Advies Mariëtte Hamer

Over deze drie onderwerpen moeten partijen het eens zijn voor ze een coalitie kunnen vormen

Informateur Mariette Hamer. Beeld EPA
Informateur Mariette Hamer.Beeld EPA

Informateur Mariëtte Hamer heeft drie thema’s geformuleerd waarover een nieuw te vormen regering het eerst eens moet worden.

Hoe realiseer je een klimaatneutrale samenleving, hoe houd je greep op de snelle digitalisering en hoe zorg je tegelijkertijd dat de tweedeling in de maatschappij kleiner wordt? Deze inhoudelijke thema’s tekende informateur Mariëtte Hamer op na gesprekken met de achttien fractievoorzitters, de planbureaus en belangenclubs.

Hamer zal adviseren tijdens de formatie over deze drie onderwerpen afspraken te maken, met als doel een klimaatneutrale en brede welvaart voor komende generaties.

De informateur inventariseerde de afgelopen twee weken of in de Kamer overeenstemming valt te bereiken over het herstel- en transitiebeleid en welke grote thema’s daarbij spelen. Daarnaast moet ze voorstellen doen hoe de democratische rechtsorde kan worden versterkt. Het CDA heeft over dit laatste onderwerp, via Pieter Omtzigt, de toon al gezet. Er ligt een breed gesteunde CDA-motie, waarin staat dat er een nieuw sociaal contract tussen overheid en burger moet komen. Zo zou er een nieuw grondwettelijk Hof moeten komen om wetten te toetsen aan de Grondwet en burgers moeten het recht krijgen een ambtenaar persoonlijk te spreken.

Transitiebeleid

Over het herstelbeleid matigde Hamer eind vorige week nadrukkelijk de verwachtingen. De nieuwe noodsteun die het kabinet heeft voorgesteld, heeft namelijk al trekken van een herstelplan. Zo besloot het demissionaire kabinet recent dat bedrijven vijf jaar uitstel van betaling krijgen voor de opgelopen belastingschuld tijdens de lockdown.

De discussie gaat volgens Hamer veel meer over de vraag hoe groot de crisis is die we nog verwachten. Het zou ook zomaar kunnen ‘dat de samenleving gewoon opkrabbelt’ en de economie weer snel op stoom is.

Belangrijker vindt de informateur daarom de vraag: Wat is de langdurige beweging waarin we de samenleving willen veranderen en wat moet de overheid daarvoor doen? De planbureaus waarschuwen er zelfs voor dat alle herstelbeleid verkeerd kan uitpakken voor de gewenste doelen op middellange termijn. Ook dat pleit voor een integrale benadering. Want als bijvoorbeeld iedereen na de lockdown weer terugkeert naar kantoor, dan kan het autoverkeer weer razendsnel vastlopen, zeker als mensen niet meer in een volle trein durven stappen. Zulk gedrag helpt niet om te verduurzamen. En de versnelde digitalisering tijdens deze pandemie veroorzaakt zo veel extra energieverbruik dat de duurzaamheidsdoelen nog verder uit zicht kunnen raken.

Daarom zet Hamer vooral in op het transitiebeleid, waarbij ze de kernthema’s verduurzaming, digitalisering en inclusieve samenleving gaat beschrijven. Ze richt zich daarnaast op steun aan specifieke groepen. De coronacrisis heeft kwetsbaren immers verder op achterstand gezet. Kinderen uit lagere sociale milieus lopen nog meer risico op leerachterstand en werkloosheid. De pandemie treft ook onevenredig jongeren, ouderen, ZZP’ers en chronisch zieken. Daarom ontving de informateur afgelopen weken juist de vertegenwoordigers uit deze groepen om ook te bespreken hoe een nieuw kabinet hen het beste kan helpen.

Lees ook:

De hete zomer van Sigrid Kaag
D66 is de enige partij die volhoudt dat er vóór de zomer een nieuw kabinet op het bordes kan staan. Andere partijen geloven niet in zo’n ‘hete zomer van Kaag’.

Paars-groen, rechts haakt aan of links laat los: zo staat de formatie ervoor

Van een paars-groen kabinet tot een doorstartvariant, de klus van informateur Hamer is ingewikkeld. Uiterlijk zondag moet ze een voorstel doen wie met wie als eerste om tafel wil. Niet iedereen is even happig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden