Over zorg nadenken onder een palmboom

Bestuur Nederlandse Zorgautoriteit stapt op om dure dienstreizen

Een toezichthouder die zorginstellingen de maat neemt over gesjoemel met declaraties, struikelt zelf over dure dienstreizen op kosten van derden. En het is niet voor het eerst dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in opspraak komt. Gisteren stapte het tweekoppige bestuur op.

Wat doet de NZa?

De NZa werd in 2006 opgericht, het jaar waarin de nieuwe basisverzekering in werking trad. De NZa moet waken over de marktverhoudingen in de zorgsector, door regels op te stellen, toezicht te houden en boetes op te leggen. Denk aan tandartsen die onwaarschijnlijke aantallen vullingen opvoeren, of ziekenhuizen die wat al te royaal declareren: het Utrechtse Sint Antonius Ziekenhuis kreeg daarvoor dit jaar een boete van 2,5 miljoen euro opgelegd door de NZa. Onlangs lag een aantal ziekenhuizen dwars bij het publiceren van sterftecijfers; in zo'n geval komt de NZa in actie.

Waarover gaat de recente ophef?

Over de dienstreizen van topman Theo Langejan, die dit weekeinde uitvoerig werden beschreven in NRC Handelsblad. Een groot deel van de dienstreizen die Langejan de afgelopen vier jaar maakte, werden betaald door bedrijven als consultant PwC en medicijnfabrikant Pfizer. Bedrijven die zelf opdrachten aannemen van de NZa, of financiële belangen hebben bij bepaalde beslissingen van de toezichthouder. De NZa laat bedrijven de rekening betalen als Langejan tijdens zo'n reis optreedt als spreker. Maar dat beleid blijkt lastig uit te leggen. Ook al omdat wordt gerept van suites, palm- en pijnbomen, waaronder het vast genoeglijk nadenken is over de betaalbaarheid van de zorg. SP en GroenLinks wilden Langejan dit weekeinde al op non-actief, PvdA en CDA noemden het besluit van de NZa-top gisteren 'verstandig'.

Er liep toch al een onderzoek naar de NZa?

Klopt. Dat is ingesteld na de zelfmoord van een NZa-medewerker die een dik dossier naliet over zijn werkgever. Deze senior-beleidsmedewerker signaleerde allerlei misstanden op het gebied van privacy. Zo zou de NZa losjes omgaan met vertrouwelijke patiëntgegevens en andere gevoelige informatie.

Uit het 600 pagina's tellende dossier - een bezwaarschrift van deze klokkenluider tegen een negatieve beoordeling - kwam verder de informatie dat de NZa-top informatie over de slechte financiële situatie van sommige ziekenhuizen zou hebben weggepoetst uit een rapport, en daarmee de minister verkeerd had voorgelicht.

Ook minister Schippers zelf kwam in de berichtgeving voorbij: zij zou druk op de 'onafhankelijke' NZa hebben uitgeoefend om het Oogziekenhuis Rotterdam meer geld te geven.

Wat gaat nu gebeuren?

Beide NZa-bestuurders, die overigens afstand nemen van de recente berichtgeving, blijven voorlopig werken voor de overheid. Langejan voor maximaal een jaar, Homan tot 1 oktober, het einde van zijn benoemingstermijn. Ze houden hun salaris maar zonder toelagen. Intussen gaat een externe accountant snel kijken naar de recente kwestie van de reiskosten.

Dat staat los van het lopende interne onderzoek van de commissie-Borstlap, die onderzoek doet naar de werksfeer, de ICT-veiligheid en de vertrouwelijkheid van dossiers bij de NZa.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden