Overname Senaat zit er niet meer in voor Republikeinen

Wie er ook wint, de oppositie zal het de nieuwe president lastig kunnen maken

Wie er ook president wordt, hij zal waarschijnlijk moeten werken met een Congres dat ongeveer dezelfde samenstelling heeft als nu: een Huis van Afgevaardigden met een stevige Republikeinse meerderheid en een Senaat met een krappe Democratische meerderheid.

In het Huis, waarvoor er elke twee jaar verkiezingen zijn, kwam die meerderheid in 2010 tot stand. Bij de Democraten was de opkomst toen een stuk lager dan bij de presidentsverkiezingen van 2008, toen er met de verkiezing van een zwarte president historie te schrijven was. Bij de Republikeinen droeg juist een golf van enthousiasme voor lagere belastingen en een lager overheidstekort, gepropageerd door de 'Tea Party', bij aan de opkomst. Het gevolg was dat de Republikeinen 63 zetels wonnen.

Nu Democraten en Republikeinen elkaar bij de presidentsverkiezingen ongeveer in evenwicht houden, wordt verwacht dat de meeste zittende afgevaardigden hun zetel zullen mogen houden.

In de Senaat, waar elke twee jaar voor een derde van de honderd zetels verkiezingen worden gehouden, groeide de Republikeinse fractie door dezelfde oorzaak van 41 naar 47 zetels. En ze zagen het al voor zich: in 2012 zouden er 21 Democratische zetels op het spel staan en maar 10 Republikeinse. Het kon bijna niet anders of ze zouden er per saldo weer een paar zetels op vooruit gaan, en dan hadden ze ook in dat huis de meerderheid.

Maar inmiddels moeten ze eerder vrezen voor het slinken van hun minderheid. Zo hadden ze in Maine een onverslaanbaar geachte senator, Olympia Snowe, maar die gematigde Republikein besloot haar zetel op te geven omdat ze niet meer tegen de keiharde polarisatie kon waaraan de Senaat sinds Obama's verkiezing ten prooi is gevallen. Op die open zetel lijkt nu de partijloze ex-gouverneur van de staat, Angus King een goede kans te maken. Hij zal, eenmaal gekozen, vermoedelijk vooral met de Democraten optrekken.

Een zittende senator is altijd moeilijk te verslaan, maar in Missouri werd Claire McCaskill weinig kans gegeven haar zetel te kunnen verdedigen tegen de Republikein Todd Akin. Totdat die zijn standpunt voor een verbod op abortus in alle gevallen begon toe te lichten met een vertoog over de vrouwelijke biologie, die na een 'echte' verkrachting een zwangerschap vrijwel onmogelijk zou maken. Prompt werd McCaskill weer de favoriet. Een soortgelijke misser lijkt ook kandidaat Richard Mourdock in Indiana fataal te zullen worden.

Spannend is de strijd nog wel in Massachusetts. In die traditioneel progressieve staat veroverde in 2010 verrassend de Republikein Scott Brown de zetel die vrijkwam na het overlijden van de Democraat Ted Kennedy. Tussen hem en uitdager Elizabeth Warren gaat het in de peilingen gelijk op.

Overigens houdt niemand het voor mogelijk dat de Democraten zoveel zetels winnen dat ze van 51 op 60 zetels komen, de 'supermeerderheid' die nodig is om wetten aan te nemen zonder dat de minderheid die blokkeert. Voor de Republikeinen ligt dat aantal al helemaal buiten bereik. Of de nieuwe president nu Romney of Obama heet, de oppositie kan het hem daardoor knap lastig maken.

Vier staten beslissen over homohuwelijk
Twee mannen of twee vrouwen kunnen in de Verenigde Staten al met elkaar trouwen in zes deelstaten en in de hoofdstad Washington DC.

Maar nog nooit heeft in een staat de bevolking dat expliciet goed gevonden. Mogelijk gebeurt dat vandaag, want in vier staten is er een referendum over.

In Maine en in Maryland aan de oostkust lijkt er een meerderheid voor te zijn, in de staat Washington aan de westkust en in Minnesota is dat minder zeker.

Het homohuwelijk werd in de huidige zes staten waar het bestaat soms door de volksvertegenwoordiging opengesteld, zoals in New York en in Washington DC, maar soms ook door de rechter. In Iowa gebeurde dat in 2009, en het kostte drie leden van het hooggerrechtshof in 2010 hun baan: rechters worden in Iowa gekozen en de drie waren dat jaar aan de beurt voor herverkiezing.

Een van de andere rechters, David Wiggins, kan vandaag hetzelfde lot treffen. Gebeurt dat niet, dan is ook Iowa kennelijk met het homohuwelijk verzoend.

Een andere rechtersverkiezing trekt de aandacht in Alabama. Daar werd de opperrechter, Roy Moore, in 2003 ontslagen omdat hij in strijd met de scheiding tussen kerk en staat een monument voor de Tien Geboden bij het gerechtsgebouw had gezet en weigerde dat weg te halen.

Na een mislukte poging om gouverneur te worden, vraagt hij Alabama nu zijn oude baan terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden