Overdaad schaadt, ook bij Sokolov

Klassiek

Grigori Sokolov ***

De monumentaalste en moeilijkste van alle werken van Beethoven is zijn 'Grosse Sonate für das Hammerklavier', opus 106. Slechts weinig pianisten durven en kunnen deze kluif aan. De Rus Grigori Sokolov is een van de grootste pianisten van zijn generatie. Dat de Hammerklaviersonate hem op het lijf geschreven lijkt te zijn, is dan ook nauwelijks een verrassing.

Zondag gaf hij in het Amsterdamse Concertgebouw een enerverende uitvoering van dit werk, groots, krachtig en kleurrijk in de hoekdelen en met verstilling en diepgang in het Adagio Sostenuto. Vooral de briljante manier waarop Sokolov de complexe fuga vormgaf, dwong bewondering af. Het publiek van de Amsterdamse Serie Meesterpianisten volgde bijna ademloos (en dus ook zonder hoesten!) dit brok pianomuziek van vijftig minuten. De 63-jarige Sokolov bleek technisch ver boven dit werk te staan en er muzikaal veel in te vertellen te hebben. Soms was zijn pianoklank wat aan de ruwe kant (de opening had wat meer profiel mogen hebben), maar ook Beethoven zelf stond bekend om zijn stevige aanpak. Wat dat betreft, was deze uitvoering stilistisch raak.

Het publiek reageerde uitzinnig en liet de pianist pas na zes toegiften naar zijn kleedkamer vertrekken. Het was inmiddels half twaalf, dus vijf kwartier later dan het gebruikelijke tijdstip waarop recitals eindigen. Die toegiften hadden weinig met Beethoven van doen: het waren barokstukjes van Rameau, die Sokolov snel en luid speelde op een wijze die ver afstaat van de wereld van de Franse klavecinisten. Na de sublieme Beethoven-vertolking gold hier het gezegde: overdaad schaadt.

Dat het programma zo extreem lang duurde, lag niet alleen aan de toegiften en de lengte van de Beethoven-sonate: voor de pauze had Sokolov heel lang gedaan over een reeks nogal traag gespeelde werken van Schubert. Diens Impromptu's opus 90 klonken overigens ook al in het voorlaatste recital in deze serie, wat niet de schoonheidsprijs in het programmeren verdient. Tevens speelde Sokolov Schuberts Drei Klavierstücke, op. posth. Zijn Schubert-spel begon veelbelovend, met een plastische melodievorming, grote expressie en zuiver pedaalgebruik. Sokolov gaf de muziek veel dramatiek en adem, maar ging daarbij volledig voorbij aan de intimiteit en klassieke elegantie van de Weense componist. Vooral het eerste Klavierstück speelde hij met een kracht als ware het een opmaat voor de Hammerklaviersonate. In de climaxen werd zijn toon vaak schel en klonken er soms schampschoten. Op zich was zijn interpretatie homogeen, uit één stuk, maar het was meer Sokolov dan Schubert.

Christo Lelie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden