Over een eeuw halen we 200, nee misschien 5000 jaar. Zwartkijker en fantast ontmoeten elkaar.

Wat heeft het CBS in 2050 voor ons in petto? Een gemiddelde levensverwachting van 'slechts' 79,6 jaar voor mannen en 82,6 voor vrouwen. Maar wat gaven sommige gerontologen ons een tijdje terug in HP De Tijd? Over een eeuw halen we 200, nee misschien 5000 jaar. Hier ontmoeten zwartkijker en fantast elkaar.

Nico Baars (Castricum) wil weten of je wel fatsoenlijk kunt rekenen aan de levensverwachting voor mensen die nu worden geboren. Hoe doe je dat, zonder zicht op toekomstige doorbraken in de geneeskunde? Het is maar aan wie je het vraagt. Gerontoloog Jan Vijg, notoir optimist, rekende jaren geleden in Trouw al voor dat met enkele ingrepen tegen de celveroudering de mens met gemak een paar honderd jaar kan worden. En vorige week nog werd een gemuteerd gen gepresenteerd dat de worm C. elegans twee keer zo lang doet leven als normaal. Maar het CBS stelt ons in 2050 een schamele winst van twee jaar. Pessimisme? Nee, realisme, laat het CBS weten. Het rekent met de levenskansen van nu en verdisconteert daarin de vaak bescheiden trends in de geneeskunde van afgelopen decennia. De glazen bol van het CBS is dus naar het heden en verleden gericht. Om de levensverwachting te bepalen, berekenen statistici voor het voorbije kalenderjaar de kansen van mensen van alle leeftijden om een jaartje te winnen. Hoe groot is de kans voor nuljarigen om 1 te worden en om van 79 naar 80 te gaan? Daaruit rolt een voorlopig perspectief voor een fictieve groep van geborenen anno 2005. Dat gecijfer wordt herhaald naar het verleden toe, waarmee langdurige trends zichtbaar worden: zoals de afname van de kindersterfte een eeuw geleden, en de verminderde sterfte op middelbare leeftijd in de periode 1970 tot 2004. Mensen worden niet zozeer ouder, maar meer mensen worden oud. Dus de resterende levensverwachting voor 40jarigen nu is een stuk hoger dan dertig jaar geleden omdat de karavaan minder voortijdige uitvallers telt. Mannen zagen de kans om aan harten vaatziekten te overlijden tussen 1970 en 2003 dalen van 40 naar 35 procent, vrouwen zelfs van 50 naar 35 procent. Mannen leven nu gezonder, roken minder, en lopen iets in op de vrouwen. Die roken meer, wat extra verlies oplevert omdat longkanker vrouwen harder treft dan mannen: vrouwen die eraan overlijden verliezen gemiddeld 17 levensjaren, mannen 12. Zo kun je nog wat doorcijferen: tussen 1970 en 2003 steeg de levensverwachting ongeveer 5 jaar, ongeacht waar mensen aan overlijden. We houden de zieken er bij. En de daling van de sterfte houdt aan, beloofden gerontologen een paar jaar geleden in Nature. We worden grijzer dan de statistici voorspellen, vonden ze. Maar die vrezen juist een nieuw wapen van magere Hein: het dreigende overgewicht. Bij Jan Vijgs revolutionaire ingrepen in de celveroudering halen ze de schouders op: laat ons maar bescheiden plussen en minnen, zonder speculaties over medische wonderen, dat is reëler.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden