Overblijfselen van een ellendig huwelijk

Mata Hari | Weer worden spullen geveild van Mata Hari, de spionageverdachte die honderd jaar geleden werd gefusilleerd.

Honderd jaar na haar gewelddadige dood is de belangstelling voor Mata Hari, de in Leeuwarden geboren Margaretha Zelle, nog niet geluwd. Eind deze maand komen spullen van haar en haar ex-echtgenoot Rudolph MacLeod onder de hamer bij Veilinggebouw De Zwaan.


De brieven, foto's en voorwerpen van de vrouw die in 1917 door het Franse leger werd gefusilleerd wegens vermeende spionage voor de Duitsers, zijn afkomstig van een kleinkind van MacLeod. Rudolph MacLeod was een Knil-militair met wie Mata Hari op 19-jarige leeftijd trouwde. Margaretha had gereageerd op een advertentie waarin de 39-jarige militair zocht naar een 'meisje met lief karakter'.


Een paar maanden later waren ze getrouwd en vertrokken zij naar voormalig Nederlands-Indië. Heel gelukkig was hun huwelijk niet. Kort na terugkomst in Nederland in 1902 werd de scheiding uitgesproken. Na de dood van Mata Hari heeft MacLeod zich nooit publiekelijk uitgelaten over haar leven in Parijs, waar zij succes had met haar stripteaseachtige sluierdans. De aanhangers van de Friese vrouw daarentegen, schilderden hem af als een brute, drankzuchtige koloniaal die zijn vrouw sloeg en haar leven tot een hel maakte.


In dat licht is de ongedateerde brief van haar die straks ter veiling gaat, opmerkelijk. Margaretha klaagde daarin dat zij zat opgescheept met een kind, dochter Non, dat waterpokken had. "Had je haar maar met mij naar Holland laten gaan, maar je wilt mij sarren en je ziet wat je straf is." Zij bleek het sowieso niet zo naar haar zin te hebben. "Een prettig feesten voor mij, iedereen danst en krijgt nieuwe kleren en ik zit met een kind met pokken in 't hospitaal."


Later, kort voor haar arrestatie in 1917, gaf zij aan de Duitse militair Justin Herre een broche in bewaring die hij aan haar dochter Non moest geven. Uiteindelijk gaf Herre dat sieraad pas in 1923 aan MacLeod, maar Non was toen al overleden aan een hersenbloeding. Zeker is dat MacLeod met weinig affectie aan zijn ex-vrouw terugdacht. Op de achterkant van de te veilen ansichtkaarten met daarop Mata Hari, schreef hij slechts: 'gefusilleerd 15 oktober 1917'.


Het duurste object is waarschijnlijk een portret in pastel van de hand van de Franse schilder Henri Rudaux. In 2016 bracht een andere Mata Hari-veiling 17 duizend euro op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden