Over Playmobilpoppetjes en ander speelgoed dat echt niet meer kan

null Beeld Playmobil
Beeld Playmobil

Of het nou Barbie is die niet zonder Ken kan, of een Playmobilpoppetje dat door zijn slavenhalsband 'racistisch' is: van speelgoedfabrikanten wordt grenzeloze politieke correctheid verwacht. Vier speelgoedjes en welke gevoelige snaren die raken.

1. Het 'Playmobilslaafje'
Ida Lockett, een moeder uit Californië, ontdekte deze week een 'Playmobilslaafje' op het piratenschip dat haar vijfjarige zoontje cadeau kreeg van een tante. Het poppetje had niet alleen een gescheurde broek en blote voeten, zoon Lockett kon ook een slavenketting om zijn nek klikken. Moeder vond dat niet kunnen en beschuldigde Playmobil van racisme.

In een reactie liet Playmobil The Washington Post weten geen 'racistische bedoelingen' te hebben met het speeltje, maar het te zien als een piraat met een slavernijverleden, in de historische context van de 17e eeuw. Over de ketting repte de speelgoedketen niet.

Het slavernijleden is nog steeds gevoelig onderwerp in het publieke debat. Het lijkt erop dat beelden uit het verleden in het heden niet meer verdragen worden. Zoals ook de Gouden Koets, waarover de laatste jaren discussie is vanwege een schildering op het zijpaneel die aan het koloniale verleden herinnert.

Daarbij is het op social media makkelijk om in de slachtofferrol te kruipen en daarmeel mensen achter je te krijgen. Zoals Ida Lockett deed door een foto te plaatsen van haar huilende zoontje met het Playmobilpoppetje in zijn hand. Door deze foto kwam ze op lokale televisi en reageerde Playmobil omdat kranten haar verhaal oppakten.

2. De onzelfstandige Barbie
Vorig jaar kwam een boek over Barbie (jawel, met bril) als computerdeskundige uit. Als Barbie in het boek wordt gevraagd naar ideeën over de uitvoering van haar ontwerp voor een game, zegt ze: "Ik zal de hulp van Steven en Brian nodig hebben om er een echte game van te maken!"

De schrijfster van het boek werd beschuldigd van seksisme - een beschuldiging die de blonde Barbie met haar roze jurken inmiddels niet meer vreemd is. Kan Barbie niet eens zélf een game ontwerpen?, vroegen critici zich af. Heeft ze daar werkelijk mannen voor nodig? Fabrikant Mattel besloot door de kritiek het boek niet meer digitaal te leveren.

Seksisme in speelgoed is een terugkerende discussie. Zo glipt er in de gids van Bart Smit ook nog weleens een roze stofzuigertje doorheen. In Zweden brengt speelgoedketen TOP-TOY, de grootste van het land, al enkele jaren een sekseneutrale catalogus uit. Daarin spelen meisjes met auto's en jongens met poppen. "Speelgoed is niet iets voor meisjes of voor jongens, het is voor kinderen," stelde de keten.

Over seksisme gesproken: omdat Lego veel kritiek kreeg op al die mannelijke politiemannen, piraten en brandweermannen in haar bouwdozen, besloot de speelgoedleverancier in 2011 haar zogenoemde 'girl problem' op te lossen door een lijn voor meisjes te openen: 'Lego Friends'. Deze productlijn met cruises, boomhutten en strandpaviljoenen werd een groot succes. De fabrieken konden de eerste jaren de vraag niet aan.

null Beeld Flickr
Beeld Flickr

3. De pikzwarte Piet
Na een stroom van beschuldigen van racisme besloot speeldgoedfabrikant Fisher-Price vorig jaar een pikzwarte Piet uit de verkoop te halen. Het figuurtje maakte deel uit van de speelgoedserie Little People. "De figuurtjes zijn speciaal ontworpen voor de Benelux en zorgen voor veel Decemberplezier", luidde de beschrijving op webshop Bol.com.

De discussie rond Zwarte Piet heeft veel speelgoed in de prullenbak doen verdwijnen. Verkleedkleren, snoep, versieringen. Playmobil verkoopt in Nederland nog wel drie setjes Zwarte Pieten, incusief een huid als roet en gouden oorringen.

4. Het plastic varkentje
Een Britse moeder kocht in 2010 een boerderijset voor haar dochter en kwam erachter dat het varken ontbrak. Ze stuurde een e-mail naar de fabrikant. Die bleek het varkentje uit de handel gehaald te hebben omdat zij vreesde met het plastic dier joodse en islamitische ouders te beledigen. In beide geloven wordt het varken gezien als een onrein dier.

In Groot-Britannië werd geschokt gereageerd op het besluit de van speelgoedfabrikant. Een moslim-moeder zei helemaal geen problemen te hebben met varkens van plastic. "Als je niet wil dat je kind speelt met een varkentje, dan gooi je het speeltje gewoon weg." De varkentjes keerden snel weer terug op de plastic boerderijen.

De speelgoedketen had preventief de varkens geruimd - wellicht uit angst de volgende 'speelgoedrel' te worden. Wat, ironisch genoeg, alsnog gebeurde.

null Beeld Wikimedia Commons
Beeld Wikimedia Commons
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden