Overleg Jemen weinig kansrijk

Bij een luchtaanval op de historische binnenstad van Sanaa kwamen afgelopen vrijdag zeven burgers om het leven. Beeld epa

Het is hard zoeken naar een lichtpuntje in het conflict dat Jemen al maanden teistert, maar vandaag is er dan eentje te ontwaren. Het heeft er alle schijn van dat de vredesbesprekingen in Genève kunnen doorgaan, en dat dan voor het eerst alle relevante partijen aan tafel zullen zitten.

Maar verder lijkt de burgeroorlog in het straatarme land op het Arabisch schiereiland toch vooral een gebed zonder eind, met in de aanloop naar de besprekingen in Zwitserland bovendien verhevigde gevechten. Vrijdag werd voor het eerst de oude binnenstad van de hoofdstad Sanaa - een Unesco-monument - getroffen door een luchtaanval. En dit weekeinde werd er hard gevochten op verschillende plekken in het land, en bombardeerde de internationale coalitie onder leiding van Saudi-Arabië opnieuw Sanaa, hoewel ditmaal de oude stad ontzien

Het soennitische Saudi-Arabië begon zo'n drie maanden geleden met een luchtcampagne, om de sjiitische Houthi-rebellen te stuiten in hun opmars en om de door hen verdreven president Abd Rabbuh Mansur Hadi weer te laten terugkeren naar Jemen.

Inmiddels is er sprake van een patstelling in Jemen. De Houthi's, die in de maanden ervoor vanuit hun noordelijke basis eerst Sanaa innamen en daarna onverbiddelijk leken op te stomen naar het zuiden van Jemen, moesten voor het eerst tegenslagen incasseren.

Nationale leger
Dat wil niet zeggen dat de troepen die loyaal zijn aan president Hadi er vervolgens in slaagden om veel terrein terug te veroveren. Integendeel, dit weekeinde nog moesten ze bijvoorbeeld de noordelijke provinciehoofdstad Al-Hazm opgeven.

Het uitblijven van militaire successen komt vooral doordat Hadi weliswaar gesteund wordt door Saudi-Arabië, maar eigenlijk nauwelijks een machtsbasis heeft in Jemen zelf. Het nationale leger liet hem toen het erop aankwam goeddeels in de steek; de belangrijkste eenheden bleken toen loyaal aan voormalig president Ali Abdullah Saleh, de man die het tribaal verdeelde Jemen ruim dertig jaar bijeen wist te houden maar in de revolutionaire troebelen na de Arabische Lente het veld had moeten ruimen.

Beeld Trouw

Uit wraak of om de macht terug te winnen heeft Saleh zich het afgelopen jaar verenigd met de Houthi's, die hij als president nog in verschillende oorlogen had bestreden. Ook Hadi ziet zich trouwens gedwongen om vreemde coalities te sluiten. Hij moet het in de strijd tegen de Houthi's vooral hebben van de leden van het Zuidelijk Verzet, een groep Zuid-Jemenieten die streeft naar een eigen staat (zoals die voor 1990 bestond).

Lichtpuntje
Hoe deze kluwen van strijdende partijen in Genève tot een vergelijk moet komen, is nog volstrekt onduidelijk. Maar het is al heel wat dat de partijen überhaupt aanschuiven, want daar leek het lang niet van te komen. Zo weigerden de Houthi-vertegenwoordigers zaterdag nog af te reizen omdat ze vonden dat er te weinig gesprekspartners aan tafel zouden zitten in Zwitserland.

Gisteren vertrokken ze alsnog naar Genève, nadat de VN ook enkele andere maatschappelijke groepen had toegelaten tot de besprekingen.

Dat maakt het overleg er niet overzichtelijker op, en de kans op succes is dan ook miniem. Hoewel optimisten nog een lichtpuntje kunnen ontdekken: in Jemen, met zijn machtige stammen en zeer diverse groepen, zijn mensen als bijna nergens anders ter wereld gewend om compromissen te sluiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden