Overheid helpt succesvolle markt voor groene stroom om zeep

Het nieuwe kabinet wil 500 miljoen bezuinigen op groene fiscale regelingen zoals de belastingaftrek voor milieuvriendelijke investeringen en de vrijstelling van ecotaks op groene stroom. De partijen verdedigen deze drastische maatregel door te hameren op de overmaat aan stimulering die nu plaats zou vinden. Zo wordt een bezuiniging omgetoverd tot een soort doelmatigheidsoperatie.

Laat er geen misverstand over bestaan. Er wordt inderdaad misbruik gemaakt van subsidies en dat zou bestreden moeten worden. Zo is becijferd dat de Energie Investeringsaftrek, een regeling waarbij ondernemers milieuvriendelijke investeringen mogen aftrekken van de belasting, in een aantal gevallen wordt gebruikt voor investeringen die toch al rendabel waren. Bij elkaar gaat dit om naar schatting 100 miljoen euro per jaar. Door de lijst met investeringen die voor de regeling in aanmerking komen, op te schonen kunnen de bedrijven die meeliften op de subsidiegolf uitgesloten worden van deelname.

Ook in de stimulering van groene stroom treedt dit zogenaamde freerider-gedrag op. Vooral goedkope vormen van groene stroom, zoals biomassa, profiteren overmatig van het forse belastingvoordeel. Het effect is dat groene stroom in Nederland voor een steeds groter deel bestaat uit dubieuze vormen van biomassa (vervuild hout, diermeel) die ook nog eens voor een groot deel uit het buitenland komt. Ook hier moet een eind aan komen. Door het certificatensysteem dat inzichtelijk maakt wat voor groene stroom er in Nederland wordt verhandeld is helder uit te rekenen dat deze 'minder gewenste' groene stroom een belastingvoordeel van maximaal 150 miljoen opstrijkt. Door datzelfde certificatensysteem is het niet ingewikkeld om hier een eind aan te maken.

Bij elkaar kan de subsidie dus doelmatiger worden gemaakt terwijl een bezuiniging wordt opgestreken van ongeveer 250 miljoen euro. Dat is wel wat anders dan de 500 miljoen die het kabinet uit zijn mouw schudt.

Waar het kabinet het heeft over een 'versobering' is sprake van een platte bezuiniging op de stimulering van groene energie. De gevolgen laten zich raden. De prijzen voor groene stroom zullen drastisch worden verhoogd en de succesvolle markt voor groene stroom die nu al een miljoen huishoudens omvat, zal onder zware druk komen te staan. Maar het meest zorgwekkende is dat investeerders in duurzame energiebronnen zoals windmolens en zonnepanelen hun plannen in de ijskast zullen zetten. Geldschieters zijn gebrand op investeringszekerheid. De overheid toont zich met deze maatregelen een zeer onbetrouwbare partner als het gaat om stimulering van duurzame energie.

Daarmee verdwijnen de doelstellingen van Nederland op het gebied van duurzame energie en klimaatverandering definitief uit het zicht. Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en het ECN (Energieonderzoek Centrum Nederland) toonden vorig jaar al aan dat het wegvallen van een gedeelte van het stimuleringsbeleid zal leiden tot een volledige stagnatie van de veelbelovende plannen voor windenergie op zee. Op pagina 20 ronkt het strategisch akkoord nog over 'inzet op alternatieve, duurzame energiebronnen zoals windmolenparken'. Je kunt je afvragen of het kabinet zelf doorheeft wat de gevolgen van zijn beleid kunnen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden