Overdonderend theatraal essay

Theater

MEDEA.MATRIX

Susanne Kennedy / Ruhrtriënale

****

Het verbaast eigenlijk dat Susanne Kennedy 'Medea' niet eerder onder handen nam. In haar eigenzinnige regiestijl liet ze de afgelopen jaren meerdere malen knap zien hoe vrouwbeelden (mannelijke) sociale constructies zijn. Geen universele waarheden.

Als Euripides' tragedie 'Medea' ergens over gaat, dan is het over een vrouw die weigert zich neer te leggen bij de ondergeschikte rol die haar is toebedeeld. Als haar man haar verlaat, doodt ze als ultieme wraak hun kinderen.

In een oude fabriekshal in Duisburg creëerde Kennedy in opdracht van het Duitse festival Ruhrtriennale (waar de Nederlander Johan Simons de scepter zwaait) de bijzondere theatrale installatie 'MEDEA.MATRIX'. Daarin onderzoekt ze de consequenties van de weigering van Medea om haar rol te spelen. Kennedy zet het theater als kunstvorm uitermate radicaal en eigenzinnig in. Haar Medea-bewerking is geen voorstelling in de traditionele zin, maar een theatraal essay, waarbij tekstfragmenten, spel, video en geluid een gelaagde collage vormen.

Voor een groot aantal schermen staat een vrouw in ondergoed. Ze kijkt naar het publiek, ze spreekt, maar toneelspelen doet ze niet. Via tekstfragmenten en videobeelden worden mogelijke vrouwbeelden aangedragen, maar dat blijven projecties die ze weigert over te nemen. De manshoge witte pop naast haar verandert via videoprojectie wel steeds van gestalte, zoals die van een vruchtbaarheidsbeeldje of een Griekse godin. Onder die mogelijke rollen - gat dat gevuld moet worden, veroorzaakster van de erfzonde, oermoeder - ligt echter een onveranderlijke constante: het vrouwelijke lichaam dat het vermogen heeft te baren. Door de toeschouwer via tekst en beeld te bombarderen met al die verschillende mogelijkheden en met verwijzingen naar zwangerschappen en gynaecologische aandoeningen maakt Kennedy duidelijk dat dat uiteindelijk is wat er van de vrouw overblijft als ze van haar identiteit wordt beroofd, of haar opgedrongen identiteit aflegt: haar baarmoeder. Door die via de moord op haar kinderen te vernietigen, vernietigt Medea haar unieke kern die een man haar niet kan opdringen, is de beangstigende gedachte die Kennedy in Euripides' stuk blootlegt.

Het is complexe theaterkost die Kennedy de toeschouwer voorschotelt die enige filosofische voorkennis vereist en daarmee niet voor iedereen geschikt is. Maar ze doet dat wel in een overdonderende visuele vorm die vooral ook een onderzoek is naar een nieuwe theatertaal die filosofisch essay, toneelrepertoire en beeldende kunst op spannende wijze combineert. En die bovendien een boeiende nieuwe stap is in haar uitdijende theatrale onderzoek naar vrouwelijke representatie.

Te zien op de Ruhrtriennale tot en met 24 september. Ruhrtriennale.de

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden