Overleden na burgerhulp

geweld | Burgers hielpen in Maastricht bij de arrestatie van een Macedoniër, die daarna overleed. De politie blijft zélf verantwoordelijk.

Wat leidde tot de dood van de 35-jarige Macedoniër die dinsdag in het Maastrichtse winkelcentrum Brusselse Poort tegen de grond werd gewerkt? De rijksrecherche onderzoekt de dodelijke arrestatie inmiddels, en autopsie moet meer duidelijkheid verschaffen.

De Limburgse politiechef Gery Veldhuis ontkende begin deze week dat zijn mensen een omstreden nekklem hebben aangebracht, waaraan eerder Mitch Henriquez uit Den Haag overleed. Toch hebben twee getuigen onafhankelijk van elkaar verklaard dat er wel degelijk een wurggreep werd toegepast.

Als Veldhuis de betrokkenheid van zijn eigen mensen ontkent, kan het zijn dat helpende burgers in de worsteling om de nek van de arrestant zijn gaan hangen. De rol van omstanders is onderwerp van onderzoek.

Passanten mogen 'bij ontdekking op heterdaad' een verdachte staande houden. Om te voorkomen dat de verdachte de benen neemt, mag de burger dwang uitoefenen, bijvoorbeeld door hem tegen de grond te houden. Het gebruikte geweld mag niet verder gaan dan nodig is om te bereiken dat de verdachte er niet vandoor gaat (dus neerdrukken mag, maar een nekklem niet), maar de aard van het geweld wordt niet verder omschreven. De verdachte moet zo snel mogelijk aan de politie worden overgedragen.

Burgers kunnen agenten ook een handje helpen als die er niet in slagen een arrestant te pakken te krijgen of in de boeien te slaan. Daarbij moeten ze de aanwijzingen van die agenten volgen, die volgens politiewetenschapper Jaap Timmer van de Vrije Universiteit ook altijd professioneel verantwoordelijk blijven voor hun operatie. Onderscheid maken tussen de rol van de politie en die van burgers, heeft dus niet zoveel zin. De politie blijft de eindverantwoordelijke.

Volgens Veldhuis was bij de arrestatie van de Macedoniër dinsdag één politieman aanwezig, en een marechaussee in burger met dezelfde bevoegdheden. Daarnaast schoten enkele omstanders te hulp.

Om 13.00 uur kreeg de politie een melding dat een verwarde man voor overlast zorgde in het winkelcentrum. Toen de politie hem aansprak, ontstond aanvankelijk een rustig gesprek waarbij de man naar zijn paspoort werd gevraagd. De man moest binnen 28 dagen de EU verlaten, maar verbleef wel legaal in Nederland.

Plotseling haalde de man met een vuist uit naar de marechaussee, waarna de worsteling ontstond. Het lukte aanvankelijk niet de man te boeien, omdat deze fors was en verzet bood, totdat omstanders een handje hielpen. Toen de Macedoniër daarbij blauw aanliep, heeft de politie direct een ambulance gebeld. Reanimatie mocht niet meer helpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden