Overleg moet gemor over metro voorkomen

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - Het 'Nieuwmarktsyndroom' heeft de ontwerpers van de tweede Amsterdamse metrolijn, de noord-zuidlijn, stevig in z'n greep.

Anders dan bij de aanleg van de oostelijke metrolijn vanaf het Centraal Station naar Amsterdam-Zuidoost, midden jaren '70, staan openheid en overleg met omwonenden hoog in het vaandel van het Opdrachtgeversbureau noord-zuidlijn. Het bureau is door het Amsterdamse Gemeente Vervoerbedrijf (GVB) belast met de coördinatie van de aanleg. Verder wordt bij het Centraal Station de overlast tot een minimum beperkt door de bouwput onder het station te slaan in plaats van ernaast.

Er komt maar één metro-station in het centrum (op het Rokin) om grootscheepse huizensloop te voorkomen. In De Pijp volgt de metrolijn de Boerenwetering in plaats van de logische route onder de drukke Ferdinand Bolstraat door, waar dan twee jaar lang geen trams hadden kunnen rijden. En de aanleg van de metrostations gebeurt in fasen, net als de metro-aanleg onder bruggen, zodat auto's en bovengronds openbaar vervoer gewoon door kunnen rijden.

Als startschot van de publieksvoorlichting hield het Opdrachtgeversbureau noord-zuidlijn gisteren een voorlichtingsochtend voor de pers. Volgens Rob Legdeur van het bureau “is het heel uitdrukkelijk de bedoeling om geen verstoppertje te spelen”. Het bureau gaat zelf de buurten in waar de metrolijn doorheen zal gaan lopen om informatie te verstrekken. Dat betekent niet dat het GVB met alle afzonderlijke deelraden zaken moet doen. Volgende maand wijst de gemeenteraad de nieuwe metrolijn hoogstwaarschijnlijk aan als 'grootstedelijk project' en wordt daarmee zelf rechtstreeks verantwoordelijk.

In april beginnen de informatiebijeenkomsten in de stadsdelen en de inspraakavonden die tot de zomer duren. Dan moet er een compleet bestemmingsplan klaarliggen. Begin volgend jaar wordt volgens schema met de aanleg van de noord-zuidlijn begonnen, die in 2005 moet gaan rijden. Het traject loopt van het Buikslotermeerplein in Amsterdam-Noord onder het IJ door naar het RAI-Congrescentrum en het NS-station Amsterdam-Zuid.

Volgens een in december gemaakte - volgens het Opdrachtgeversbureau nauwkeurige - kostenraming kost de aanleg 1,5 miljard gulden. Daarin zijn de voorziene uitbreidingsplannen, zoals een vertakking vanaf het Buikslotermeerplein verder Amsterdam-Noord in en het doortrekken van de noord-zuidlijn naar Schiphol nog niet meeberekend. De verlenging naar Schiphol (kosten ruw geschat 400 miljoen gulden) kan volgens het hoofd van het bureau, A. Klinkert, 'naadloos aansluiten' op het eerste stuk en tussen 2003 en 2010 worden aangelegd. “Het wordt dus niet uitgesteld.”

De noord-zuidlijn is nodig omdat het aantal reizigers met het openbaar vervoer in het Amsterdamse groeit. Klinkert wijst op de trams die nu tussen het Centraal Station en Damrak/Rokin tjokvol zitten. Door het grote aantal trams dat over die trambaan moet, vertrekken ze bovendien in clusters in plaats van met vaste tussenpozen, wat zeer on-economisch is. Klinkert gelooft om die reden niet dat de trams en bussen straks leeg zullen zijn. Het aantal buspassagiers blijft hetzelfde, voorspelt hij. Sommige trams zullen dankzij de metro zelfs een nieuwe impuls krijgen. Bij de aanleg van de oostelijke metro gebeurde hetzelfde. Sindsdien zit tramlijn 10 veel voller.

De noord-zuidlijn moet drie grote hindernissen nemen: het Centraal Station, dat op drijfzand is gebouwd, de funderingen van de monumentale Munttoren, die een aantal jaren geleden verstevigd zijn, en de funderingen van de antieke huizen aan de Vijzelstraat, die niet zoveel kunnen hebben. Op de laatste twee plekken zal de metro dalen tot een absoluut dieptepunt van 31 meter onder het maaiveld.

Massief verzet van omwonenden tegen de noord-zuidlijn is tot nog toe uitgebleven. Maar in de tijdplanning heeft het bureau er wel rekening mee gehouden, bijvoorbeeld in De Pijp waar de metro onder een twintigtal huizen doordendert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden