Over die ene schoen van Chroesjtsjov gaat het nu nog

Colin Powell, oud-minister van buitenlandse zaken van de VS, met zijn flacon namaak-antrax in 2003 bij de VN. Beeld Reuters

Schot in de roos of volkomen misplaatst? De meningen verschillen. Een ding is zeker; iedereen heeft het over de manier waarop de Israëlische premier Benjamin Netanjahoe donderdagavond de wereld opriep een halt toe te roepen aan Iraanse pogingen een kernwapen te maken. Om zijn woorden voor de Algemene Vergadering van de VN kracht bij te zetten trok hij met een rode stift een streep door een cartoonachtige afbeelding van een bom, inclusief brandende lont.

Voor het Amerikaanse blad Foreign Policy is het aanleiding voor een duik in de geschiedenis. Het gebruik van dit soort middelen in de "door protocol geobsedeerde wereld van de VN" is zeldzaam, maar heeft wel voor memorabele momenten gezorgd, aldus Joshua Keating.

Hij roept Henry Lodge in herinnering, Amerikaans ambassadeur bij de VN, die in 1960, bij een debat over het neerschieten van een Amerikaanse spionagevliegtuig boven Sovjetgrondgebied, met een houten wandversiering op de proppen kwam. Uit het bord, ooit door Russen aan de Amerikaanse ambassade in Moskou geschonken, toverde hij een klein microfoontje. "Toevallig heb ik hier een voorbeeld bij me van Sovjet-spionage. U kunt het nu zelf zien."

Antrax
Ruim veertig jaar later probeerde minister van buitenlandse zaken Colin Powell de wereld van de kwade bedoelingen van een nieuwe 'vijand' van de VS te overtuigen door tijdens een debat over het nucleaire wapenprogramma van Irak een flacon met namaak-antrax te voorschijn te halen. Ongeveer zoveel is nodig voor een heleboel ellende, suggereerde hij.

Of dat kleine flesje de doorslag gaf, is natuurlijk niet na te gaan, maar de aanval op Irak kwam er. Heel blij was Powell er eachteraf toch niet mee. Een 'permanente smet' op zijn blazoen, noemde hij het optreden, nadat duidelijk was geworden dat de veel aangehaalde 'massavernietigingswapens' niet bleken te bestaan.

Chávez
Hugo Chávez is de hoofdpersoon van een ander speciaal moment op het lijstje van de Foreign Policy-verslaggever. Bij de opening van de Algemene Vergadering van de VN in 2006 zwaaide de Venezolaanse president uitgebreid met een boek van de Amerikaanse taalkundige Naom Chomsky. 'Hegemony or Survival: America's Quest for Global Dominance' moest iedereen lezen, aldus Chávez, omdat het "ons doet begrijpen wat er in de twintigste eeuw in de wereld gebeurt". Of anderen dat ook zo zagen is de vraag, maar feit is dat de verkoopcijfers van het boek omhoogschoten.

Wat Joshua Keating niet noemt, maar bij lezing van zijn verhaal wel veel mensen meteen te binnen schiet: Nikita Chroesjtsjov en zijn schoen. In een vergadering van de VN in oktober 1960 vroeg een Filippijnse afgevaardigde hoe de Sovjet-leider toch kon protesteren tegen het westers imperialisme, terwijl de Sovjet-Unie zelf op dat moment in snel tempo bezig was zijn invloed uit te breiden in Oost-Europa.

Chroesjtsov begon daarop te schelden en trok zijn schoen uit om er herhaaldelijk mee op de tafel te timmeren. Althans, dat is een versie van het verhaal. Volgens een andere versie heeft hij er alleen maar dreigend mee gezwaaid. Hoe dan ook: een halve eeuw later wordt er nog steeds over gesproken.

De Venezolaanse president Hugo Chávez zwaaide in 2006 met een boek. Beeld Reuters
Israëlische premier Netanjahoe donderdag met zijn 'bom'. Beeld ap
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden