Overwinning Grand Old Party smaakt zoet

De Republikeinen hebben hun meerderheid in Senaat en Huis van Afgevaardigden (Congres) weten te verstevigen. Dat is een opsteker voor president Bush. In het zuiden zijn de Democraten gemarginaliseerd.

AMSTERDAM - President Bush weet zich ook de komende twee jaren verzekerd van een Republikeinse meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. De Grand Old Party heeft haar positie in de Senaat zelfs verstevigd en bezet nu 54 van de honderd zetels, drie meer dan in de vorige samenstelling.

De zoetste overwinning behaalden de Republikeinen in de dunbevolkte staat South Dakota, in het westen van het land. Daar wist John Thune de zetel te veroveren van Tom Daschle, de fractievoorzitter van de Democraten in de Senaat. Het is voor het eerst in 52 jaar dat een fractieleider zijn zetel verliest. De uitslag wordt dan ook gezien als een pure vernedering voor de Democraten.

De Republikeinen hebben er alles aan gedaan om de zetel in de wacht te slepen. President Bush verscheen om John Thune een hart onder de riem te steken. Van beide kanten is er keihard campagne gevoerd, met zware persoonlijke aanvallen over en weer en demagogische tv-spotjes.

De partij van Bush wist nog meer rake klappen uit te delen. Zo kwam de Senaatszetel van North Carolina in Republikeinse handen. Deze werd bezet door de kandidaat voor het vicepresidentschap, John Edwards, die nu naar een andere betrekking op zoek zal moeten gaan. Pas over twee jaar kan hij weer aan de senaatsverkiezingen deelnemen.

Ook de senaatszetels van South Carolina, Louisiana en Georgia, tot nu tot bezet door Democraten, wisten de Republikeinen in de wacht te slepen. Al maakt dat wat Georgia betreft niet veel uit, want de vertrekkende Democratische senator Zell Miller stemde vaak met de Republikeinen mee.

Al met al is de situatie voor de Democraten vrij dramatisch. Met uitzondering van Californië en Arkansas heeft de partij van John Kerry in het zuiden van de VS geen senaatszetel meer - de kaart is helemaal blauw, de kleur van de Republikeinen. Kerry zelf kan zijn senaatszetel in Massachusetts, in het noordoosten, weer bezetten. Anders dan zijn running mate Edwards in North Carolina had hij zijn termijn van zes jaar er nog niet op zitten.

Een opsteker voor de Democraten is dat de man van wie ze in de toekomst veel verwachten, Barack Obama, met overmacht een van de twee senaatzetels van Illinois heeft veroverd. In de Senaat is hij de enige zwarte. Van de 43jarige Obama, zoon van een Keniaanse man en een blanke vrouw uit Kansas, was al bekend dat hij aantrekkingskracht heeft op blanke kiezers; hij heeft dat bij de verkiezingen van dinsdag overduidelijk bewezen. Obama wordt gezien als de eerste zwarte die het tot president van de VS kan schoppen. In het Huis van Afgevaardigden is de situatie voor de Democraten ook niet om over naar huis te schrijven, al is ze daar iets minder somber dan in de Senaat. De Republikeinen wisten hun meerderheid volgens voorlopige uitslagen met vier zetels te vergroten. Ze bezetten nu 228 van de 435 zetels.

Bij de gouverneursverkiezingen lijkt er niets veranderd. Van de elf vacante posten waren er zes in Democratische handen, en vijf in Republikeinse, en dat blijft waarschijnlijk ook zo, al zijn er twee staten van kleur verwisseld: Indiana is Republikeins geworden en New Hampshire Democratisch; één gouverneurszetel, die in de staat Washington in het noordwesten, is nog onbeslist. Van de overige 49 staten worden er 28 bestuurd door een Republikein en 21 door een Democraat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden