Overheid kan voorkomen dat ouders ongelukkig worden door kind

Beeld anp

Zijn mensen met kinderen gelukkiger dan mensen die kinderloos bleven? Nee, concluderen veel wetenschappers. Wie een kind heeft, ervaart eerder minder geluk - een zogenaamde 'happiness penalty'. Maar overheden kunnen veel bijdragen aan het geluk van ouders, stellen Amerikaanse sociologen. En daar profiteren ook kinderloze landgenoten van.

"Op basis van een puur economische benadering, is het optimale aantal kinderen voor een rationeel persoon nul", concludeerde de Italiaanse econoom Luca Stanca droogjes in 2009. Hij gaf wel toe dat het ouderschap een essentiële rol speelt bij het non-financiële welzijn. "Kortom: kinderen maken ons gelukkig, zo lang je ze kan veroorloven."

Maar het krijgen van kinderen hoeft niet automatisch te betekenen dat je minder gelukkig wordt, stellen Amerikaanse sociologen die het geluk van ouders in 22 Westerse landen onderzochten. In sommige landen, zoals Noorwegen en Hongarije, zijn mensen met kinderen zelfs gelukkiger dan hun kinderloze landgenoten. Er was een land waar kinderen een opvallend grote aanslag plegen op het geluk van hun ouders: de Verenigde Staten.

In geen enkel ander land was er een groter verschil in geluk tussen burgers met en burgers zonder kinderen. Welk aspect van welzijn ook werd belicht - bijvoorbeeld fysieke gezondheid, zelfacceptatie of 'een gevoel van zingeving' - nergens scoorden Amerikaanse vaders en moeders hoger dan kinderloze Amerikanen. Nou ja, op één punt: ze dronken minder alcohol. "Ik had gedacht dat ouders op zijn minst hoger zouden scoren bij het hebben van een doel in het leven", zegt socioloog Robin Simon, die meewerkte aan het nog te publiceren onderzoek. "Maar wat we zien is gewoon vlak."

Overheid
Hoe komt dat toch, vroegen Simon en haar mede-onderzoekers zich af. Zou het samenhangen met ongeplande zwangerschappen of misschien de omvang van gezinnen? Dat bleek weinig invloed te hebben. Twee dingen zijn veel belangrijker: de kosten van de kinderopvang en het aantal dagen dat ouders mogen opnemen bij ziekte en vakantie. Ook het aantal dagen ouderschapsverlof speelde mee, maar minder.

"Wat we ontdekten was verbazingwekkend", schrijft socioloog Jennifer Glass. De afname van geluk door ouderschap was niet een beetje, maar volledig te verklaren door het overheidsbeleid. In landen met goede regelingen voor gezinnen waren mensen met en mensen zonder kinderen even gelukkig.

"Kinderen hebben is slopend in de Verenigde Staten", zegt Simon. "De federale overheid verplicht werkgevers zes weken zwangerschapsverlof te geven, maar het is niet verplicht om loon door te betalen. We doen gewoon niets om ouders te helpen."

Geluk is geen taart
Dat is niet alleen een gemiste kans voor ouders, maar ook voor hun landgenoten zonder kinderen. Glass, Simon en hun collega-onderzoeker Matthew Andersson ontdekten namelijk dat goede regelingen voor gezinnen een positieve impact hebben op alle inwoners van een land - of ze nu kinderen hebben of niet. "Mijn gok is dat landen die werkende ouders goed ondersteunen met hoogstaande kinderopvang voor een goede prijs, uiteindelijk socialere kinderen krijgen", zegt Glass tegen het tijdschrift Time. "Het zijn betere werkers. Ze gaan later minder vaak de fout of criminaliteit in. Ze zijn beter opgeleid. Dat zijn eigenschappen die invloed hebben op iedereen, ouder of niet."

"Er zijn mensen die zeggen dat geluk als een taart is, waarvan minder overblijft voor mensen zonder kinderen als mensen met kinderen meer krijgen. Of dat een sociaal beleid dat ouders helpt mensen zonder kinderen schaadt", zegt Glass. "Dat is duidelijk niet waar."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden