Overheid gedagvaard voor 'laks' klimaatbeleid

Een energiecentrale op de Maasvlakte. Beeld ANP

De rechter moet het kabinet dwingen tot effectief klimaatbeleid. Organisatie voor duurzaamheid Urgenda wil dat de rechtbank de Nederlandse staat beveelt de uitstoot van broeikasgassen in Nederland in zeven jaar met 40 procent te verlagen.

Volgens Urgenda is de rijksoverheid nalatig: Nederland brengt zijn inwoners in gevaar door het ontbreken van een doeltreffend klimaatbeleid. Dat ook andere landen weinig ondernemen tegen de gevolgen van klimaatverandering, doet niet af aan de zelfstandige plicht van Nederland om burgers te beschermen tegen de grote risico's door de opwarming van de aarde, zegt de Maastrichtse advocaat Roger Cox.

Cox vraagt namens Urgenda de rechter om Nederland tot ingrijpen te dwingen. De staat moet afspraken uitvoeren die al jaren vastliggen in protocollen, volgend op het Klimaatverdrag van de Verenigde Naties, vindt Urgenda. Nederland tekende dat VN-verdrag.

De organisatie vraagt de rechter de staat te bevelen binnen een half jaar na het vonnis 'een realistisch en serieus programma van maatregelen' aan het parlement voor te leggen.

Verder moet de rijksoverheid worden verplicht de burger te informeren over de kennis en de inzichten over de gevolgen van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Volgens directeur Marjan Minnesma van Urgenda heeft de Nederlandse overheid tot dusver stelselmatig verzuimd de burger voor te lichten over de klimaatrisico's.

Vandaag maakt Urgenda tijdens de milieuconferentie Springtij op Terschelling de meer dan honderd pagina's tellende dagvaarding openbaar. In het document wordt gedetailleerd beschreven op welke punten het klimaatbeleid van Nederland volgens Urgenda faalt.

Het komt niet vaak voor dat een rijksoverheid in eigen land voor de rechter wordt gedaagd voor haar rol in een mondiaal milieuprobleem. In andere landen, waaronder België, volgen juristen en milieuorganisaties de zaak van Urgenda nauwlettend. Ook elders hebben milieugroepen plannen klimaatbeleid via de rechter af te dwingen.

De organisatie verwijt Nederland ook dat het mensenrechten schendt (het recht op leven, het recht op gezondheid) door geen effectieve klimaatmaatregelen te nemen. Om de eis kracht bij te zetten wil de Urgenda mede-eisers mobiliseren. "Deze rechtszaak gaat over ons en onze nalatenschap aan onze kinderen", aldus de dagvaarding.

Rechtszaken om overheidsbeleid te verscherpen, hebben doorgaans niet veel kans van slagen. Rechters zijn geneigd de staat een ruime beleidsvrijheid te gunnen. In de klimaatzaak van Urgenda kán dit anders liggen. Advocaat-generaal J. Spier, belangrijk adviseur van de Hoge Raad, schreef in 2007 dat overheden aansprakelijk kunnen zijn wegens nalatigheid bij gevaarlijke klimaatverandering: "Het staat ons niet vrij ontelbaar veel miljoenen toekomstige wereldburgers bloot te stellen aan deze ellende." Urgenda: "Er zijn situaties waarin de rechter de regering moet corrigeren, omdat die de grenzen van haar beleidsvrijheid overschrijdt. Dat is hier het geval."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden