Overzicht: hoe Trump continu doet wat hij eerder afkeurde

null Beeld EPA
Beeld EPA

Er lijkt geen dag voorbij te gaan zonder dat president Donald Trump het middelpunt van een nieuwe rel is. Hoe je ook over de leider van de vrije wereld denkt, de ophef roept hij deels over zichzelf af doordat hij veelvuldig standpunten inneemt die hij tot voor kort juist veroordeelde. En waar hij het handelen van zijn collega-politici bekritiseerde, blijkt hij nu precies hetzelfde te doen. Een paar recente voorbeelden.

De 45ste president van de Verenigde Staten steekt zijn mening niet onder stoelen of banken. Naast de talloze interviews die Donald Trump de afgelopen decennia gaf aan evenveel media, kreeg hij met Twitter een nieuw kanaal waarmee hij publiekelijk en ongefilterd zijn visie op en met de wereld kan delen. Daarmee is ook een groot archief van uitspraken ontstaan waarlangs zijn handelen als president kan worden gelegd. Die blijken niet altijd in lijn met elkaar.

Omgang met gevoelige informatie

Op dit moment ligt Trump onder vuur omdat hij gevoelige, informatie van geheime diensten heeft doorgespeeld aan de Russen. Naar verluidt heeft Trump zijn mond voorbijgepraat in een poging zijn collega's te imponeren met de informatie waarover hij beschikt, zelf beweert hij de informatie om humanitaire redenen te hebben gedeeld. Ontkennen dat de informatie die hij doorspeelde geheim was, deed Trump niet en het delen van zulke informatie kan de bron in gevaar brengen. Tijdens de verkiezingscampagne zei Trump over zijn opponent Hillary Clinton dat 'we niet iemand in het Oval Office kunnen hebben die de betekenis van het woord 'gevoelige' of 'geheime' informatie niet kent.'

Ingrijpen in Syrië

Onder de nieuwe president is het adagium 'America First'. Amerika zou zich meer met binnenlandse problematiek gaan bezighouden en zich minder op het wereldtoneel gaan manifesteren. Trump uitte zich meermaals als een expliciet tegenstander van Amerikaans optreden in het Midden-Oosten en bekritiseerde president Obama voor zijn handelend optreden in de regio. Met betrekking tot het conflict in Syrië zei Trump in 2016 een interview dat Amerika 'grotere problemen heeft dan Assad'.

Inmiddels denkt Trump daar anders over. De zittend president is verantwoordelijk voor de eerste rechtstreekse aanval van de VS tegen het regime van president Bashar al-Assad sinds het begin van de Syrische burgeroorlog zes jaar geleden. Die actie was een vergelding voor de gifgasaanval van Assad op zijn eigen inwoners. In 2013, onder het presidentschap van Barack Obama, voerde de Syrische president ook al eens een aanval met chemische wapens uit. Toen was het advies van Trump aan Obama zeer helder: val Syrië NIET aan.

Destijds stonden de kruisraketten op scherp voor een vergeldingsaanval, maar kreeg Obama twijfels over de actie en besloot het Congres om instemming te vragen. Die kwam er niet en dus deed Obama wat Trump wilde. President Trump doet niet alleen het tegenovergestelde, hij voerde zijn actie bovendien uit zonder daarvoor steun van het Congres te vragen. Terwijl hij dat in 2013 juist noodzakelijk vond.

Of er niet genoeg tegenstrijdigheid is op het Syrië-dossier bekritiseert Trump momenteel het te softe beleid van zijn voorganger. Terwijl de president tijdens het bewind van Obama continu beweerde dat hij zich niet moest bemoeien met de situatie in Syrië, verwijt hij hem nu dat hij zich er te weinig mee bemoeid heeft.

Geheime ontmoetingen in het Witte Huis

President Obama publiceerde vanaf 2009 iedere drie maanden wie het Witte Huis bezocht. Geheel spontaan ging dat niet. Obama verzette zich in eerste instantie, maar draaide bij toen er rechtszaken werden aangespannen door organisaties die pleiten voor een transparante overheid. Obama’s regering stelde wel dat het vrijgeven van de bezoekers een vrijwillige keuze was en geen verplichting. Zijn team schrapte dan ook geregeld namen van de lijst, maar publiceerde in totaal zo’n zes miljoen documenten over bezoekers.

Trump beloofde in zijn verkiezingscampagne een einde te maken aan vriendjespolitiek en belangenverstrengeling in Washington – hij zou ‘het moeras droogleggen’. Maar inmiddels ligt de president onder vuur omdat hij zijn belastingaangifte niet wil vrijgeven en heeft hij besloten te breken met de onder Obama ingezette gewoonte: Trump maakt niet meer bekend wie er bij de president of zijn medewerkers op bezoek komen in het Witte Huis.

Golfen met vrienden

Van politiek minder gewicht is de kritiek die Trump in het verleden uitte op president Obama aangaande zijn omgang met publiek geld en tijd die hij voor ontspanning nam. Met name waar het golfen als tijdverdrijf betreft had Trump een kritische blik op zijn voorganger, hij twitterde maar liefst 26 keer over golftripjes die Obama af en toe maakte.

Dat zulke tripjes de staatskas flink wat geld kosten, beviel Trump in het geheel niet. Nu Trump zelf het Witte Huis bewoont, pakt hij regeringsvliegtuig Air Force One echter te pas en te onpas om het weekeinde door te brengen in zijn eigen luxe golfresort Mar-a-Lago in Florida - wat miljoenen dollars per keer kost. In alleen zijn eerste twee maanden ging hij al vijf keer op en neer. Overigens beweert het Witte Huis dat Trump gewoon doorwerkt vanuit zijn vakantieoptrek.

Het gebruik van decreten

Met een 'executive order', of 'decreet', kan de president beginnen met de uitvoering van plannen die dan niet meer langs het Congres, de Amerikaanse Eerste en Tweede Kamer, hoeven. Iedere president gebruikt ze, maar Trump bekritiseerde Barack Obama van het 'constant' gebruiken van deze grondwettelijke mogelijkheid. Dat is onterecht, want hoewel Obama gedurende zijn acht jaar als president 277 decreten tekende (ongeveer 35 per jaar) was dit minder dan bijna al zijn voorgangers, onder wie Clinton en Bush. Trump ondertekende er 32 in zijn eerste honderd dagen als president.

Klagen over weerstand van de tegenpartij

Donald Trump heeft de decreten deels nodig omdat hij voorziet dat hij in het Congres niet de benodigde steun voor zijn plannen krijgt. In het politieke systeem van de VS zijn er twee grote rivaliserende partijen, en stemt de oppositie vaak tegen de wetten die de president door het Congres probeert te krijgen. Met uitzondering van de eerste twee jaar heeft de Democratische partij van Barack Obama geen meerderheid in het Congres gehad en kreeg hij veel wetten er niet doorheen doordat de Republikeinen simpelweg alles wegstemden. Daarover moest Obama niet klagen, aldus Trump.

Donald Trump krijgt, ondanks dat hij over een meerderheid in het Congres beschikt, ook niet al zijn plannen erdoorheen. Dat komt doordat niet alle Republikeinen zijn plannen steunen, zoals bij de aanstelling van enkele kabinetsleden en bij zijn hervorming van de gezondheidszorg. En wat deed Trump? Inderdaad, klagen, over nota bene de Democraten.

Een allesomvattend overzicht van Trumps tegenstrijdigheden is overigens niet eenvoudig. Hij laat zich al decennia over allerlei onderwerpen uit en komt met regelmaat tot tegenstrijdige inzichten, bewijst deze schier oneindige waslijst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden