Overheid houdt topsalarissen het liefst geheim

Vreemde verschillen in de beloning van topmanagers in de overheidssector blijven onverklaard door gebrek aan openheid. De overheid maant het bedrijfsleven tot helderheid over topsalarissen, maar laat dat zelf na.

AMSTERDAM - Het onderwerp 'inkomen' roept in Nederland nog altijd een zekere gêne op. De topsalarissen bij beursgenoteerde bedrijven zijn inmiddels openbaar, onder dwang van de overheid. Topbestuurders van internationale concerns spreken inmiddels vrijuit over hun inkomen. Hoe anders is dat bij de overheid zelf.

Tijdschrift Intermediair deed een poging de salarissen bij universiteiten, ziekenhuizen en andere (semi-)overheidsinstellingen in kaart te brengen. Zo meldde het magazine dat Hans van Luick, de voorzitter van het college van bestuur van de TU Delft, 237000 euro verdient. ,,Klopt niet'', laat hij zijn perswoordvoerster zeggen. Hoeveel het dan wel is? ,,Dat zeggen we niet.'' Is de heer Van Luick dan te spreken over zijn inkomen? ,,Nee, hij geeft er de voorkeur aan niet te reageren.'' Later komt de universiteit toch met de gegevens over de brug. ,,Het is tegen onze principes om de salarissen exact te noemen. Het ligt in de privé-sfeer. Maar wat er nu gebeurt is zo schadelijk voor de TU Delft en voor meneer Van Luick, dat we toch de belachelijke bedragen in Intermediair willen rechtzetten.''

Zoals vrijwel alle ziekenhuizen, universiteiten en andere instellingen geeft de TU Delft in het jaarverslag alleen de uitgaven weer voor het totale bestuur. In dit geval 722 duizend euro. ,,Dat is voor drie mensen en er zit ook nog wat bij voor inmiddels vertrokken bestuurders en de vergoeding voor de Raad van Toezicht. Intermediair heeft onterecht het totale bedrag gewoon door drieën gedeeld. Meneer Van Luick heeft vorig jaar 160000 euro verdiend.''

Die wijze van verslaglegging in het jaarverslag van de TU Delft, en bij vrijwel alle andere universiteiten en zorginstellingen, is precies gelijk aan hoe de meeste beursgenoteerde bedrijven het tot voor kort deden: één bedrag voor een team van bestuurders, inclusief afvloeiingskosten en wat al niet meer. Beursgenoteerde bedrijven moeten inmiddels bij wet voor elke bestuurder apart de bezoldiging weergeven.

Er is wel een lichte neiging tot meer openheid, zo blijkt bij een rondgang langs de topbestuurders in de collectieve sector die in het Intermediair-onderzoek worden genoemd. Geconfronteerd met de cijfers, willen de meeste instellingen wel kwijt hoe de cijfers werkelijk zijn. Dan blijkt dat bijvoorbeeld de collega van Van Luick in Amsterdam, collegevoorzitter Noorda van de grotere UvA, minder verdient.

In de zorgsector is ook een topschaal, maar van toeslagen daar bovenop zoals universiteiten die wel eens verstrekken, is in de zorg geen sprake, aldus een woorvoerder van de NVZD, brancheorganisatie voor directeuren in de zorg.

Drie jaar geleden stelde adviesbureau Hay een adviesrichtlijn op voor salarissen in niet-academische ziekenhuizen, bejaardenhuizen, verpleeghuizen, en gehandicapteninstellingen. ,,De salarissen lopen uiteen van 57786 euro voor een directeur van bijvoorbeeld een kleine verpleeginrichting, tot 193363 voor een directeur van een groot ziekenhuis. Bij de universiteitsziekenhuizen zijn ze veel hoger, maar dat zijn ook grotere, ingewikkelder organisaties en wetenschappelijk actief.''

Boven aan het Intermediair-rijtje over zorginstellingen staat Ludo Janssen van zorginstelling Orbis in Maastricht. Janssen doet jaarlijks ook de cao-onderhandelingen voor de ziekenhuiswerkgevers. ,,Klopt niets van'', lacht Janssen om de vermelde 250000 euro. ,,Wij houden ons keurig aan de richtlijn van de NVDZ. Ik zit iets onder het maximum.'' Janssen vindt dat het tijd wordt dat alles 'maar eens open wordt'.

Rob Scheerder, voorzitter van het College Tarieven Gezondheidszorg, maakt zich boos over het weer eens aangetoonde tekort aan openheid. ,,Een paar jaar geleden heeft de commissie-Meurs minister Borst van volksgezondheid al geadviseerd tot openheid te komen. ,,Bovendien blijkt dat de verschillen in beloning groot zijn. 240000 euro voor een directeur van een ziekenhuis vind ik wel erg veel. Vergeet niet dat het ondernemersrisico vrijwel nul is, dat de afvloeiingen goed geregeld zijn en dat er bij conflicten riante regelingen worden getroffen. De Raden van Toezicht moeten zich hard gaan opstellen bij de onderhandelingen over het salaris van de directeur: niets toeslagen, dan nemen we wel een ander.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden