Derk Statema, met zijn 2 dochters (1 en 3 jaar) in de bakfiets, op weg naar de crèche. Beeld Phil Nijhuis

Achtergrond Vaderdag

Over papadagen en poepluiers

Dit weekend vieren we de vaders. Die zijn allang niet meer de mannen die op zondag het vlees snijden, maar nog altijd zorgen de moeders meer. 

Zondagochtend ligt er bij menig vader een zelfgeknutseld meesterwerkje tussen de kleverige croissantjes. Ontbijt op bed, kinderen in pyjama, koffie op het hoofdkussen; het is weer Vaderdag. In Nederland zijn vaders al lang niet meer de mannen die op zondag het vlees komen snijden, maar nog altijd geldt in grote lijnen: papa past op, en mama heeft geen ‘mamadag’.

In geen enkel land ter wereld zorgen vaders en moeders in gelijke mate, blijkt uit de State of the World’s Fathers, een wereldwijd onderzoek naar wat het betekent om vader te zijn. Omdat wetgeving dat tegenwerkt, omdat sociale normen voorschrijven dat vrouwen bij de kinderen zijn, of simpelweg vanwege de macht de gewoonte.

Overal ter wereld neemt een minderheid van de vaders het verlof op waar ze recht op hebben, aangenomen dat ze recht hebben op vrije dagen. Ook in Nederland, meldde Trouw gisteren. Een meerderheid vindt dat eerder een taak voor de vrouw. Van haar wordt wel verwacht dat ze al haar verlof opneemt om bij haar kind te zijn. Het traditionele rolpatroon blijkt overal ter wereld sterk verankerd: mannen moeten voor het geld zorgen, vrouwen voor de schone luiers.

Onzin, zegt MenCare; een wereldwijde coalitie van onder meer Oxfam, Save the Children en Plan Internationaal. Vaders mogen meer zorgen. Dat blijkt niet alleen goed voor de kinderen, maar ook voor de mannen zelf. Zij worden er blijer van, gezonder en meer ontspannen.

Dus vragen we mannen uit verschillende landen: wat betekent het voor u om vader te zijn?

‘Fiftyfifty hoeft niet per se. Je moet als ouders doen wat past’

Derk Statema (34)
Den Haag, Nederland
Twee dochters (3 en 1)

“Het vaderschap betekent veel voor me. Ik ben een toegewijde vader, ik vind het belangrijk dat werk en privé in balans is. Recent ben ik van een reistijd van 5 minuten naar mijn werk, gegaan naar een reistijd van een uur. Dat is wel even pittig, want mijn vrouw moet vroeg weg om op tijd op haar werk te zijn. Dat is puzzelen maar ik probeer in ieder geval de kinderen naar de opvang te brengen of ze op te halen. 

Mijn vrouw werkt drie dagen in de week, ik vijf dagen. De kinderen gaan twee dagen naar de opvang, de opa's en oma's passen een dag op. Een vrij traditioneel model in Nederland, inderdaad. Dat is puur uit financieel oogpunt. Mijn vrouw werkt in het basisonderwijs, ik ben bezig met een internationaal programma om ondernemer te worden. Als het zou kunnen, zou ik vier dagen willen werken. Maar dat is nu niet haalbaar. 

Ik heb geen ouderschapsverlof opgenomen. Ik had het graag gewild maar we hadden net een huis gekocht, dat kon financieel niet. Dat heeft niets te maken met het idee dat mannen niet zouden kunnen zorgen, of dat er sociale druk zou zijn om als man geen verlof op te nemen. 

Je moet als ouders doen wat past. Ik vind het vooral belangrijk dat wij elkaar ondersteunen en kijken wat we van elkaar nodig hebben. Dat hele fifty/fifty hoeft van mij niet per se. Ik vind het wel belangrijk dat ik op tijd thuis ben op de dagen dat mijn vrouw alleen thuis is geweest met de kinderen. Als het kan, wil ik er dan zijn voor de kinderen in bed liggen. Als mijn vrouw de hele week alleen is geweest met de kinderen plan ik niets in het weekend, zodat zij dan eventueel tijd heeft voor zichzelf en ik met de kinderen op stap kan.” 

‘Het is mijn taak om genoeg geld voor ons gezin te verdienen’

John Wambua (59)
Nairobi, Kenia 
Zeven kinderen  
huishouder

“Ik werk in Nairobi maar mijn gezin woont in het Ukambani district, zo’n vier uur rijden van hier. Er is daar op het platteland weinig werk, dus gaan veel mannen naar steden om geld te verdienen. Mijn halve leven woon ik al in de hoofdstad en ga alleen tijdens mijn 4-weken vakantie naar huis of als er een lang weekend is door feestdagen. Alleen voor een weekend is het buskaartje te duur en de reis te lang.

John Wambua Beeld Ilona Eveleens

Als ik thuis ben, neem ik alle tijd voor mijn zeven kinderen. Mijn oudste is 25 en de jongste 10. De drie jongste kinderen zijn van mijn overleden dochter. We weten niet wie de vaders zijn. Het maakt niet uit, het zijn gewoon mijn kinderen. In onze cultuur nemen ouders vaker de zorg over van wat jullie kleinkinderen noemen. Al mijn kinderen noemen me baba (papa).

In Ukambani zit ik vaak met de kinderen te praten over hun werk, hun school en wat ze bezighoudt. Ze willen ook weten wat er in Nairobi gebeurt. We doen ook dingen samen zoals boodschappen, het kerkbezoek of met z’n allen koken om mijn vrouw een rustdag te geven. Het grootste deel van de opvoeding en zorg ligt tenslotte op haar schouders. Het is mijn taak om genoeg geld voor ons gezin te verdienen. Zij en ik overleggen regelmatig telefonisch over beslissingen die te maken hebben met de kinderen.

Sinds twaalf jaar heb ik een vaste baan en krijg ook goed betaald. Voorheen was ik een dagloner en werd ik helemaal in beslag genomen door zorgen over hoe ik aan voldoende geld voor mijn vrouw en kinderen kon komen. Ik was daar zo mee bezig dat ik vaak niet of nauwelijks tijd besteedde aan mijn oudste kinderen.

Ik heb nu rust in mijn hoofd en neem meer tijd voor de kinderen. Mijn oudsten zijn nog niet getrouwd en wonen thuis. Ze halen nu in wat ze vroeger misten. We bellen ook vaak. Ik kijk uit naar mijn pensionering want dan heb ik alle tijd voor mijn kinderen. Ze zijn tenslotte mijn zegeningen.” 

Taha Abdul Rauf (31) and Zidaan Abdul Rauf (2). Beeld x

‘Eigenlijk besteed ik nu wel iets te veel tijd aan Zidaan’

Taha Adul Rauf (31)
New Delhi, India
promovendus politicologie

“Het duurde een tijdje voordat ik gesetteld was in mijn rol als vader, en voordat ik een sterke band had ontwikkeld met mijn zoon Zidaan (nu 2).

“Ik was wel betrokken rond zijn geboorte. Ik heb bijvoorbeeld een cursus gedaan voor het verwisselen van luiers, en ik was de snelste van mijn klas. Maar toen voelde het meer als het steunen van mijn vrouw Muzna, dan dat ik voor hem zorgde. Ik genoot er wel van om hem mee uit te nemen en met hem te pronken bij familieleden, maar zij deed het zware werk.

“Naarmate hij ouder werd, begon hij ook naar mij te vragen, en niet alleen meer naar eten. Ik waardeer de tijd met hem nu veel meer.

“Muzna werkt nu fulltime op kantoor en ik werk vanuit huis. Op papier is dat goed geregeld: ik breng ­Zidaan elke ochtend naar de opvang en werk dan een paar uur vanuit een café daar in de buurt. Rond lunchtijd haal ik hem op, doet hij een dutje, en daarna speelt hij met de oppas terwijl ik in mijn werkkamer zit. Maar in de praktijk breng ik veel meer tijd met hem door. Ik kijk even om de hoek wanneer hij slaapt, wakker wordt of eet. En ik neem tegen mijn eigen plannen in ook vaak pauze om met hem te spelen.

“Ik denk dat in een traditionele samenleving als India nog weleens wordt neergekeken op vaders die zoveel zorg voor de kinderen op zich nemen, terwijl de moeder fulltime werkt. Maar zelf krijg ik nooit negatieve reacties.

“Eigenlijk besteed ik nu wel iets te veel tijd aan Zidaan. Er zijn dagen dat ik het huis niet uit kom en met niemand praat. Dat heeft geen positief effect op mij.

“Maar verder ben ik wel in positieve zin veranderd door het vaderschap. Ik wil niet dat hij ooit zijn gevoelens hoeft te onderdrukken. Ik heb me gerealiseerd dat ik wel het goede voorbeeld moet geven. Ik ben sterker en directer geworden in het communiceren van mijn gevoelens.”

Nederlandse mannen zijn bij de geboorte van hun eerste kind gemiddeld 32 jaar. Vrouwen zijn als ze moeder worden gemiddeld 29 jaar oud. 

Lees ook:

Ook al is er vaderschapsverlof, in Nederland zorgen moeders voor de kinderen

De zorg voor de kinderen komt nog altijd neer op moeders, blijkt uit onderzoek. Vaders zeggen wel meer te willen zorgen, maar tradities zijn lastig te doorbreken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden