Overal lege plekken in Beiroet

BEIROET - Het peloton Syrische soldaten dat elke maandagochtend om zeven uur, in sportkleding -Kalasjnikov over de rug- langs de strandboulevard in West-Beiroet jogde op weg naar de wekelijkse voetbalwedstrijd, is er niet meer. De soldaten die hun tentjes hadden opgeslagen achter de basketballclub zijn ook weg.

De controlepost bij de supermarkt is onbemand. En het gebouw naast de drogist waar jarenlang Syrische soldaten woonden is leeg. Zelfs het acht verdieping tellende hoofdkwartier van de Moegabarat -de Syrische inlichtingendienst- midden in het centrum, is verlaten.

De Syrische soldaten zijn verdwenen uit het straatbeeld van Beiroet, tot grote opluchting van de Libanezen. De terugtrekking van Syrische troepen uit Beiroet en omgeving gebeurde zonder enige fanfare. Hoewel de operatie donderdag al was begonnen, moesten de meeste Libanezen het uit de krant vernemen. Gisteren was het vertrek pas echt duidelijk.

De vele tientallen gebouwen en oude panden die ze in de stad bezetten, stonden leeg. Voor het eerst mochten auto's weer voor de deur parkeren. De Syrische basis vlak voor het paleis van de Libanese president -voor velen een doorn in het oog omdat de Libanese soevereiniteit wel erg werd getart door dit vertoon- is snel ingenomen door Libanese troepen.

Een vrouw die in 1986 haar hele, prachtige flatgebouw in één van Beiroets drukste wijken aan zee zag worden ingenomen door een Syrische majoor en zijn troepen, slaakt een zucht van verlichting. ,,Eerst nam de majoor een leegstaand appartement in. De buurman, een professor aan de Amerikaanse universiteit, vond het veiliger om toen ergens anders te gaan wonen. Toen nam de majoor dat ook in. En dat ging zo door tot aan het einde van het jaar alle acht flats bezet waren.''

Het enige wat nog staat, zijn de muren. De lift is verdwenen. De eigenaresse haalt haar schouders op. ,,Wat kon je ervan zeggen? Iedereen was verschrikkelijk bang voor de Syriërs.''

De lampen zijn verdwenen, de regenpijpen, de deuren en het sanitair. Het kan haar niks schelen. ,,Ze zijn weg, hier heb ik vijftien jaar op gewacht. Nu kan ik de zaak opknappen en huurders zoeken. Dit is eersteklas vastgoed.''

De Noorse ambassade ernaast is ook blij. ,,Niet dat we veel last van ze hadden, maar het was wel dreigend voor onze bezoekers, van die gewapende mannen met lange bajonetten voor de deur'', aldus een medewerker.

De Syriërs, die in 1976 aanvankelijk binnenkwamen om de christelijke milities te bescherming tegen aanvallen van Palestijnse en moslimmilities, raakten uiteindelijk slaags met de christenen. Het is vooral het christelijk deel van de Libanezen dat de afgelopen jaren steeds openlijker kritiek uitte op de Syrische aanwezigheid. Het verzet onder Libanezen tegen de Syrische invloed op de lokale politiek werd ook steeds groter.

Sinds de dood van de Syrische president Hafez Assad lijkt de persvrijheid vergroot, en de laatste maanden was er een levendige discussie over de Syrische aanwezigheid en wanneer -niet óf- ze moesten opstappen. De regering trachtte de zaak te sussen door te beweren dat een Syrische aanwezigheid erg belangrijk is voor de politieke balans in het land. Niemand die dat geloofde.

Van een echte terugtrekking is nog geen sprake. Het is meer een hergroepering. De meeste van de 35000 Syrische soldaten blijven op Libanees grondgebied. Ze zijn nu enkel uit Beiroet en omgeving weg, iets wat ze volgens het zogeheten Taif-akkoord al in 1992 hadden moeten doen. Dat kwam er steeds niet van: eerst rommelde het nog te veel in Beiroet, toen was niet duidelijk of iedereen het politieke spel wel wilde meespelen volgens Syrische regels, vervolgens waren de Israëliërs moeilijk en toen begonnen de voornamelijk christelijke partijen de Syrische aanwezigheid in Libanon openlijk te bekritiseren.

De plannen om terug te trekken zijn van tevoren niet bekendgemaakt, en kwamen als een verrassing.

Overigens blijven er nog genoeg Syriërs over in het Libanese straatbeeld. Alle vuilnismannen, schoonmakers, bouwvakkers en ambulante straatverkopers komen uit Syrië. Exacte cijfers over het aantal gastarbeiders zijn er niet, maar in Damascus wordt gesproken over een miljoen Syriërs die hun brood verdienen in Libanon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden