Reportage

Overal verkeer, en daartussen zoekt de voetganger zijn weg

Nederland, Amsterdam , 25 september 2018. Het Nationaal voetgangerscongres over de gelukkige voetganger. Op de foto: Gelukkige voetganger Erna Bruystens passeert de Onbekende gracht op weg naar haar woning aan de Nieuwe Achtergracht. Foto: Jean-Pierre Jans Beeld Jean-Pierre Jans

In de drukte van de stad delft de voetganger vaak het onderspit. Toch zijn ze er, gelukkige voetgangers. In Amsterdam werd een congres aan hen gewijd.

Vraag zomaar een wandelaar of het veilig is voor voetgangers in Amsterdam en je hoort: niet altijd. Terwijl Erna Bruystens (56) dat zegt, vindt er even verderop bijna een ongeluk plaats, als een meisje op een fiets tussen auto’s door manoeuvreert en een voetganger moet ontwijken. “Kijk”, zegt ze hoofdschuddend, “dit zie je elke dag gebeuren”.

En dat is waar het Nationaal Voetgangerscongres, gisteren in Amsterdam, om draait. Het aandachtspunt: de ‘gelukkige voetganger’. Maar bestaat die nog wel in de drukke stad of is het een exoot in de jungle van Amsterdam?

Een exoot? Zo erg is het nog niet, zegt Bruystens. Ze woont al haar hele leven rond de Nieuwe Achtergracht in Amsterdam. Een wandelfanaat noemt ze zichzelf niet, maar een echte Amsterdamse voetganger is zij wel. “Al is het tegenwoordig niet altijd even veilig”, vertelt ze . “Zeker die jongeren zitten zó in hun eigen wereld. En vooral fietsers en voetgangers zitten elkaar in de weg.”

Die gracht waar Bruystens woont, is ook de plek waar het voetgangerscongres werd gehouden. Middenin de stad - maar of de deelnemers er wandelend naartoe zijn gekomen? Enkelen hebben de metro genomen, maar er zijn er ook die toegeven gewoon de auto te hebben gepakt.

Inzichten ontwikkelen

Wandelen is gezond, zowel voor de fysieke als de cognitieve toestand, houdt wetenschapsjournalist Mark Mieras de deelnemers aan het congres voor. “Creativiteit wordt gestimuleerd door wandelen. Veel inzichten ontstaan gedachteloos en tijdens het wandelen ontwikkel je dat.”

Maar is de lopen door de stad behalve gezond ook veilig? De deelnemers nemen de proef op de som en gaan ‘op safari’. En de opmerkingen van willekeurige voorbijgangers geven inderdaad de indruk: het is soms een jungle.

“Ik rijd met mijn fiets soms tussen mensen door”, zegt student aan de Nederlandse Filmacademie Coen Bruins (22). “Maar dat komt omdat het zó druk is in Amsterdam. Ik weet wat ik doe, maar ik zie het probleem.” Elena Popova (18) is het daarmee eens. “Maar het is soms best onveilig. Je moet hier voorrang nemen, anders wordt je niet gezien.”

Bruystens noemt het verkeer in Amsterdam een ‘zooitje’. “Veel mensen denken aan zichzelf. Zo gaat dat gewoon. En dan heb je nog die angstige toeristen: die krijgen geen goed voorbeeld, dus die doen maar wat.” Of er iets aan gedaan kan worden? “Het is vooral mentaliteit”, zegt Bruystens, “dus eerst moeten we dat maar eens aanpassen!”

Dat klopt volgens buurtgenoot Gert Jan Louwe (62) wel: “Kijk naar India. Daar is het ook hartstikke druk, maar het gaat er wel goed, iedereen laat elkaar netjes voorgaan.” Louwe zelf is regelmatig met een glimlach, een krantje onder zijn arm en zijn hoofd in de zon langs de grachten te vinden. “Al wandelend denk ik vaak: wat heb ik een geluk om hier te wonen.”

Wandelend op safari

Het Nationaal Voetgangerscongres vond dit jaar plaats in hartje Amsterdam. Vakprofessionals en vertegenwoordigers van gemeenten die de voetganger hoog in het vaandel hebben staan, kwamen bij elkaar om de veiligheid van voetgangers te bespreken en het wandelplezier te verhogen. Zo werd er gekeken naar auto’s en hun betekenis voor voetgangers, en de strijd om ruimte tussen voetgangers en fietsers. Ook werd besproken hoe binnensteden aantrekkelijker gemaakt kunnen worden, zodat werknemers in de pauze buiten een wandeling maken in plaats van binnen koffie drinken.

Sommige mensen gingen op ware ‘safari’ door de straten van Amsterdam om de creativiteit te bevorderen en over oplossingen en ideeën te praten, en anderen konden workshops bijwonen die zich richtten op alle aspecten van het wandelen in een stad.

Lees ook:

Geef de voetganger de ruimte

De laatste jaren stijgt het aantal verkeersslachtoffers, vooral onder fietsers en voetgangers. Vooral die laatste hebben veel meer ruimte nodig dan ze krijgen, betoogt adviseur in ruimtegebruik Derk van der Laan.

Het verkeer weer veiliger maken? Het kan

Nederland telt weer meer verkeersdoden. Een teken aan de wand, maar oplossingen zijn voorhanden, zegt Peter van der Knaap, directeur-bestuurder van SWOV, het nationale instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden