Over de vriendschap

Een boek is een lange brief aan vrienden. Deze week ontving ik een verhalenbundel. Hij ging vergezeld van een getikt briefje van de auteur. De openingszin deed me verzitten. 'Beste Wim, jij bent veruit de meest ontrouwe vriend die ik ooit gehad heb.'

Die auteur was Rik Kuethe, buitenlandredacteur van Elsevier. We hadden eind jaren tachtig reizen gemaakt naar Sri Lanka en Bangladesh en waren bevriend geraakt. Een elegante, geestige man in een volumineus lichaam, die met een fijne dosis zelfspot door het leven ging en daarnaast ook nog eens een begenadigd verteller was; zulke collega's had ik weinig meegemaakt. De journalistiek was voor hem een late roeping, in een eerder leven was hij diplomaat geweest, onder andere als zaakgelastigde in Colombo, waar hij midden in een burgeroorlog belandde.

Daarnaar keerde hij dus, op onze eerste gezamenlijke reis, als journalist terug. We spraken veel over het leven en de liefde. Bangladesh bezochten we op uitnodiging van de VN, in een jaar dat het land eens niet door een ramp getroffen werd. Van het persgroepje maakten ook twee Italianen deel uit, die beiden Gianluigi heetten. De een werkte voor de Corriere della Sera, de ander voor het Romeinse weekblad L'Espresso. De laatste, Gianluigi Melega, een stijlvolle man van de wereld, schreef in Dhaka een gedicht over ons bezoek aan Chittagong, dat hij 's avonds laat op de hotelkamer voordroeg. 'Down by the Delta' heette het (hij dichtte in het Engels) en het bezong de eeuwige repetitie in het leven van de eenvoudige Bengaal, aan de oevers van die machtige riviermonding van de Ganges en de Brahmaputra. En terwijl Gianluigi voordroeg, bij het licht van een schemerlamp, vielen we hem bij als roeiers op de rivier: 'Aah-ooh, aah-ooh, aah-ooh, Chittagong! Chittagong!'

Ik denk dat ik toen verliefd was. Op Rik, op Gianluigi, op het bestaan zelf. Waarom schrijf ik dit alles hier? Omdat Riks openingszin me liet nadenken over de aard van mannenvriendschappen, die nu weer even in het licht staan door de verschijning van de roman 'Ventoux' van Bert Wagendorp, een boek dat de boekhandels uitvliegt.

Daar, bij Wagendorp, het noeste mannelijke zwijgen en het doen (vooral samen wielrennen), maar bij ons juist het spreken en het luisteren. De ontrouw die Rik benoemde, is die van een uit het oog verliezen en dat laten gebeuren; ik vrees dat er meer zijn die me dat kunnen verwijten.

Riks verhalenbundel heette 'De eeuwige drenkeling' met als ondertitel 'en andere waargebeurde verhalen'. In zijn fijne stijl herkende ik zijn verteltrant, dat oog voor detail, en ook de weemoed naar het schone, een verre echo van F. Springer, die andere schrijvende diplomaat. Diens mooiste boek, 'Bougainville', handelt ook over een mannenvriendschap - in terugblik, want de hoofdpersoon verdrinkt in de zee bij Cox's Bazaar. Dat is ook Bangladesh.

Ik was er met Rik. Cox's Bazaar. Het langste, eenzaamste strand ter wereld. 's Nachts vingen ze er krabben in het zand. Ik zou zo weer verliefd kunnen worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden