Over de (nieuws)kop

Stel, een koppenmaker wil Een meisje redt een kleuter boven een bericht zetten, maar dat blijken te veel letters te zijn. Eén lidwoord moet eruit. Welk van de twee kiest hij?

Een taalkundige heeft vastgesteld dat koppenmakers én lezers dan liefst het eerste lidwoord, bij meisje, weglaten. Ze heeft daar een neurologische verklaring voor, meldt Onze Taal in een samenvatting van haar onderzoek – maar dit terzijde.

Intrigerend vind ik vooral de koppenmaker uit het voorbeeld. Hij staat kennelijk nog aan het begin van zijn carrière. Een beetje bureauredacteur zou in een conceptkop als Een meisje redt een kleuter onverwijld beide lidwoorden schrappen.

Voor nieuwskoppen – daar gaat het hier over – geldt dat ze de kern van een stuk zo bondig mogelijk moeten samenvatten. Daarom worden ze ontdaan van grammaticale franje die voor een goed begrip niet nodig is. Niet alleen lidwoorden sneuvelen (behalve in staande uitdrukkingen: een koppenmaker die lezers in ootje neemt, is misschien niet van pot gerukt, maar verdient wel veeg uit pan). Ook bezittelijke voornaamwoorden en werkwoorden als zijn en worden horen zelden in een nieuwskop thuis.

Zo kunnen de lezers meteen constateren dat ze zogeheten hard nieuws onder ogen hebben, en niet een reportage, interview of analyse – genres die doorgaans wat meer volgens normale grammaticale eisen worden bekopt.

Niet altijd wordt dit nuttige onderscheid in acht genomen. Ook de betere krant bevat koppen als Man wordt in bankfiliaal beroofd van 44 kilo goud en Australiërs zijn nog dikker dan Amerikanen. De verklaring ligt waarschijnlijk minder in gebrek aan vakbekwaamheid dan in de voorgeschreven keus van een type kop dat nodeloos veel letters vergt. De verleiding is dan groot om, zoals dat heet, de kop vol te praten. Erg? Nou nee, maar compact is anders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden