvatting en die is voor geld niet te koop”, meende de rechteraanvaller die één keer tegen Luxemburg het Nederlands elftal haalde. Hij liep in 1978 mee voorop in de actie tegen de WK-deelname van Oranje in het Argentinië van dictator Videla.

Brave Boegbeelden

In een verder verleden waren topsporters meestal brave nationale boegbeelden, helden van het volk die zich ver afzijdig hielden van het Binnenhof en hooguit per ongeluk de Haagse politici voor de voeten liepen. Zoals Oranje-aanvoerde Cor van der Hart, wiens diplomatieke uitglijder onlangs in een het tv-programma ’Andere Tijden’ aan de vergetelheid werd ontrukt. Na een onterecht verlies van het nationaal voetbalelftal in 1957 tegen Oostenrijk had Van der Hart zijn oordeel klaar tegenover de journalisten in Wenen: zijn tegenstanders waren allemaal Schweinehunden. Minister van buitenlandse zaken Luns had wekenlang werk om de relatie met de Oostenrijkers weer te normaliseren.

Echte toppolitici snapten vroeger dat het onzin was om zich als sportief te profileren, zoals al die zwetende en joggende presidenten en premiers van tegenwoordig. Toen Winston Churchill de vraag kreeg hoe hij zo ontzagwekkend oud is geworden, zoog de voormalige Britse oorlogspremier aan zijn sigaar zei: „First off all, no sports”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden